Ayna Görüntüsü Rahatlık ve Kaçınma Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.
Link: https://www.mdpi.com/2076-328X/16/10/1741
Ölçek Çeşidi: Uyarlama
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 101 Bilişsel Süreçler, Bellek ve Karar Verme » 130 Duygu Durumu, Duygusal Tepkiler ve Motivasyon » 185 Sağlık Psikolojisi
60 Sağlık Bilimleri » 647 Psikiyatri Hemşireliği
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Aktaş Kırat, G., Aslan, M., & Bingöl, F. B. (2026). Turkish adaptation and preliminary psychometric evaluation of the Mirror Image Comfort and Avoidance Scale (MICAS) in university students. Behavioral Sciences, 16(10), 1741. https://doi.org/10.3390/bs16101741
Geliştiren/Uyarlayan: Gamze Aktaş Kırat, Meserret Aslan, Fadime Bayrı Bingöl
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Üniversite Öğrencilerinde Ayna Görüntüsü Rahatlık ve Kaçınma Ölçeği’nin (MICAS) Türkçe Uyarlaması ve Ön Psikometrik Değerlendirmesi
Dergi: Behavioral Sciences
Cilt: 16
Sayı: 10
DOI: https://doi.org/10.3390/bs16101741
Sorumlu Yazar: Gamze AKTAŞ KIRAT
İletişim: gamze_kts@hotmail.com
Ölçülen Özellikler: ayna karşısında kaçınma, ayna karşısında rahatlık, aynadaki yansıma, aynaya bakma
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Konfor
1.Aynaya baktığımda gördüklerimden hoşlanırım.
2.Aynalara bakarken rahatım.
3.Aynaya bakmak bedenimle barışık olmama yardımcı olur
4.Aynaya baktıkça bedenimi ve yaşadığım değişimleri daha fazla kabulleniyorum.
5.Aynaya baktığımda kimsenin beni çekici bulmayacağına inanıyorum.
6.Başkalarının aynadaki yansımama bakmasında bir sakınca görmüyorum (örn. Spor salonları, terapi ve egzersiz sınıfları).
7.Aynaya baktığımda çaresizce görünüşümü değiştirebilmeyi diliyorum.
8.Eşimin/sevgilimin banyo aynasında çıplak hâlime bakmasında bir sakınca görmüyorum.
9.Aynalara bakarken kendimi her zaman rahat hissederim.
Kaçınma
1.Aynalardan nefret ederim.
2.Yansıtıcı yüzeylere (örneğin, pencereler ve parlak yüzeyler) bakmaktan kaçınırım.
3.Aynaya baktığımda tiksinti hissediyorum.
4.Aynaya bakmak o kadar zor ki biriyle konuşmam gerektiğini düşünüyorum.
5.Aynalara bakmaktan korkuyorum.
6.Saçımı taramak ya da dişlerimi fırçalamak için bile aynaya bakmam.
7.Aynadan kaçınıyorum. Çünkü, göreceklerimden korkuyorum.
8.Artık aynaya bakmıyorum.
Ölçek Türü: Kendini Değerlendirme
Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü erişkin, 18 yaş üstü kadınlar, Tüm Üniversite Öğrencileri
Derecelendirme: 5'li Likert (1- Kesinlikle katılmıyorum 2- Katılmıyorum 3- Kararsızım 4- Katılıyorum 5- Kesinlikle katılıyorum)
Ölçek Puanlaması: Ayna Görüntüsü Rahatlık ve Kaçınma Ölçeğin Rahatlık alt boyutundan alınabilecek puan aralığı 9–45’tir ve Kaçınma alt ölçeği için 8–40’tır. 5. ve 7. maddeler Rahatlık alt ölçeği puanı hesaplanırken ters puanlandırılmıştır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ayna Görüntüsü Rahatlık ve Kaçınma Ölçeği alt boyutlardan biri olan Rahatlık alt ölçeğinde daha yüksek puanlar ayna karşısında kendini izlerken daha fazla rahatlık olduğunu gösterirken Kaçınma alt ölçeğinde alınan yüksek puanlar ise aynadan daha fazla kaçınıldığını gösterir. Rahatlık alt boyutundan alınabilecek olası puan aralığı 9–45’tir ve Kaçınma alt ölçeği için 8–40’tır. Rahatlık alt ölçeği 1–9. maddelerden, Kaçınma alt ölçeği ise 10–17. maddelerden oluşmuştur. Rahatlık alt ölçeğinde bulunan 5. ve 7. maddelerin puanı hesaplanırken ters puanlanır.
Geçerlik: Keşifsel faktör analizi (EFA) öncesinde, verilerin faktör analizi için uygunluğu analizine uygunluğu, Kaiser–Meyer–Olkin (KMO) örnekleme uygunluk ölçütü kullanılarak değerlendirildi ve Bartlett küresellik testi kullanılarak değerlendirildi. EFA, temel bileşenler kullanılarak gerçekleştirildi çıkarma yöntemi ve Doğrudan Oblimin rotasyonu kullanılarak gerçekleştirilmiştir; zira Rahatlık ve Kaçınma boyutları teorik olarak ilişkili olması beklendiğinden, EFA, Direct Oblimin rotasyonu ile ana bileşenler 1'den büyük özdeğerler ve orijinal MICAS'ın kavramsal yapısı dikkate alınarak belirlenmiştir. Faktör yüklemeleri yorumlama açısından belirleyici kabul edilirken, ikincil yüklemeler olan ≥0,30 olan ikincil yüklemeler ise potansiyel çapraz yüklemeler olarak incelenmiştir. Ortaklık değerleri ve de incelenmiştir. Toplam örneklem, ayrı EFA ve CFA alt örneklemlerine bölünmedi. EFA yoluyla belirlenen iki faktörlü yapı, daha sonra aynı tam örneklem kullanılarak LISREL 8.51'de doğrulayıcı faktör analizi (CFA) ile değerlendirildi. Buna göre, CFA, bağımsız bir çapraz doğrulama değerlendirilmesi olarak değil, iç model uyumu değerlendirmesi olarak kabul edildi. CFA öncesinde, çok değişkenli normallik Mardia’nın çok değişkenli çarpıklık ve basıklık katsayıları kullanılarak değerlendirildi. Verilerde çok değişkenli normallik dışı olduğuna dair kanıtlar gösterdiğinden, CFA modeli, Satorra–Bentler düzeltmesi ile birlikte sağlam maksimum olasılık tahmini kullanılarak tahmin edilmiştir. Beş puanlık Likert tipi maddeler yaklaşık olarak sürekli göstergeler olarak ele alınırken, çok değişkenli normallikten sapmaları hesaba katmak için ise sağlam düzeltme kullanılmıştır. normal dağılımdan sapmaları hesaba katmak için sağlam düzeltme kullanılmıştır. Model uyumu, Satorra–Bentler ölçekli ki-kare istatistiği (SB-χ²), serbestlik derecesi (df), RMSEA, SRMR, CFI ve TLI kullanılarak değerlendirildi.
Güvenirlik: Spearman’ın sıra katsayısına dayalı düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları şunlardır: tüm maddeler için istatistiksel olarak anlamlıydı (p < 0,001). Rahatlık alt ölçeği için, düzeltilmiş madde–toplam korelasyonları rₛ = 0,265 ile 0,750 arasında değişirken, Kaçınma alt ölçeği için ise rₛ = 0,637 ile 0,819 arasında değişmiştir. 8. madde, en düşük düzeltilmiş madde–toplam korelasyonunu göstermiştir(rₛ = 0,265) değerini göstermiştir; ancak bu korelasyon istatistiksel olarak anlamlı kalmış ve önemli ölçüde ayırt edici bir özellik sergilemiştir alt ve üst %27’lik gruplar arasında önemli bir ayrım sağladı (t = 6,08, p < 0,001). Tüm maddeler, üst ve alt %27’lik gruplar arasında önemli bir ayrım sağladı. Cronbach alfa katsayıları, Rahatlık alt ölçeği için 0,83 ve Kaçınma alt ölçeği için 0,93 idi.Not. rₛ Spearman’ın sıra korelasyon katsayısı. Düzeltilmiş madde–toplam korelasyonları, hedef madde alt ölçek puanından çıkarıldıktan sonra her bir ilgili alt ölçek içinde hesaplandı. Ters puanlanan madde. Cronbach’ın α = 2. Aynaya Rahatlık için 0,83 ve Aynadan Kaçınma için 0,93.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr