Öğretmen Gelişimsel İyi Oluş Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
Link: https://edagonline.com/index.php/pub/article/view/33
Ölçek Çeşidi: Uyarlama
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 130 Duygu Durumu, Duygusal Tepkiler ve Motivasyon » 178 Pozitif Psikoloji
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 301 Eğitim Psikolojisi
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Ergin, A., & Kambur, S. (2026). Öğretmen Gelişimsel İyi Oluş Ölçeği’nin Türk kültürel bağlamına uyarlanması ve psikometrik doğrulanması. EDAG Online, 2(2), 17–36.
Geliştiren/Uyarlayan: Atilla Ergin, Simge Kambur
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Adaptation and Psychometric Validation of the Teacher Thriving Scale in the Turkish Cultural Context
Dergi: Eğitim Dünyası Araştırma ve Geliştirme Dergisi (EDAG ONLINE)
Cilt: 2
Sayı: 2
Sayfa Aralığı: 17-36
Sorumlu Yazar: Atilla Ergin
İletişim: aergin@itu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: Mesleki Gelişim, Öğrenme ve gelişim,, Olumlu psikolojik işleyiş, Psikolojik iyi oluş, Teacher thriving (Öğretmen gelişimsel iyi oluşu)
Alt Boyutlar: Tek Boyutlu
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Örnek maddeler: “Öğretmenlik sürecimde karşılaştığım zorlukları mesleki öğrenme ve gelişim için birer fırsat olarak gördüm.”, “Stresli öğretim koşullarında bile olumlu bir tutum sergileyebildim.”, “Stresli öğretim koşullarında bile odağımı koruyabildim.”
Toplam madde sayısı: 9
Ölçek Türü: Öz Bildirim
Kimlere Uygulanabilir: İlkokul Öğretmenleri, lise öğretmenleri, Okul Öncesi Öğretmenleri
Derecelendirme: 5'li Likert tipi (1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 2 = Katılmıyorum, 3 = Kararsızım, 4 = Katılıyorum, 5 = Kesinlikle Katılıyorum)
Ölçek Puanlaması: Ters puanlanan madde bulunmamaktadır. Ölçek toplam veya ortalama puan üzerinden değerlendirilir; puan aralığı 9–45'tir (madde ortalaması esas alındığında 1–5). Yüksek puan, yüksek düzeyde öğretmen gelişimsel iyi oluşuna işaret eder.
Ölçek Değerlendirmesi: Öğretmen Gelişimsel İyi Oluş Ölçeği (Teacher Thriving Scale–TTS) Türkçe Formu, öğretmenlerin mesleki yaşamlarında karşılaştıkları stresli ve zorlayıcı durumlarla başa çıkma, bu deneyimlerden öğrenme ve gelişme, olumlu tutumlarını ve geleceğe yönelik umutlarını sürdürme düzeylerini değerlendirmeyi amaçlayan 9 maddelik, tek faktörlü bir ölçme aracıdır. Ölçek 5'li Likert tipinde puanlanmakta ve yüksek puanlar daha yüksek düzeyde öğretmen gelişimsel iyi oluşunu göstermektedir. Türkçe uyarlama çalışmasında AFA ve DFA sonuçları ölçeğin tek faktörlü yapısını desteklemiş; faktör yükleri yüksek bulunmuştur. Ölçeğin güvenirlik düzeyi oldukça yüksek olup Cronbach alfa katsayısı .985, McDonald's omega katsayısı .98 ve bileşik güvenirlik katsayısı .98 olarak belirlenmiştir. AVE değerinin .85 olması ölçeğin güçlü yakınsak geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir. Genel olarak ölçek, öğretmenlerin stresli mesleki deneyimleri karşısında öğrenme, uyum sağlama, kişisel güçlenme ve olumlu psikolojik yönelimlerini değerlendirmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı niteliğindedir.
Çeviri Süreci: Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında uluslararası ölçme ve dil uyarlama standartları doğrultusunda ileri ve geri çeviri yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle orijinal ölçek maddeleri İngilizceden Türkçeye çevrilmiş, çeviriler dil ve alan uzmanları tarafından anlam, dilsel uygunluk ve kültürel eşdeğerlik açısından değerlendirilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılarak Türkçe form oluşturulmuştur. Daha sonra Türkçe form bağımsız bir uzman tarafından tekrar İngilizceye çevrilmiş ve geri çeviri orijinal maddelerle karşılaştırılarak anlam eşdeğerliği kontrol edilmiştir. Son aşamada Türkçe form öğretmenlerden oluşan çalışma grubunda uygulanmış ve elde edilen veriler üzerinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir.
Geçerlik: Öğretmen Gelişimsel İyi Oluş Ölçeği'nin Türkçe Formunun yapı geçerliği Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. AFA sonucunda KMO değeri .957 ve Bartlett küresellik testi anlamlı bulunmuştur (χ²(66) = 10196.748, p < .001). Ölçeğin tek faktörlü yapısında faktör yükleri .867–.962 arasında ve açıklanan ortak varyans %84.68 olarak belirlenmiştir. DFA sonuçları tek faktörlü yapıyı güçlü biçimde desteklemiş; standardize faktör yükleri .86–.96 arasında bulunmuştur. Model uyum indeksleri CFI = .99, TLI = .99, IFI = .99, NFI = .99 ve GFI = .95 olarak elde edilmiştir. Yakınsak geçerlik açısından AVE değerinin .85 olması, maddelerin ölçtükleri ortak yapıyı güçlü biçimde temsil ettiğini göstermektedir. Bulgular, ölçeğin Türkçe formunun yeterli yapı ve yakınsak geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir.
Güvenirlik: Öğretmen Gelişimsel İyi Oluş Ölçeği'nin Türkçe Formunun iç tutarlılık ve bileşik güvenirliği incelenmiştir. Nihai 9 maddelik form için Cronbach alfa katsayısı .985, McDonald's omega katsayısı .98 ve Bileşik Güvenirlik (CR) katsayısı .98 olarak bulunmuştur. Düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları .861 ile .953 arasında değişmektedir. Elde edilen yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı biçimde ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr
Orijinal Form
Orijinal Ölçek Adı: Teacher Thriving Scale
Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale
Orijinal Kaynak / Referans:
https://doi.org/10.1037/t85551-000
Orijinal Ölçek Yıl: 2022
Orijinal Ölçek Kaynak Adı: Teacher Thriving Scale (TTS)
Orijinal Ölçek Link: https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Ft85551-000
Orijinal Ölçek DOI: https://doi.org/10.1037/t85551-000
Orijinal Ölçek Dergi: APA PsycTests
Orijinal Ölçek Geçerlik: Orijinal TTS'nin yapı geçerliği faktör analizleriyle desteklenmiş ve ölçeğin üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir: Adaptability and Flexibility, Personal Strengths and Professional Growth ve Positive Mindset. Yakınsak geçerlik analizlerinde toplam TTS puanı dayanıklılık (r = .44), dayanıklılıkla başa çıkma (r = .48), başa çıkma yeterliği (r = .42), öğretim doyumu (r = .69), duygusal destek (r = .54) ve minnettarlık (r = .38) ile pozitif ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (p < .01). Öğretmen stresi ile TTS arasındaki negatif ilişki (r = −.29, p < .01) de yapı geçerliğine ilişkin destek sağlamıştır.
Orijinal Ölçek Güvenirlik: Orijinal 12 maddelik TTS'nin toplam Cronbach alfa katsayısı .90 olarak bulunmuştur. Alt boyutların Cronbach alfa katsayıları sırasıyla .74, .84 ve .82'dir. Toplam ölçek için test-tekrar test güvenirliği .73 olarak belirlenmiştir. Bulgular, orijinal ölçeğin iyi düzeyde iç tutarlılığa ve kabul edilebilir test-tekrar test güvenirliğine sahip olduğunu göstermektedir.