Öğretmen Adaylarının Endüstri 5.0 Teknolojilerine ve Eğitimsel Uygulamalarına Yönelik Bilgi Düzeyleri Ölçeği (E5.0-BDÖ)

Ölçek özeti

Çalışma türü: Geliştirme
Yıl: 2026
Kaynak türü: Bildiri Kitabı
Ölçülen özellik: Endüstri 5.0 Teknolojilerine Yönelik Teknolojik Bilgi Düzeyi, Endüstri 5.0 Teknolojilerinin Eğitimsel Uygulamalarına Yönelik Bilgi Düzeyi, Endüstri 5.0’a İlişkin Kavramsal Bilgi Düzeyi

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.

Ölçek Formu

İNDİR

Link: https://aseskongre.com/wp-content/uploads/2026/07/EGITIM-KITAP-11.pdf

Ölçek Çeşidi: Geliştirme

Kategori(ler):

30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 312 Genel Öğretmen Yeterlilikleri » 338 Yüksek Öğretim » 350 Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi

Kaynak Türü: Bildiri Kitabı

Kaynak/Referans:

Çetin, M., & Öztürk Demir, S. (2026). Öğretmen Adaylarının Endüstri 5.0 Teknolojilerine ve Eğitimsel Uygulamalarına Yönelik Bilgi Düzeyleri Ölçeği (E5.0-BDÖ) [Özet bildiri]. B. Nakış Yıldırım (Ed.), ASES XI. International Educational Sciences Congress conference book içinde (ss. 293-294). ASES Publications.

Geliştiren/Uyarlayan: Münevver Çetin, Sibel Öztürk Demir

Yıl: 2026

Kaynak Adı: ASES XI. International Educational Sciences Congress Conference Book

Sorumlu Yazar: Sibel Öztürk Demir

İletişim: sibel.ozturkdemir@outlook.com

Ölçülen Özellikler: Endüstri 5.0 Teknolojilerine Yönelik Teknolojik Bilgi Düzeyi, Endüstri 5.0 Teknolojilerinin Eğitimsel Uygulamalarına Yönelik Bilgi Düzeyi, Endüstri 5.0’a İlişkin Kavramsal Bilgi Düzeyi

Alt Boyutlar: Eğitimsel Uygulama Bilgi Düzeyi, Kavramsal Bilgi Düzeyi, Teknolojik Bilgi Düzeyi

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Ölçek toplam 30 maddeden ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Teknolojik Bilgi Düzeyi alt boyutu 14 maddeden oluşmaktadır. Örnek madde: “Yeni nesil iletişim teknolojileri (5G, 6G, Li-Fi vb.) hakkında bilgi sahibiyim.” Eğitimsel Uygulama Bilgi Düzeyi alt boyutu 9 maddeden oluşmaktadır. Örnek madde: “Endüstri 5.0 teknolojilerini kullanarak, hibrit (karma/harmanlanmış) öğrenme modelinin nasıl uygulanacağını biliyorum.” Kavramsal Bilgi Düzeyi alt boyutu 7 maddeden oluşmaktadır. Örnek madde: “Endüstri 5.0 yaklaşımının insan-makine iş birliğine odaklandığını biliyorum.”

Ölçek Türü: Öz Bildirim

Kimlere Uygulanabilir: Öğretmen Adayları

Derecelendirme: 5’li Likert tipi derecelendirme (1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 2 = Katılmıyorum, 3 = Kararsızım, 4 = Katılıyorum, 5 = Kesinlikle Katılıyorum)

Ölçek Puanlaması: Ölçek toplam puan veya ortalama puan kullanılarak puanlanabilir. Ölçekte ters kodlanan madde bulunmamaktadır. Toplam ölçek puanı 30–150 arasında değişmektedir. Alt boyut toplam puanları; Teknolojik Bilgi Düzeyi için 14–70, Eğitimsel Uygulama Bilgi Düzeyi için 9–45 ve Kavramsal Bilgi Düzeyi için 7–35 arasında değişmektedir. Ortalama puanlar, toplam puanın ilgili madde sayısına bölünmesiyle hesaplanır ve 1–5 arasında değişir. Yüksek puanlar, ilgili boyutta Endüstri 5.0’a ilişkin daha yüksek bilgi düzeyini göstermektedir. Ortalama puanlar betimsel olarak 1,00–1,80 “Çok Düşük”, 1,81–2,60 “Düşük”, 2,61–3,40 “Orta”, 3,41–4,20 “Yüksek” ve 4,21–5,00 “Çok Yüksek” biçiminde yorumlanabilir.

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçek, toplam puan ve üç alt boyut puanı üzerinden değerlendirilebilir. Ölçek genelinde ve Teknolojik Bilgi Düzeyi, Eğitimsel Uygulama Bilgi Düzeyi ve Kavramsal Bilgi Düzeyi alt boyutlarında puanın yükselmesi, ilgili alandaki bilgi düzeyinin yükseldiğini göstermektedir. İkinci düzey doğrulayıcı faktör analizi, üç alt boyutun daha genel bir Endüstri 5.0 bilgi faktörü altında temsil edilebildiğini desteklediğinden toplam puan da yorumlanabilir. Bununla birlikte, araştırma amaçlarına bağlı olarak alt boyut puanlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi ve raporlanması önerilir. Ortalama puanlara ilişkin “Çok Düşük”, “Düşük”, “Orta”, “Yüksek” ve “Çok Yüksek” sınıflandırmaları betimsel yorum amacıyla kullanılabilir.

Geçerlik: Taslak madde havuzunun kapsam geçerliği 11 uzman görüşü doğrultusunda Modifiye Lawshe Tekniği ile incelenmiş ve Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ) ,859 olarak hesaplanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (n=260) sonucunda toplam varyansın %74,45’ini açıklayan 30 maddelik üç faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (n=210) sonucunda modelin kabul edilebilir/iyi düzeyde uyum gösterdiği belirlenmiştir (χ²=925,041; df=400; p<,001; χ²/df=2,313; RMSEA=,079; SRMR=,044; CFI=,934; TLI=,928). Yakınsak geçerlik kapsamında tüm boyutlarda CR değerleri ,97 olarak hesaplanmış, AVE değerlerinin ,70 ile ,83 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrışık geçerlik kapsamında MSV ve ASV değerleri hesaplanmış ve faktörlerin birbirinden ayırt ediciliği desteklenmiştir.

Güvenirlik: Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği Cronbach Alfa (α) katsayılarıyla değerlendirilmiştir. Ölçek geneli için α=,972; Teknolojik Bilgi Düzeyi alt boyutu için α=,970; Eğitimsel Uygulama Bilgi Düzeyi alt boyutu için α=,971 ve Kavramsal Bilgi Düzeyi alt boyutu için α=,973 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca üç alt boyutun tamamında bileşik güvenirlik (CR) değeri ,97 olarak bulunmuştur. Ölçek geliştirme sürecine, geçerlik ve güvenirlik analizlerine ilişkin ayrıntılı bilgiler için Prof. Dr. Münevver Çetin danışmanlığında Sibel Öztürk Demir tarafından 2026 yılında tamamlanan 1026058 numaralı doktora tezine başvurulabilir.

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr