X/Y Kuramı Temelinde Yöneticiler İçin Yönetim Felsefesi Ölçeği/Management Philosophy Scale for Managers Based on X/Y Theory

Ölçek Bilgileri

Yazarlar: İsa Yıldırım, Canan Albez

Ölçek Çeşidi: Geliştirme

Kategori(ler):

10 Psikoloji » 190 Örgütsel/Endüstriyel Psikoloji

30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 310 Eğitim Yönetimi » 330 Ölçme ve Değerlendirme

Ölçülen Özellikler: Davranışsal İnançlar, Duygulara İlişkin İnançlar, İnsan Doğası Varsayımları, İnsanın Doğasına Yönelik İnançlar

Alt Boyutlar: X Kuramı, Y Kuramı

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 1.Çalışanların çoğu, dışardan denetlenme ve tehditler sayesinde örgütsel hedeflere yönelik çaba gösterir.
2. Çoğu çalışan sorumluluk almaktan kaçar.
3. Çalışanlar örgütün amacına bağlanmışsa, işyerinde kendi kendilerini yönetip denetlerler.
4. Çoğu çalışan tembeldir, çalışmak istemez.
5. Koşullar uygunsa, çalışanlar örgütte sorumluluk kabul etmeye istekli davranırlar.
6. Çalışanların örgütsel hedefler doğrultusunda emek sarf etmesi için, dışarıdan denetlenmeye ve baskıya ihtiyaçları vardır.
7. Örgütsel sorunların çözümünde, çalışanlar arasında yaygın bir şekilde bulunan hayal gücünden faydalanılabilir.
8. Çoğu çalışanda hırs eksikliği vardır.
9.Örgütlerde insanların sahip oldukları yeteneklerden çok daha fazla yararlanılabilir.
10. Çoğu çalışanın yönetmektense yönetilmeyi tercih etmesi doğal bir eğilimdir.
11. Çalışanların çoğu bir yolunu bulursa işten kaçar.
12. Çalışanlar, kendini gerçekleştirme gereksinimlerine cevap veren örgütsel amaçlara bağlanırlar.
13. Çoğu çalışan için iş, doğuştan nefret edilen bir şey değildir.
Ölçek 13 maddede oluşmaktadır.

Ölçek Türü: Öz Bildirim

Kimlere Uygulanabilir: Kurum Yöneticileri, Okul Yöneticileri

Derecelendirme: 5'li Likert (1-Kesinlikle katılmıyorum 2-Katılmıyorum 3-Kısmen katılıyorum 4-Katılıyorum 5-Kesinlikle katılıyorum)

Ölçek Puanlaması: 1.,2.,4.,6.,8.,10.,11. Maddeler X kuramı alt ölçeğinin puanlanmasında kullanılmaktadır.
3.,5.,7.,9.,12.,13. Maddeler Y kuramı alt ölçeğinin puanlanmasında kullanılmaktadır.
X kuramı alt ölçeğinde alınabilecek en düşük puan 7, en yüksek puan 35'tir.
Y kuramı alt ölçeğinde alınabilecek en düşük puan 6, en yüksek puan 30'dur.
Ölçekler alt ölçekler bazında puanlanmaktadır. Yani iki alt ölçek ayrı ayrı puanlanıp değerlendirilmektedir. Bu nedenle iki alt ölçeğin birlikte toplam puanının alınması uygulaması doğru değildir, anlamsızdır.
İki alt ölçektede ters puanlanan madde bulunmamaktadır.

Ölçek Değerlendirmesi: X kuramı alt ölçeğinde alınan puanlar arttıkça (35 puana yaklaştıkça) yöneticilerin çalışanların doğasına yönelik varsayımlarının olumsuzluğu da artmaktadır.
Y kuramı alt ölçeğinde alınan puanlar arttıkça (30 puana yaklaştıkça) çalışanların sorumluluk almasının, kendini yönetebilmesinin, hırslı olmasının, daha iyi bir performans göstermesinin, örgütün amaçları doğrultusunda motive olmasının, örgütlerde yöneticilerin oluşturduğu koşullara bağlı olduğu düşüncesinin kabul düzeyi artmaktadır.

Geçerlik: Ölçekteki maddeler üzerinde temellendirildiği kuramların tüm varsayılarını temsil etmekte olduğu için kapsam geçerliğine ilişkin ikna edici kanıtlar sunmaktadır.
Ölçeğe uygulanan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ölçeğin yapı geçerliğine ilişkin ikna edici kanıtlar sunmaktadır.

Güvenirlik: Ölçme aracının iç tutarlık katsayıları 0.7'nin üzerinde olduğu için güvenirlik açısından ikna edici kanıtlar sunmaktadır. Ayrıca madde toplam puan korelasyonları ve alt üst grup ortalamları farkı analizleri güvenirliğe yönelik ek kanıtlar sunmaktadır.

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr