Futbolda Taktiksel Beceriler Ölçeği (FTBÖ)

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.

Makale

İNDİR

Ölçek Formu

İNDİR

Link: https://link.springer.com/article/10.1186/s13102-026-01934-z

Ölçek Çeşidi: Geliştirme

Kategori(ler):

10 Psikoloji » 101 Bilişsel Süreçler, Bellek ve Karar Verme » 120 Yetenek ve Başarı

40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 420 Spor Bilimleri, Eğlence ve Boş Zaman

Kaynak Türü: Makale

Kaynak/Referans:

Eroğlu, O., & Karadağ, A. (2026). Development of the Football Tactical Skills Scale and comparison of scores across player and training characteristics. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation. https://doi.org/10.1186/s13102-026-01934-z

Geliştiren/Uyarlayan: Oğuzhan EROĞLU, Alper KARADAĞ

Yıl: 2026

Kaynak Adı: Development of the football tactical skills scale and comparison of scores across player and training characteristics

Dergi: BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation

DOI: https://doi.org/10.1186/s13102-026-01934-z

Sorumlu Yazar: Oğuzhan EROĞLU

İletişim: o.eroglu@alparslan.edu.tr

Ölçülen Özellikler: Alan Kullanımı, Algılanan Spor Performansı, Oyun Okuma, Psikolojik Beceriler, Risk Yönetimi, Stratejik Düşünme, Taktiksel Beceriler

Alt Boyutlar: Oyun Geçişleri ve Alan Kullanımı Alt Boyutu, Oyunu Okuma ve Karar Verme Alt Boyutu, Psikolojik Beceriler ve Oyun Disiplini Alt Boyutu, Stratejik Düşünme ve Risk Yönetimi Alt Boyutu

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Oyunu Okuma ve Karar Verme Alt Boyutu
1. Topu, arkadaşlarımla en doğru zamanda buluşturabilme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
2. Baskı altında kaldığımda doğru karar verebilme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
3. Maç süresince, takımımın taktiksel anlayışına bağlı kalarak en doğru kararı verme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
4. Maç süresince, takım arkadaşlarım ile koordineli bir şekilde hareket edebilirim.
5. Oyunu doğru okuyabilme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
Psikolojik Beceriler ve Oyun Disiplini Alt Boyutu
6. Dış faktörlerin psikolojimi olumsuz yönde etkilemesine izin vermeme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
7. Maç süresince olumsuz bir durumla karşılaştığımda sakin kalma konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
8. Maç konsantrasyonumu yüksek seviyede tutabilme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
9. Maç süresince öz güvenimi yüksek seviyede tutabilme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
Oyun Geçişleri ve Alan Kullanımı Alt Boyutu
10. Oyuna derinlik kazandırma konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
11. Oyuna genişlik kazandırma konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
12. Maç süresince, savunma prensiplerini doğru bir şekilde uygulama konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
13. Maç süresince, hücum prensiplerini doğru bir şekilde uygulama konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
14. Maç süresince doğru pozisyonlar alarak rakiplerime üstünlük kurabilirim.
Stratejik Düşünme ve Risk Yönetimi Alt Boyutu
15. Maç süresince skora göre oyunun anlarını doğru oynama konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
16. Maç süresince ne zaman risk almam gerektiğini bilme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.
17. Maç süresince aldığım kararları rakibin güçlü ve zayıf yönlerine göre belirleme konusunda başarılı olduğumu düşünüyorum.

Ölçek Türü: Öz bildirim (self-report) – algı temelli değerlendirme ölçeği

Kimlere Uygulanabilir: 14 yaş ve üzerindeki futbolculara

Derecelendirme: 6'lı likert (1.Kesinlikle Katılmıyorum, 2.Katılmıyorum, 3.Kısmen Katılmıyorum, 4.Kısmen Katılıyorum, 5.Katılıyorum, 6.Kesinlikle Katılıyorum)

Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınabilecek puan 17 ile 102 arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

Ölçek Değerlendirmesi: Futbolda Taktiksel Beceriler Ölçeği (FTBÖ) 17 maddeden oluşan 6’lı Likert tipi bir ölçektir. Maddeler 1 ile 6 arasında puanlanmaktadır ve ölçekte ters puanlanan madde bulunmamaktadır. Ölçek; oyunu okuma ve karar verme, psikolojik beceriler ve oyun disiplini, geçişler ve alan kullanımı ile stratejik düşünme ve risk yönetimi olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Alt boyut ve toplam ölçek puanları, ilgili maddelere verilen yanıtların aritmetik ortalaması alınarak hesaplanmaktadır. Ölçekten alınabilecek ortalama puan 1 ile 6 arasında değişmektedir. Puanın yükselmesi futbolcunun taktiksel beceri düzeyinin arttığını, puanın düşmesi ise taktiksel beceri düzeyinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Ölçek için herhangi bir kesme puanı bulunmamaktadır.

Geçerlik: Futbolda Taktiksel Beceriler Ölçeği’nin kapsam ve yapı geçerliği incelenmiştir. Kapsam geçerliği kapsamında 10 uzmandan görüş alınmış, maddeler 4’lü uygunluk derecelendirmesiyle değerlendirilmiş ve madde düzeyi kapsam geçerlik indeksi için I-CVI ≥ .78, ölçek düzeyi kapsam geçerlik indeksi için ise S-CVI/Ave ≥ .90 ölçütleri esas alınmıştır. Uzman değerlendirmeleri sonucunda madde havuzu yeniden düzenlenmiş ve 38 maddelik deneme formu oluşturulmuştur.

Yapı geçerliği için 320 futbolcudan elde edilen verilerle açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. KMO değeri .91, Bartlett küresellik testi χ²(136)=2343.191, p<.001 olarak bulunmuştur. Analiz sonucunda 17 madde ve dört faktörden oluşan yapı elde edilmiş, dört faktör toplam varyansın %62.68’ini açıklamıştır. Faktör yükleri .584 ile .820 arasında değişmiştir.

Elde edilen dört faktörlü yapı bağımsız 320 kişilik örneklemde doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiş ve uyum indeksleri χ²/df=1.54, RMSEA=.04, GFI=.94, AGFI=.92, NFI=.93, CFI=.98 ve TLI=.97 olarak bulunmuştur. Bu değerler modelin kabul edilebilir ile mükemmel arasında uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca birleşik güvenirlik değerleri .78–.85, AVE değerleri .50–.54 arasında bulunmuş; tüm boyutlarda AVE değerlerinin MSV ve ASV değerlerinden yüksek ve √AVE değerlerinin faktörler arası korelasyonlardan büyük olması yakınsak ve ayırt edici geçerliği desteklemiştir.

Güvenirlik: Futbolda Taktiksel Beceriler Ölçeği’nin güvenirliği Cronbach alfa, McDonald omega ve düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları ile incelenmiştir. Pilot uygulamada ölçeğin Cronbach alfa katsayısı .83 olarak bulunmuştur. Açımlayıcı faktör analizi öncesindeki 38 maddelik formda Cronbach alfa=.90 ve McDonald omega=.89 elde edilmiştir. Nihai 17 maddelik ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi örnekleminde alt boyutlara ait Cronbach alfa katsayıları .80 ile .86 arasında, toplam ölçek için ise .90 olarak belirlenmiştir.

700 futbolcudan oluşan karşılaştırma örnekleminde ise alt boyutlar için Cronbach alfa katsayıları .736–.793, McDonald omega katsayıları .738–.794 arasında değişmiş; toplam ölçek için Cronbach alfa=.883 ve McDonald omega=.886 bulunmuştur. Düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları .423 ile .574 arasında değişmiştir. Bu bulgular, ölçeğin ve alt boyutlarının kabul edilebilir ile iyi düzey arasında iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr