İş Güvenliği İklimi Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.
Ölçek Çeşidi: Uyarlama
Kategori(ler):
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 415 Sosyoloji
60 Sağlık Bilimleri » 603 Dahili Tıp Bilimleri » 606 Halk Sağlığı
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Cevik, H. Vurgun, H. Baydur and B. Eroglu (2026). Psychometric properties of the Turkish version of the Nordic Occupational Safety Climate Questionnaire (NOSACQ-50). WORK. Advanced Online Publication. https://doi.org/10.1177/10519815261442855
Geliştiren/Uyarlayan: Celalettin Çevik, Hande Vurgun, Hakan Baydur, Beyhan Eroğlu
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Psychometric properties of the Turkish version of the Nordic Occupational Safety Climate Questionnaire (NOSACQ-50)
Dergi: Work
DOI: https://doi.org/10.1177/10519815261442855
Sorumlu Yazar: Celalettin Çevik
İletişim: celalettin01@gmail.com
Ölçülen Özellikler: İş Güvenliği İklimi
Alt Boyutlar: Çalışanların İş Güvenliği İletişimi ve Yetkinliği, Çalışanların İş Güvenliği Önceliği ve Riski Kabul Etmemesi, Çalışanların İş Güvenliği Sistemlerinin Verimliliğine Güveni, Çalışanların İş Güvenliği Taahhüdü, Yönetimin İş Güvenliği Adaleti, Yönetimin İş Güvenliği Taahhüdü ve Yetkinliği, Yönetimin İş Güvenliğini Güçlendirmesi
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Yönetimin Güvenlik Taahhüdü ve Yetkinliği
1. Yönetim, işler yoğun olsa bile çalışanları iş güvenliği kurallarına göre çalışmaya teşvik eder.
2. Yönetim, herkesin iş güvenliği konusunda gerekli bilgileri almasını sağlar.
3. Birisi iş güvenliğini ihmal ettiğinde yönetim görmezden gelir.
4. Yönetim, üretimden/işten önce iş güvenliğine önem verir.
5. Yönetim, işler yoğun olduğunda çalışanların risk almalarını (riskli çalışmalarını) kabul eder.
6. Çalışanlar olarak, yönetimin iş güvenliğini sağlamadaki yeterliliğine güveniyoruz.
7. Yönetim, denetimler sırasında tespit edilen iş güvenliği sorunlarının derhal düzeltilmesini sağlar.
8. Bir risk tespit edildiğinde, yönetim riski görmezden gelir.
9. Yönetim, iş güvenliğini tam anlamıyla sağlama becerisinden yoksundur.
Yönetimin Güvenliği Güçlendirmesi
10. Yönetim, anlamlı ve etkili iş güvenliği önlemleri almak için çaba gösterir.
11. Yönetim, herkesin yaptığı işin güvenliği konusunda söz sahibi olmasını sağlar.
12. Yönetim, çalışanları güvenliklerini etkileyen kararlara katılmaya teşvik eder.
13. Yönetim, çalışanların güvenlikle ilgili önerilerini asla dikkate almaz.
14. Yönetim, işyerindeki herkesin iş güvenliği ve riskler konusunda yüksek düzeyde yeterliliğe sahip olması için çaba gösterir.
15. Yönetim, güvenlikle ilgili kararlar almadan önce asla çalışanlara fikirlerini sormaz.
16. Yönetim, çalışanları güvenlikle ilgili kararlara dahil eder.
Yönetimin Güvenlik Adaleti
17. Yönetim, iş kazası araştırmalarında doğru bilgileri toplar.
18. Yönetimden gelen yaptırım korkusu (olumsuz sonuçlar), çalışanları kıl payı kazaları bildirmekten alıkoyar.
19. Yönetim, bir iş kazasına karışan herkesi dikkatlice dinler.
20. Yönetim, bir iş kazası meydana geldiğinde, suçluları değil, iş kazasının nedenlerini araştırır.
21. Yönetim, iş kazaları ile ilgili her zaman çalışanları suçlar.
22. Yönetim, iş kazası ile alakası olan kişilere eşit muamelede bulunur (adil davranır).
Aşağıdaki bölümde lütfen çalışanların bu işyerinde güvenliği sağlamaları konusunda ne hissettiğinizi belirtiniz.
Çalışanların Güvenlik Taahhüdü
23. Çalışanlar olarak yüksek düzeyde güvenlik elde etmek için birlikte çok çalışıyoruz.
24. Çalışanlar olarak işyerinin her zaman düzenli olması için birlikte çalışıyoruz.
25. Çalışanlar olarak birbirimizin iş güvenliğine dikkat etmiyoruz.
26. Çalışanlar olarak tespit edilen risklerle mücadele etmekten kaçınıyoruz.
27. Çalışanlar olarak güvenli bir şekilde çalışmak için birbirimize yardım ediyoruz.
28. Çalışanlar olarak birbirimizin güvenliği konusunda sorumluluk almıyoruz.
Çalışanların Güvenlik Önceliği ve Riski Kabul Etmemesi
29. Çalışanlar olarak risklerin kaçınılmaz olduğuna inanıyoruz.
30. Çalışanlar olarak küçük kazaların günlük işimizin normal bir parçası olduğuna inanıyoruz.
31. Çalışanlar olarak iş kaza olmadığı sürece tehlikeli davranışları önemsemiyoruz.
32. Çalışanlar olarak işi zamanında tamamlamak için güvenlik kurallarını dikkate almıyoruz.
33. Çalışanlar olarak işler yoğun olsa bile asla risk almayı kabul etmiyoruz.
34. Çalışanlar olarak işimizin korkaklar (risk alamayanlar) için uygun olmadığını düşünüyoruz.
35. Çalışanlar olarak iş yerinde risk almayı kabul ediyoruz.
Çalışanların Güvenlik İletişimi ve Güvenlik Yetkinliği
36. Çalışanlar olarak bir güvenlik sorunu oluştuğunda bu soruna çözüm bulmaya çalışıyoruz.
37. Çalışanlar olarak birlikte çalışırken kendimizi güvende hissediyoruz.
38. Çalışanlar olarak iş güvenliğini sağlama konusunda birbirimize çok güveniyoruz.
39. Çalışanlar olarak iş kazalarını önleme konusunda edindiğimiz tecrübelerden ders alıyoruz.
40. Çalışanlar olarak birbirimizin iş güvenliği ile ilgili görüş ve önerilerini ciddiye alıyoruz.
41. Çalışanlar olarak iş güvenliği hakkında nadiren konuşuruz.
42. Çalışanlar olarak sorunlar ortaya çıktığında iş güvenliğini her zaman tartışırız.
43. Çalışanlar olarak iş güvenliği hakkında özgürce ve açıkça konuşabiliriz.
Çalışanların Güvenlik Sistemlerinin Verimliliğine Güveni
44. Çalışanlar olarak iş kazalarının önlenmesinde iyi bir iş güvenliği çalışanının önemli rol oynadığını düşünüyoruz.
45. Çalışanlar olarak iş güvenliği denetimlerinin/değerlendirmelerinin hiçbir etkisi olmadığını düşünüyoruz.
46. Çalışanlar olarak iş güvenliği eğitiminin kazaların önlenmesinde yararlı olduğunu düşünüyoruz.
47. Çalışanlar olarak iş güvenliği için erken planlama yapmanın anlamsız olduğunu düşünüyoruz.
48. Çalışanlar olarak iş güvenliği denetimlerinin/değerlendirmelerinin ciddi tehlikelerin tespit edilmesine yardımcı olduğunu düşünüyoruz.
49. Çalışanlar olarak iş güvenliği eğitiminin anlamsız olduğunu düşünüyoruz.
50. Çalışanlar olarak iş güvenliği için net hedeflere sahip olmanın önemli olduğunu düşünüyoruz.
Ölçek Türü: Öz Bildirim
Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üzeri tüm çalışanlar
Derecelendirme: 4'lü Likert (1 =Kesinlikle katılmıyorum, 2 = Katılmıyorum, 3= Katılıyorum, 4 = Kesinlikle katılıyorum
Ölçek Puanlaması: Ölçek 50 soru ve 7 alt boyuttan oluşan işyerinde çalışan ve yönetimin güvenlik iklimini değerlendiren bir ölçektir. Ölçek Yönetimin İş Güvenliği Taahhüdü ve Yetkinliği; Yönetimin İş Güvenliğini Güçlendirmesi, Yönetimin İş Güvenliği Adaleti; Çalışanların İş Güvenliği Taahhüdü; Çalışanların İş Güvenliği Önceliği ve Riski Kabul Etmemesi; Çalışanların İş Güvenliği İletişimi ve Yetkinliği; Çalışanların İş Güvenliği Sistemlerinin Verimliliğine Güveni olmak üzere yedi alt boyuttan oluşan bir ölçektir. Ölçekte 3,5,8,9,13,15,18,21,25,26,28,29,30,31,32,34,35,41,45,47,49. maddeler tersten puanlanmaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçekte;
Yönetimin İş Güvenliği Taahhüdü ve Yetkinliği boyutu 1-9. maddelerden;
Yönetimin İş Güvenliğini Güçlendirmesi 10-16. maddelerden,
Yönetimin İş Güvenliği Adaleti 17-22. maddelerden
Çalışanların İş Güvenliği Taahhüdü 23-28. maddelerden
Çalışanların İş Güvenliği Önceliği ve Riski Kabul Etmemesi 29-35. maddelerden,
Çalışanların İş Güvenliği İletişimi ve Yetkinliği 36-43. maddelerden;
Çalışanların İş Güvenliği Sistemlerinin Verimliliğine Güveni 44-50. maddelerden oluşmaktadır.
Ölçek puanı her bir boyut için sorulara verilen yanıtların ortalaması hesaplanarak elde edilmekte, elde edilen puan arttıkça iş güvenliği iklimi de artmaktadır.
Ölçekte tek bir boyutun ortalama puanının 2.70’in altında olması düşük düzeyde bir iş güvenliği iklimi olduğunu ve büyük bir iyileştirme ihtiyacı olduğunu, 2.70 ile 2.99 arasında olması oldukça düşük düzeyde bir iş güvenliği iklimi olduğunu ve iyileştirme ihtiyacı olduğunu, 3.00 ile 3.30 arasında olması oldukça iyi düzeyde bir iş güvenliği iklimi olduğunu ve sadece hafif bir iyileştirme ihtiyacı olduğunu, 3.30’un üzerinde olması iyi düzeyde bir güvenlik iklimi olduğunu gösterir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr
Orijinal Form
Orijinal Ölçek Adı: Nordic Safety Climate Questionnaire (NOSACQ-50)
Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale
Orijinal Kaynak / Referans:
Kines, P., Lappalainen, J., Mikkelsen, K. L., Olsen, E., Pousette, A., Tharaldsen, J., & Törner, M. (2011). Nordic Safety Climate Questionnaire (NOSACQ-50): A new tool for diagnosing occupational safety climate. International Journal of Industrial Ergonomics, 41(6), 634–646.
Orijinal Ölçek Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0169814111001028?casa_token=cW5zKyd8gMwAAAAA:X0FPPtvagreh3lcg_N393Zz53kQUcPEcLQ3JOlKsK7qj6oeqKib4dLvZ23ysddE_LQtOtxQ2pw
Orijinal Ölçek DOI: https://doi.org/10.1016/j.ergon.2011.08.004
Orijinal Ölçek Dergi: International Journal of Industrial Ergonomics
Orijinal Ölçek Cilt: 41
Orijinal Ölçek Sayı: 6
Orijinal Ölçek Sayfa Aralığı: 634-646