Akademik Yorgunluk Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.
Link: https://dergipark.org.tr/en/pub/pauefd/article/1636117
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 102 İletişim, Dil ve Sözel Süreçler
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 310 Eğitim Yönetimi » 330 Ölçme ve Değerlendirme
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Erdem, A. T., & Alav, O. (2026). Why does academic fatigue occur in universities? Academic Fatigue Scale development study. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 253–274. https://doi.org/10.9779/pauefd.1636117
Geliştiren/Uyarlayan: Ahmet Tuncay Erdem, Orhan Alav
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Why Does Academic Fatigue Occur in Universities? Academic Fatigue Scale Development Study (Üniversitelerde Akademik Yorgunluk Neden Ortaya Çıkar? Akademik Yorgunluk Ölçeği Geliştirme Çalışması)
Dergi: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Sayı: 66
Sayfa Aralığı: 253-274
DOI: https://doi.org/10.9779/pauefd.1636117
Sorumlu Yazar: Ahmet Tuncay Erdem
İletişim: ahmeterdem@ibu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: Akademik Başarı, akademik başarı motivasyonu, Akademik Kaygı, Akademik stres
Alt Boyutlar: İşlevsel, Yapısal, Yönetsel
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Faktör 1: Yapısal Sorunlar Alanları
Yapısal 1 Kurumumuzda zaman zaman mobbinge maruz kaldığımı düşünüyorum.
Yapısal 2 Üniversitemin/kurumumun sosyal tesis ve diğer sosyal imkânlar örneğinde mutluluk alanları oluşturduğunu düşünüyorum.*
Yapısal 3 Akademisyenlerin/eğitimcilerin değersizleştirilmesi ve anomi yaşamaları her geçen gün artmaktadır.
Yapısal 4 Haksızlıklar nedeniyle zaman zaman akademisyenlik/öğretmenlik mesleğine olan bağlılığımı kaybediyorum.
Yapısal 5 İmkânım olsa maddi olanakları yüksek olan başka bir mesleği yapmayı isterdim.
Yapısal 6 Gerektiğinde kurumumdan akademik yorgunluğun giderilmesine yönelik önleyici ve rehabilite destek alabiliyorum.
Yapısal 7 Akademisyenlerin/eğitmenlerin eleştirel düşünme yeteneklerinden yoksun oluşları beni yormaktadır.
Yapısal 8 Akademisyenlerin/eğitmenlerin içinde yaşadıkları toplumsal yapıya yabancılaştıklarını düşünüyorum.
Yapısal 9 Üniversitemde/kurumumda uygulanan akademik yükselmelerde liyakat kriterlerinin düşük olduğunu düşünüyorum.
Faktör 2: İşlevsel Sorun Alanları
İşlevsel 1 Akademisyenlikten/eğitmenlikten ayrılmayı sık sık düşünüyorum.
İşlevsel 2 Sabahları üniversiteye/kurumuma gitmek için yeterince istekli olamıyorum.
İşlevsel 3 Akademisyenlik/öğretmenlik mesleğime yönelik zihinsel odaklanma sorunu yaşıyorum.
İşlevsel 4 Mesleğim karşılığında aldığım ücret beni tatmin etmektedir.*
İşlevsel 5 Akademisyenlikten/öğretmenlikten bıktığımı hissediyorum.
İşlevsel 6 Üniversitemdeki/kurumumdaki iş yükünün yüksek olması mesleğimi yapmamda engeldir.
İşlevsel 7 Üniversitemin/kurumumun bilimsel çalışmalardaki desteğinin yeterli olduğunu düşünüyorum.*
İşlevsel 8 Mesleğimde zihinsel olarak erken yorulduğumu düşünüyorum.
İşlevsel 9 Üniversitemin/kurumumun uluslararasılaşma düzeyinin yüksek olduğunu düşünüyorum.*
Faktör 3: Yönetsel Sorun Alanları
Yönetsel 1 Akademisyenler/eğitmenler, içselleştirme sürecinde diğer insanları ötekileştirmektedir (zihin körlüğü).
Yönetsel 2 Üniversitemdeki/kurumumdaki yönetimin akademik yeterlilik düzeyi, işimi layıkıyla yapmamda etkendir.
Yönetsel 3 Üniversitemde/kurumumda demokratik katılım/birlikte yönetişim olmaması nedeniyle sorun yaşamaktayım.
Yönetsel 4 Üniversitemdeki/kurumumdaki altyapı düzeyi işimi layıkıyla yapmaya etkendir.
Yönetsel 5 Üniversitemdeki/kurumumdaki akademik özgürlük düzeyi işimi yapmamda etkendir.
Yönetsel 6 Üniversiteme/kurumuma yönelik aidiyet duygum yüksektir.*
Yönetsel 7 Üniversitemden/kurumumdan memnuniyet düzeyim düşük olduğu için mesleğimden soğumaktayım.
Yönetsel 8 Üniversitem/kurumum beni akademik çalışma yapmam için teşvik etmektedir.*
Yönetsel 9 Yöneticilerdeki empati yoksunluğu nedeniyle yaptığım işten soğuyorum.
Yönetsel 10 Üniversitemde/kurumumda ödül mekanizmasının hakkaniyetli olduğunu düşünüyorum.*
*Yapısal2, İşlevsel4, İşlevsel7, İşlevsel9, Yönetsel6, Yönetsel8 ve Yönetsel10 ölçek ifadeleri ters kodlanmıştır.
Ölçek Türü: Öğretmen tarafından doldurulan Likert tipi dereceleme ölçeği
Kimlere Uygulanabilir: Akademisyenler, Eğitimciler
Derecelendirme: 1= Kesinlikle Katılmıyorum, 2= Katılmıyorum, 3= Fikrim Yok, 4= Katılıyorum, 5= Kesinlikle Katılıyorum
Ölçek Puanlaması: Maddelerin puanlanması 1 ile 5 arasındadır. “5” yüksek katılım “1” ise katılmamayı ifade etmektedir. Alınabilecek puan aralığı 28 ile 140 arasında değişmektedir. Ölçekte Yapısal2, İşlevsel4, İşlevsel7, İşlevsel9, Yönetsel6, Yönetsel8 ve Yönetsel10 ifadeleri ters kodlanmıştır.
Ölçek Değerlendirmesi: Araştırma, akademisyenler veya öğretmenler arasında akademik yorgunluğun çok boyutlu doğasını yakalayan bir ölçüm aracı oluşturmayı ve doğrulamayı amaçlamaktadır. Akademik Yorgunluk Ölçeği; Yapısal, İşlevsel ve Yönetsel olmak üzere üç alt boyuttan ve 28 ifadeden oluşmaktadır. Araştırma sonuçları, Akademik Yorgunluk Ölçeği’nin; akademisyenlerin veya eğitim mesleğiyle uğraşan bireylerin akademik yorgunluk algılarını ölçmektedir.
Geçerlik: Analiz sonucunda uyum yeterliliği (X2/SD) 2.90 olarak belirlenmiştir. Bu değer 2-3 arasında olup kabul edilebilir uyumu göstermektedir. RMSEA değeri 0.069 olarak belirlenmiştir. Araştırma modelinin NFI=0.90, GFI=0.90, IFI=0.90, TLI=0.91 ve CFI=0.91 değerleriyle iyi uyum gösterdiği söylenebilir. Ölçeğin PGFI=0.64 ve AGFI=0.85'tir. Ahmet
Güvenirlik: 40 kişilik pilot çalışma kapsamındaki ölçek verilerinin Cronbach Alpha Katsayılarına bakılmış alfa değeri 0.72 olarak belirlenmiştir. Daha sonra esas ölçek için 443 kişilik örneklemden veri toplanmıştır. Nihai Cronbach Alpha Katsayısı 0.89 olarak belirlenmiştir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr