Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.

---

---

Link: https://dergipark.org.tr/tr/pub/alanyaakademik/article/1634067

---

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

---

Kategori(ler):

10 Psikoloji » 140 Kişilerarası İlişkiler » 190 Örgütsel/Endüstriyel Psikoloji

40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 460 İletişim Bilimleri

---

Kaynak Türü: Makale

---

Kaynak/Referans:

Altan, S., & Erdem, A. T. (2026). Örgütsel İletişim Kalıpları Ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlilik ve güvenirlik araştırması. Alanya Akademik Bakış, 10(2), 280-294. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1634067

---

Geliştiren/Uyarlayan: Senem Altan, Ahmet Tuncay Erdem

---

Yıl: 2026

---

Kaynak Adı: Örgütsel İletişim Kalıpları Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlilik ve Güvenirlik Araştırması

---

Dergi: Alanya Akademik Bakış Dergisi

---

Cilt: 10

---

Sayı: 2

---

Sayfa Aralığı: 280-294

---

DOI: https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1634067

---

Sorumlu Yazar: Ahmet Tuncay ERDEM

---

İletişim: ahmeterdem@ibu.edu.tr

---

Ölçülen Özellikler: çalışan iletişimi, örgütsel iletişim, Örgütsel iletişim iklimi algıları

---

Alt Boyutlar: Konuşmaya Yönelik İletişim Kalıbı, Uyuma Yönelik İletişim Kalıbı

---

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Faktör 1: Uyuma Yönelik İletişim Kalıbı
Uyum 1 Bireylere bağımsız çalışma projeleri için fırsat verilmez.
Uyum 2 Bireylerin çalışma programlarında, alanlarında ve saatlerinde esnekliğe izin verilmez.
Uyum 3 Örgütte kurallara, politikalara ve davranış kurallarına kesinlikle uyulur.
Uyum 4 İşyeri, farklı gelenekler, değerler ve uygulamalardan oluşan bir kültüre sahiptir.
Uyum 5 Bireylerin işyerinde benzersiz kişilikleri yaratıcı bir şekilde ifade etmesine ve sergilemesine izin verilmez.
Uyum 6 Kuralların dışına çıkan bireyler yönetim tarafından eleştirilir.
Uyum 7 Örgütte yönergeler ve kurallar evrensel olarak kabul edilir ve bireylere karşı sorumlu tutulur.
Uyum 8 Örgüt içerisinde bireyler başarıya ulaşmak için standart çalışma süreçlerini takip eder.
Uyum 9 Örgütte doğru süreçleri ve politikaları izleyen bireyleri tanıyan bir kültür vardır.
Uyum 10 Bireylerin işleri, örgütteki yöneticiler tarafından mikro düzeyde yönetilir.
Uyum 11 Örgütteki bireyler, işyerinde kalite ve verimlilik elde etmek amacıyla aynı işletim süreçlerini kullanırlar.
Uyum 12 Örgütteki yöneticiler kurallara ve yönergelere değinirken yardımcı ve teşvik edicidir.
Uyum 13 Bireyler örgüte yüksek oranda değer verirler.
Uyum 14 Bireylere, örgütün inançlarıyla aynı fikirde olmaları için baskı uygulanır.
Faktör 2: Konuşmaya Yönelik İletişim Kalıbı
İşlevsel 1 Bireyler birbirleriyle doğrudan ve dürüst bir biçimde iletişim kurarlar.
İşlevsel 2 Bireyler herhangi bir düşünceyi yargılanma korkusu olmadan açıkça tartışabilirler.
İşlevsel 3 Örgüt kültürü, bireylere çözüm bulmak için iş birliğini teşvik eder.
İşlevsel 4 Bireyler işle ilgili konularda özgürce konuşma yeteneğine sahiptir.
İşlevsel 5 Bireyler, savunma yapmalarına gerek kalmadan performansları hakkında geri bildirimde bulunabilirler.
İşlevsel 6 Örgüt kültürü fikirlerin, düşüncelerin ve tutumların ifadelerinin serbest akışına izin verir.
İşlevsel 7 Bireylerin endişelerini dile getirebileceği bir örgüt kültürü vardır.
İşlevsel 8 Bireyler, görevlerin nasıl tamamlanacağı konusunda yeni önerilere açıktır.

---

Ölçek Türü: Örgüt çalışanları tarafından doldurulan 5'li likert

---

Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü çalışan yetişkinler, Örgüt Çalışanları

---

Derecelendirme: 1= Kesinlikle Katılmıyorum, 2= Katılmıyorum, 3= Fikrim Yok, 4= Katılıyorum, 5= Kesinlikle Katılıyorum

---

Ölçek Puanlaması: Maddelerin puanlanması 1 ile 5 arasındadır. “5” yüksek katılım “1” ise katılmamayı ifade etmektedir. Alınabilecek puan aralığı 22 ile 110 arasında değişmektedir. Ölçekte ters kodlanmış madde bulunmamaktadır.

---

Ölçek Değerlendirmesi: Örgütteki iletişim yapılarını inceleyen örgütsel iletişim daha fazla araştırılan bir konu haline gelmesi ile örgütsel iletişim kalıpları ölçeği; örgüt iletişimini etkileyen kalıpları ele alan ve katılımcıların örgütsel iletişim düzeylerinin belirlenmesi amaçlayan bir ölçüm aracıdır.

---

Çeviri Süreci: İlgili ölçme aracının orijinal formu öncelikle İngilizceden Türkçeye çevrilmiş akabinde unvanları en az doktora düzeyinde olan İngilizce dil bilimci uzman 4 akademisyen aracılığıyla tekrar İngilizceye çevrilerek test edilmiştir. Daha sonra başka bir dil uzmanı öğretim üyesi tarafından orijinal İngilizce formu tekrar Türkçeye çevrilerek her iki çeviri arasında karşılaştırma yapılmıştır. Bu süreçteki amaç ölçek formunun geri çeviri sonrasındaki Türkçe formu ile İngilizce formunun yakın olup olmadığının belirlenmesidir. Bu işlemler de yapıldıktan sonra Türkçe formu elde edilen ölçek ifadeleri doktora mezunu 9 akademisyene gönderilerek uygunluğu hakkında görüş alınmış ve ölçek ifadelerine son halleri verilmiştir.

---

Geçerlik: DFA analiz sonucunda X2 değeri 730,84 (Serbestlik derecesi-df=303) olarak bulunmuştur. (p<0,05). X2/df =3,60 değeri bulunmuştur. RMSEA değeri 0,073 bulunmuştur. Bunlara ek olarak TLI=0,95, IFI=0,95, CFI=0,95 ve NFI=0,94 olarak belirlenmiştir. Araştırma ölçeğinde AGFI=0,819 ve PGFI=0,786 olarak belirlenmiştir. Ayrıca örgütsel iletişim kalıpları ölçeği alt boyutlarındaki hata varyanslarına bakıldığında uyuma yönelik iletişim kalıbı boyutunun 0,81-0,90 aralığında ve konuşmaya yönelik iletişim kalıbı boyutunda ise 0,84-0,92 aralığında değerler tespit edilmiştir.

---

Güvenirlik: Örgütsel iletişim kalıpları ölçeğinin tüm boyutlarının alfa katsayısı 0,98 olarak belirlenmiştir.

---

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr