Yerel Okuryazarlık Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
İNDİR
Link: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4620569
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 142 Sosyal Beceriler
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 307 Değerler Eğitimi » 374 Sosyal Bilgiler Eğitimi
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Kara, T., Alkar, E., & Demir, Y. (2025). Yerel Okuryazarlık Ölçeği: Bir geçerlik ve güvenirlik çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (65), 3481-3502. https://doi.org/10.53444/deubefd.1642309
Geliştiren/Uyarlayan: Tolga Kara, Elif Alkar, Yılmaz Demir
Yıl: 2025
Kaynak Adı: Yerel Okuryazarlık Ölçeği: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
Sayı: 65
Sayfa Aralığı: 3481-3502
DOI: https://doi.org/10.53444/deubefd.1642309
Sorumlu Yazar: Elif Alkar
İletişim: elifalkaryildirim@yyu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: Yerel Okuryazarlık, Yerel Okuryazarlık Becerisi
Alt Boyutlar: Yerel Aktif Katılım Boyutu, Yerel Araştırma-İnceleme Boyutu, Yerel Bilişsel Boyut, Yerel Duyuşsal Boyut
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 1.Yaşadığım yerin tarihini bilirim.
2. Yaşadığım yerde kurulmuş devletleri bilirim.
3. Yaşadığım yerin önemli tarihi olaylarını geçmişten günümüze sıralayabilirim.
4. Yaşadığım yerin tarihinde rol almış önemli kişileri bilirim.
5. Yaşadığım yerle ile ilgili özel günleri bilirim (Kurtuluşu gibi).
6. Yaşadığım yerde karşılaştığım tarihi yapıları tanırım.
7. Yaşadığım yerle ilgili haberleri merak ederim.
8. Yaşadığım yerin gelenekleri benim için önemli değildir.
9. Yaşadığım yerdeki organizasyonlara (halk oyunu, turnuva, fuar, imza günü,
kermes, sergi, şiir dinletisi gibi) katılırım
10. Yaşadığım yerdeki turistik yerleri merak ederim.
11. Yaşadığım yerde daha önce kurulan devletleri öğrenmek isterim.
12. Yaşadığım yerde kutlanan önemli günler beni heyecanlandırır.
13. Yaşadığım yerde gerçekleşen konserlere katılırım.
14. Yaşadığım yerle ilgili haberler ilgimi çekmez.
15. İnsanlar yaşadıkları yere önem vermelidir.
16. Yaşadığım yerin tarihini merak ederim.
17. Yaşadığım yerdeki gezi etkinliklerine (doğa ve tarihi geziler gibi) katılırım.
18. Yaşadığım yeri tanıtan programları ilgiyle izlerim.
19. İnternet üzerinden yaşadığım yerle ilgili araştırmalar yaparım.
20. Yaşadığım yerle ilgili yazılmış kitapları okurum.
21. Yaşadığım yerde kurulmuş devletleri araştırırım.
22. Yaşadığım yeri anlatan şarkıları dinlerim.
23. Yaşadığım yerde gerçekleşen sinema ve tiyatro gibi etkinliklere katılırım.
24. Yaşadığım yerin yöresel oyunlarını araştırırım.
25. Yaşadığım yerdeki şenlik ve panayırlara katılırım.
26. Yaşadığım yerin özelliklerini kitaplardan araştırırım.
27. Yaşadığım yerdeki doğal ve tarihi yapıların resimlerini incelerim.
28. Yaşadığım yerin tarihini araştırırım.
29. Yaşadığım yeri anlatan filmleri izlerim
Ölçek Türü: Kendini Değerlendirme
Kimlere Uygulanabilir: 10-14 Yaş arası Ortaokul Öğrencileri
Derecelendirme: Geliştirilen bu ölçek 5’li Likert tipindedir ve 1 ile 5 arasında puanlanmaktadır. Ölçek puanlaması: Hiç Katılmıyorum =1, Katılmıyorum =2, Kararsızım =3, Katılıyorum =4, Tamamen Katılıyorum =5 puandır.
Ölçek Puanlaması: Ölçme aracındaki ters maddeler ise Madde 8 ile Madde 14’tür. Ölçme aracından alınabilecek en düşük puan 29 puan iken alınabilecek en yüksek puan ise 145 puandır.
Ölçek Değerlendirmesi: Yerel okuryazarlığı “düşük”, “orta” ve “yüksek” olarak üç kategoriye ayrıldığında 29-67 puan arası olanlar düşük, 68-106 puan arası olanlar orta, 107-145 puan arası alanlar ise yüksek yerel okuryazarlığa sahiptir.
Geçerlik: Kapsam ve Görünüş Geçerliği
Aday ölçme aracının geliştirilmesi süreç olarak; “geçerlik” ve “güvenirlik” analiz çalışmaları için “pilot öncesi deneme” uygulaması ve “iki pilot uygulama” şeklindedir. Birinci
pilot uygulama aşamasında “Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA)”, ikinci pilot uygulama aşamasında ise “Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)” için veriler elde edilmiştir. Araştırmada Yerel Okuryazarlık Ölçeği’nin yapı geçerliğini test etmek amacıyla hazırlanan aday form vasıtasıyla ulaşılan veriler üzerinde çeşitli analizler yapılmıştır.
Güvenirlik: 4 alt boyuttan 29 madden oluşan Yerel Okuryazarlık Ölçeği : “YOÖ”nün “Cronbach Alfa” değerlerine de bakılmış ve “YBB” için .829; “YDB” için .828; “YAİB” için .830 ve “YAKB” için ise .815 bulunmuştur. “YOÖ”nün tüm maddeleri için ise “Cronbach Alfa değerinin .875 olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bu güvenirlik katsayıları “YOÖ”nün güvenilir bir ölçme aracı olduğunu gösterir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr