Dinsel Mutluluk Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. Araştırmanının başlangıcında araştırmanın amacı ile bir bilginin sorumlu yazara e-posta gönderilmesi yeterlidir.
Link: https://dergipark.org.tr/tr/pub/makale/article/1982605
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 175 Dini İnançlar, Maneviyat, Manevi Gelişim/Danışmanlık
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 490 İlahiyat
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Memiş, M. (2026). Dinsel Mutluluk Ölçeği: Güvenirlik ve geçerlilik çalışması. Makale, 56, 141-167.
Geliştiren/Uyarlayan: Mustafa Memiş
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Dinsel Mutluluk Ölçeği: Güvenirlik ve geçerlilik çalışması
Dergi: Makale
Sayı: 56
Sayfa Aralığı: 141-167
Sorumlu Yazar: Mustafa MEMİŞ
İletişim: mustafamemis@sdu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: 18 yaş üzeri bireylerde dinsel mutluluk düzeyi
Alt Boyutlar: İçsel Dinsel Mutluluk, Sosyal Dinsel Mutluluk
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Örnek Maddeler:
1 Yaratıcıya olan inancım beni mutlu eder.
2 Dualarımı işiten birinin olduğunu bilmek beni mutlu eder.
3 Dinî inancım yaşamıma anlam katar.
Ölçek Toplam 2 Alt Boyut ve 13 Maddeden oluşmaktadır.
Ölçek Türü: Kendini Değerlendirme
Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üzeri tüm bireyler
Derecelendirme: 5'li likert “Kesinlikle Katılmıyorum” (1) ile başlayıp “Kesinlikle Katılıyorum” (5)
Ölçek Puanlaması: Ölçekte 13 madde bulunması ve ölçeğin 5'li likert olması nedeniyle ölçekten alınabilecek puan 13 ile 65 puan arasında değişmektedir.
Ölçek Değerlendirmesi: Katılımcıların Dinsel Mutluluk düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilen ölçüm aracında, her bir ifadeye yönelik beşli Likert tipi bir yanıt formatı kullanılmıştır. Bu seçenekler “Kesinlikle Katılmıyorum” (1) ile başlayıp “Kesinlikle Katılıyorum” (5) düzeyine kadar derecelenmektedir. Örneğin, bireylerden “Dinî pratiklerimi düzenli olarak yerine getirmek bana mutluluk verir” gibi bir maddeye ilişkin görüşlerini bu seçenekler
arasından işaretlemeleri beklenmiştir. Ölçek, toplamda 13 maddeden oluşmakta olup, bunlardan ikisi olumsuz ifade içermektedir. Olumsuz maddelere örnek olarak “Dinî kurallar hayatımı kısıtladığı için mutsuz olurum,” “Mutsuzluğun kaynağının inançsızlık olduğunu düşünürüm,” verilebilir. Bu yapısı gereği, veri analizine geçilmeden önce olumsuz maddelerin puanları tersine çevrilerek kodlanmıştır (ters kodlama). Ölçeğin toplam puanı ve iç tutarlılık analizleri, bu kodlama düzeltmesi esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Ölçüm aracından elde edilebilecek minimum puan 13 iken, maksimum puan 65’tir; bu aralık, katılımcıların dine ilişkin mutluluk düzeylerinin “Kesinlikle Katılmıyorum” dan “Tamamen Katılıyorum” a uzanan bir cevap aralığında değerlendirildiğini göstermektedir.
Geçerlik: Geçerlik analizlerinin başlangıç aşamasında, toplanan verilerin faktör analizi için uygunluğunu saptamak amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Örneklem Yeterliliği Testi ve Bartlett Küresellik Testi uygulanmıştır. KMO değerlerinin değerlendirilmesinde, 0.80 ve üzeri sonuçlar “mükemmel,” 0.70−0.80 arası sonuçlar “iyi,” 0.60−0.70 arası sonuçlar “orta,” 0.50−0.60 arası sonuçlar “kötü,” ve 0.50’nin altındaki değerler “kabul edilemez” olarak kabul edilmektedir. Mevcut çalışmada KMO test istatistiği 0,95 olarak bulunmuştur. Ek olarak, Bartlett Küresellik Testi sonuçları istatistiksel açıdan anlamlı (χ2=5789.379; p=0.00) çıkmıştır. Elde edilen bu bulgular, örneklem verilerinin faktör analizi yapılabilmesi için “mükemmel” düzeyde bir uygunluk sergilediğini göstermektedir.
Güvenirlik: Yapılan güvenilirlik analizine göre, Dinsel Mutluluk Ölçeği’nin tamamı için Cronbach’s α değeri .89 bulunmuştur. Madde-toplam korelasyonları ,53 ile ,86 arasında değişmektedir. Ölçeğin yarıya bölme güvenirliği incelendiğinde, birinci yarı için Cronbach’s α = .76, ikinci yarı için Cronbach’s α = ,87, yarılar arası korelasyon ,84, Spearman-Brown katsayısı ,91 ve Guttman Split-Half katsayısı .89 olarak hesaplanmıştır. Alt boyutlardan İçsel Dinsel Mutluluk için Cronbach’s α = ,93, Sosyal Dinsel Mutluluk için ise Cronbach’s α = ,85 bulunmuştur. Bu sonuçlar ölçeğin hem bütün olarak hem de alt boyutlar düzeyinde yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr