Ölçek özeti

Çalışma türü

Uyarlama

Yıl

2026

Kaynak türü

Makale

Ölçülen özellik

Akademik Motivasyon, Bilişsel süreçlerin geliştirilmesi, Duygusal tepkiler, Entelektüel deneyim, Üniversite öğrencilerinin entelektüel deneyim becerileri

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. Araştırmanının başlangıcında araştırmanın amacı ile bir bilginin sorumlu yazara e-posta gönderilmesi yeterlidir.

---

---

Link: https://jmedusci.com/index.php/pub/article/view/191/168

---

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

---

Kategori(ler):

30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 301 Eğitim Psikolojisi » 330 Ölçme ve Değerlendirme » 338 Yüksek Öğretim

---

Kaynak Türü: Makale

---

Kaynak/Referans:

Ergin, A., & Diker Coşkun, Y. (2026). Adaptation of the intellectual experience scale to Turkish culture: A validity and reliability study among university students. Journal of Management and Educational Sciences, 5(3), 253–275. https://doi.org/10.68234/jmedusci.191

---

Geliştiren/Uyarlayan: Atilla Ergin, Yelkin Diker Coşkun

---

Yıl: 2026

---

Kaynak Adı: Adaptation of the Intellectual Experience Scale to Turkish Culture: A Validity and Reliability Study Among University Students

---

Dergi: Journal of Management and Educational Sciences

---

Cilt: 5

---

Sayı: 3

---

Sayfa Aralığı: 253-275

---

DOI: https://doi.org/10.68234/jmedusci.191

---

Sorumlu Yazar: Atilla Ergin

---

İletişim: aergin@itu.edu.tr

---

Ölçülen Özellikler: Akademik Motivasyon, Bilişsel süreçlerin geliştirilmesi, Duygusal tepkiler, Entelektüel deneyim, Üniversite öğrencilerinin entelektüel deneyim becerileri

---

Alt Boyutlar: Entelektüel Haz, Entelektüel İlgisizlik, Entelektüel Özümseme

---

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Entelektüel Haz (17 madde): “Yeni fikirler edinmek beni heyecanlandırır.”; “Gerçekten ilgilendiğim bir konuda düşünmek çok hoşuma gider.”

Entelektüel İlgisizlik (10 madde): “Soyut entelektüel tartışmalarla ilgilenmem.”; “Entelektüel açıdan kendime nadiren güvenirim.”

Entelektüel Özümseme (7 madde): “Bir konuya yoğunlaştığımda, dikkatimi tamamen oraya veririm.”; “Odaklandığımda, bazen sanki diğer insanlar yokmuş gibi hissederim.”

Toplam: 34 madde, 5'li Likert tipi. Entelektüel İlgisizlik boyutundaki maddeler ters puanlanmaktadır.

---

Ölçek Türü: Öz Bildirim (Self-Report) Ölçeği

---

Kimlere Uygulanabilir: 15-24 yaş arası ergenler/genç yetişkinler, Üniversite öğrencileri

---

Ölçek Puanlaması: 5’li Likert tipi derecelendirme (1 = Kesinlikle katılmıyorum – 5 = Kesinlikle katılıyorum); Entelektüel İlgisizlik alt boyutundaki maddeler ters puanlanmaktadır.

---

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçek, 34 maddeden oluşan 5’li Likert tipi bir öz bildirim aracıdır. Entelektüel Haz (17 madde), Entelektüel İlgisizlik (10 madde) ve Entelektüel Özümseme (7 madde) olmak üzere üç alt boyuttan oluşmaktadır. Entelektüel İlgisizlik alt boyutundaki maddeler ters puanlanır. Alt boyut puanları ilgili maddelerin puanlarının toplanması veya ortalamasının alınmasıyla hesaplanır. Ölçekten elde edilen yüksek puanlar, ilgili boyuta ilişkin daha yüksek düzeyde entelektüel deneyimi gösterir.

---

Çeviri Süreci: Ölçeğin Türkçeye uyarlanmasında ileri çeviri, uzman değerlendirmesi, geri çeviri ve kültürel uygunluk kontrollerini içeren çok aşamalı bir çeviri ve uyarlama süreci izlenmiştir. Çeviri sürecinde ölçek maddelerinin dilsel eşdeğerliği ve Türkçe kültürel bağlamdaki anlam bütünlüğü değerlendirilmiş, uzman görüşleri doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Son hâli verilen Türkçe form, geçerlik ve güvenirlik analizleri için üniversite öğrencilerinden oluşan örnekleme uygulanmıştır.

---

Geçerlik: Ölçeğin yapı geçerliği Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. AFA sonucunda ölçeğin özgün üç faktörlü yapısı desteklenmiş ve üç faktör toplam varyansın %31,86’sını açıklamıştır. Faktör yükleri .401 ile .795 arasında değişmiştir. DFA sonuçları üç faktörlü modelin kabul edilebilir uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/sd = 2.04, RMSEA = .059, CFI = .94, NNFI = .93, SRMR = .097, NFI = .89, AGFI = .82).

---

Güvenirlik: Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa, McDonald Omega ve Bileşik Güvenirlik (CR) katsayıları ile incelenmiştir. Entelektüel Haz alt boyutu için α = .870, ω = .895, CR = .867; Entelektüel İlgisizlik için α = .834, ω = .871, CR = .846; Entelektüel Özümseme için α = .758, ω = .826, CR = .761 ve ölçeğin tamamı için α = .851, ω = .831 değerleri elde edilmiştir. Bulgular, ölçeğin yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

---

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr