Duygusal Kırılganlık Ölçeği

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.

Makale

İNDİR

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

Kategori(ler):

10 Psikoloji » 140 Kişilerarası İlişkiler

Kaynak Türü: Makale

Kaynak/Referans:

Sarıçam, H. (2026). Duygusal Kırılganlık Ölçeğinin Türk kültüründeki psikometrik değerleri. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 1–16.

Geliştiren/Uyarlayan: Hakan Sarıçam

Yıl: 2026

Kaynak Adı: Duygusal kırılganlık ölçeğinin Türk kültüründeki psikometrik değerleri

Dergi: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

Cilt: 1

Sayı: 1

Sayfa Aralığı: 1-16

Sorumlu Yazar: Hakan Sarıçam

İletişim: hakansaricam@gmail.com

Ölçülen Özellikler: Duygusal açıklık, Duygusal hassasiyet, Duygusal kırılganlık

Alt Boyutlar: 1. Eleştiri ve reddedilmeye karşı kırılganlık, Erteleme davranışı ve duygusal kaçınma karşısında kırılganlık, İlişkilerin kötüleşmesine karşı kırılganlık, Kişilerarası uyumsuzluk/çatışma karşısında kırılganlık

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: -Düşüncem eleştirildiğinde kırılırım.
-Nefret edilen biri olmak istemiyorum, bu yüzden bir daveti reddedemezsem incinmiş hissederim.
-Hakkımda doğrudan kötü şeyler söylendiğinde kırılırım.
- Bana rahatsızlık veren şeylerden kaçınmak bana üzüntü veriyor.

Ölçek Türü: Öz Bildirim (Kendini Değerlendirme) Ölçeği

Kimlere Uygulanabilir: 16 Yaş Üstü Yetişkinler

Derecelendirme: 4'lü derecelendirme (1=Tamamıyla katılmıyorum, 2= Katılmıyorum, 3= Katılıyorum, 4= Tamamıyla katılıyorum)

Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınabilecek puan 16 ile 64 arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

Ölçek Değerlendirmesi: Artan puanlar duygusal kırılganlığın arttığını göstermektedir. Alt boyutlara göre de puan alınabilir.

Çeviri Süreci: Duygusal Kırılganlık Ölçeği’nin Türkçe uyarlanması için ölçeği geliştiren sorumlu yazar Shinji YAMAGUCHI’den e-posta yoluyla (06.09.2023) izin alınmıştır. Türkçeye uyarlanmasında Brislin’in (1970) ileri-geri çeviri (forward–back translation) modeli esas alınmıştır. Bu model, yalnızca tek yönlü bir çevirinin içerik eşdeğerliğini güvence altına almaya yetmediğini, ölçek maddelerinin geri çevirisi yoluyla kavramsal ve anlambilimsel tutarlılığın sistematik biçimde sınanması gerektiğini savunmaktadır. Bu doğrultuda ölçek maddeleri araştırmacı tarafından Türkçeye çevrilmiş; ardından İngilizceye hâkim bağımsız bir çevirmen tarafından orijinal dile geri çevrilmiştir. Orijinal form ile geri çevrilen form, anlam kaymaları, kavramsal tutarsızlıklar ve kültürel uyumsuzluklar açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiş; belirlenen sorunlara
yönelik gerekli düzeltmeler yapılarak ölçeğin Türkçe taslak formu oluşturulmuştur. Taslak formun içerik geçerliğini sağlamak amacıyla psikolojik danışmanlık ve rehberlik, psikoloji ile ölçme-değerlendirme alanlarından sekiz alan uzmanının görüşüne başvurulmuştur. Uzman değerlendirmeleri, Lawshe’nin (1975) kapsam geçerlik tekniği çerçevesinde gerçekleştirilmiş; her bir maddenin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme düzeyi incelenmiş ve elde edilen kapsam geçerlik oranları (KGO) .80 üzeri olduğu için maddeler uzman önerileri doğrultusunda gerekli düzeltmeler sağlanarak ölçeğe son hali verilmiştir.

Geçerlik: Analiz öncesinde 306 verinin faktör analizine uygunluğu sınanmış, Kaiser-Meyer-Olkin
örneklem yeterliliği değerinin .85 olarak hesaplandığı, Bartlett küresellik testinin ise anlamlı
çıktığı görülmüştür [χ²(120) = 2028,426 p <.001]. Bu bulgular, veri yapısının faktör analizini
kaldıracak yeterlilikte olduğuna işaret etmektedir. AFA sonucu 4 faktörlü yapı toplam varyansın %63.31’ini açıklamıştır.
Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin dört faktörlü yapısının korunduğu görülmüştür.
Maddelerin faktör yükleri .37 ile .91 arasında değişmektedir. Faktörler arasındaki korelasyon
katsayıları .21 ile .56 arasında bulunmuş olup, faktörlerin birbirleriyle ilişkili olduğu
belirlenmiştir.
Doğrulayıcı faktör analizi, AFA’dan elde edilen 4 faktörlü yapıyı test etmek amacıyla
uygulanmıştır. Model uyum indeksleri e7-e8 ile e9-e10 arasında modifikasyon ile DFA yeniden yapılmış ve uyum iyiliği değerleri
CMIN=215.042, sd=96, CMIN/sd=2.240, CFI=.939, IFI=.940, TLI=.924, RMSEA=.064, SRMR=.055
olarak bulunmuştur, standardize faktör yüklerinin tamamı .40 üzerinde olması [.34-.86],
ölçüm modelinin yakınsak geçerliği açısından olumlu bir görünüm sergilediğine işaret
etmektedir.
Uyum geçerliği
Duygusal Kırılganlık Ölçeği ile Psikolojik Kırılganlık Ölçeği, Depresyon Alt Ölçeği, Anksiyete Alt Ölçeği, Stres Alt Ölçeği arasında sırasıyla r= .63, .44, .41,
.40 (p<.01) pozitif ilişkiler bulunmaktadır.

Güvenirlik: Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlık güvenirlik değerleri ölçeğin bütünü için α=.87, Eleştiri ve
reddedilmeye karşı kırılganlık alt boyutu için α=.74; İlişkilerin kötüleşmesine karşı kırılganlık
alt boyutu için α=.82, Kişilerarası uyumsuzluk/çatışma karşısında kırılganlık alt boyutu için
α=.84, Erteleme davranışı ve duygusal kaçınma karşısında kırılganlık alt boyutu için α=.71
olarak hesaplanmıştır.

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr

Orijinal Form

Orijinal Ölçek Adı: Emotional Vulnerability Scale

Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale

Orijinal Kaynak / Referans:

Yamaguchi S, Kawata Y, Murofushi Y, Ota T. (2022). The development and validation of an Emotional Vulnerability Scale for university students. Frontiers in Psychology, 13, 941250. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.941250

Orijinal Ölçek Yazarlar: Yamaguchi S, Kawata Y, Murofushi Y, Ota T.

Orijinal Ölçek Yıl: 2022

Orijinal Ölçek Kaynak Adı: The development and validation of an emotional vulnerability scale for university students.

Orijinal Ölçek Link: https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2022.941250/full

Orijinal Ölçek DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.941250

Orijinal Ölçek Dergi: Frontiers in Psychology

Orijinal Ölçek Cilt: 13

Orijinal Ölçek Sayfa Aralığı: 941250

Orijinal Ölçek Geçerlik: Ölçek,
üniversite öğrencilerinin günlük yaşam deneyimlerinde duygusal incinmeye yol açan
durumları temel alarak geliştirilmiş çok boyutlu bir ölçme aracıdır. Ölçeğin geliştirilme
sürecinde ilk aşamada 20 Japon üniversite öğrencisi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler
yapılmış ve katılımcıların duygusal incinme, kırılganlık, zayıflık ve kişilerarası olumsuz
deneyimlerine ilişkin ifadeleri toplanmıştır. Elde edilen ifadeler Hayashi’nin (2002) Japon
kültürüne göre “psikolojik zarar görmeye açıklık” tanımı temel alınarak içerik analizine tabi
tutulmuş ve madde havuzu oluşturulmuştur. Ölçek geliştirme sürecinin ikinci aşamasında
oluşturulan 42 maddelik taslak form, 361 üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Katılımcılar
maddeleri 4’lü derecelendirme (1 = “Kesinlikle katılmıyorum”, 4 = “Kesinlikle katılıyorum”)
üzerinden yanıtlamışlardır. Ölçekten alınan yüksek puanlar daha yüksek düzeyde duygusal
kırılganlığa işaret etmektedir. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) maksimum olabilirlik yöntemi
ve Promax döndürme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO)
değeri .90 olarak bulunmuş ve Bartlett küresellik testi anlamlı çıkmıştır (p <.001). AFA
sonucunda özdeğeri 1’in üzerinde olan dört faktörlü yapı elde edilmiş ve toplam varyansın
%55’ini açıklayan 16 maddelik final ölçek yapısı ortaya çıkmıştır. Faktörler sırasıyla “Eleştiri
ve reddedilmeye karşı kırılganlık”, “İlişkilerin kötüleşmesine karşı kırılganlık”, “Kişilerarası
uyumsuzluk/çatışma karşısında kırılganlık”, “Erteleme davranışı ve duygusal kaçınma
karşısında kırılganlık” olarak adlandırılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonucu
uyum iyiliği değerleri (GFI = .94, AGFI = .91, CFI = .96, RMSEA = .05) olarak bulunmuştur. Ölçüt geçerliği kapsamında ise duygusal kırılganlık ile
depresyon belirtileri arasında orta düzeyde pozitif ilişki bulunmuştur (r = .43, p = .01).

Orijinal Ölçek Güvenirlik: Ölçeğin güvenirliği Cronbach alfa katsayıları ile değerlendirilmiş ve alt boyutlar için değerlerin .72 ile .80 arasında değiştiği görülmüştür. Ayrıca test-tekrar test güvenirliği kapsamında 3 hafta ara ile yapılan ölçümlerde sınıf içi korelasyon katsayılarının (ICC) .61 ile .68 arasında olduğu rapor edilmiştir