Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.

---

---

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

---

Kategori(ler):

30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 310 Eğitim Yönetimi

---

Kaynak Türü: Tez

---

Kaynak/Referans:

Özdemir, H. (2026). Sömürücü Liderlik ile Örgütsel Yabancılaşma ve Örgütsel Erdemlilik arasındaki ilişki (Tez No. 993688) [Yüksek lisans tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

---

Geliştiren/Uyarlayan: Hikmet ÖZDEMİR

---

Yıl: 2026

---

Kaynak Adı: SÖMÜRÜCÜ LİDERLİK İLE ÖRGÜTSEL YABANCILAŞMA VE ÖRGÜTSEL ERDEMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ

---

Tez Türü: Yüksek Lisans

---

Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

---

Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü

---

Şehir: Niğde

---

Ülke: TÜRKİYE

---

Sorumlu Yazar: Hikmet ÖZDEMİR

---

İletişim: ozdmrhkmt@gmail.com

---

Ölçülen Özellikler: Lider Davranışları, Liderlik, Liderlik Algısı

---

Alt Boyutlar: Başarıyı Sahiplenme, Baskı Yapma, Bencilce Davranma, Gelişimi Engelleme, Manipüle Etme

---

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 1. Çalışmalarımı kişisel faydası için kullanabileceğini varsayar.
2. Çalışanları kişisel hedeflerine ulaşmak için bir araç olarak görür.
3. Çalışanların ihtiyaçlarından çok kendi hedeflerine ulaşmayı önemser.

---

Ölçek Türü: Öğretmen tarafından doldurulan Likert tipi dereceleme ölçeği

---

Kimlere Uygulanabilir: Bütün Öğretmenler

---

Derecelendirme: 5'li Likert (Kesinlikle Katılmıyorum (1), Katılmıyorum (2), Kararsızım (3), Katılıyorum (4), Kesinlikle Katılıyorum (5))

---

Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınabilecek puan 15 ile 75 arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

---

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçek, 5’li Likert tipinde olup her bir maddeye verilen yanıtlar 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 2=Katılmıyorum, 3=Kararsızım, 4=Katılıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum şeklinde puanlanmaktadır. Ölçek toplamda 15 maddeden ve 5 alt boyuttan oluşmaktadır. Her bir alt boyutta 3 madde yer almaktadır. Alt boyut puanları, ilgili boyuta ait üç maddenin puanlarının toplanması ya da ortalamasının alınmasıyla elde edilir. Buna göre her bir alt boyuttan alınabilecek puanlar:

Toplam puan üzerinden: 3 ile 15 arasında,
Ortalama puan üzerinden: 1 ile 5 arasında değişmektedir.

Ölçeğin toplam puanı ise tüm maddelerin puanlarının toplanmasıyla elde edilir. Buna göre toplam puan aralığı 15 ile 75 arasındadır. Puanların yorumlanmasında, aralıklar eşit bölünerek düşük, orta ve yüksek düzeyler belirlenebilir. Örneğin:

1.00 – 2.33: Düşük düzey
2.34 – 3.66: Orta düzey
3.67 – 5.00: Yüksek düzey

Elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma) kullanılabilir. Ayrıca araştırma amacına bağlı olarak karşılaştırmalı analizler (t-testi, ANOVA vb.) da yapılabilir.

---

Çeviri Süreci: Sömürücü Liderlik Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması sürecine başlamadan önce, gerekli izinler alınmıştır. İzinler alındıktan sonra, çeviri çalışmaları iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, ölçek maddeleri iki farklı İngilizce öğretmeni tarafından Türkçe’ye çevrilmiş; sonrasında üçüncü bir İngilizce öğretmeni tarafından bu iki çeviri karşılaştırılarak anlam ve ifade farklılıkları giderilmiştir. İkinci aşamada ise, Türkçe’ye çevrilen maddeler iki ayrı İngilizce öğretmeni tarafından orijinal dile geri çevrilmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda, Türkçe çeviri ile orijinal ölçek arasında anlam açısından bir farklılık olmadığı belirlenmiş ve bu süreç sonunda Türkçe formun ilk taslağı oluşturulmuştur. Taslak halindeki ölçek, araştırma kapsamında yer almayan üç eğitim yöneticisi, bir psikolojik danışman ve eğitim yönetimi alanında uzman iki akademisyenin görüşlerine sunularak gerekli düzenlemeler yapılmış ve ölçeğin nihai formu oluşturulmuştur.
Ölçeğin dil geçerliliğini değerlendirmek amacıyla, 27’si kadın ve 23’ü erkek olmak üzere toplam 50 İngilizce öğretmeni üzerinde pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışmada katılımcılara ilk olarak ölçeğin orijinal hali, bir hafta sonra ise Türkçe uyarlaması uygulanmıştır. Dil geçerliliği için yapılan analizler sonucunda, Türkçe ölçeğin iç tutarlılık katsayısı .956 olarak bulunmuş; maddelerin toplam korelasyonları .545 ile .796 arasında değişim göstermiştir.

---

Geçerlik: Bu çalışmada kapsam geçerliliğini sağlamak amacıyla, Türkçe’ye uyarlanan ölçeğin her bir maddesi alanında uzman akademisyenler tarafından değerlendirilmiş ve maddelerin kavramsal bütünlüğe uygunluğu titizlikle incelenmiştir. Yapı geçerliliğinin değerlendirilmesi için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. AFA ile ölçeğin faktör yapısı ortaya konulmuş, DFA ile ise bu yapının doğruluğu ve tutarlılığı test edilmiştir.
Ayrıca, geçerlilik kapsamında ölçeğin iç tutarlılığını destekleyen unsurlar da analiz edilmiştir. Bu bağlamda, her bir maddenin ölçek toplam puanı ile ilişkisini gösteren madde-toplam korelasyonları hesaplanmış Cronbach’s Alpha iç tutarlılık katsayısı değeri incelenmiştir.

---

Güvenirlik: Bu çalışmada ölçeğin genel güvenilirlik katsayısı α = .821 olarak bulunmuştur. Alt boyutlarda bazında ise güvenirlik katsayıları: Bencilce Davranma boyutu α = .975; Baskı Yapma boyutu α = .970; Gelişimi Engelleme Boyutu α = .921; Başarıyı Sahiplenme Boyutu α = .973; Manipüle Etme boyutu α = .962 olarak bulunmuştur.

---

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr