Toksik Çalışma Ortamı Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
Link: https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2026.1869949/full
Ölçek Çeşidi: Uyarlama
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 140 Kişilerarası İlişkiler
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 430 Yönetim ve Organizasyon » 440 Temel İnsan ve Toplum Bilimleri
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Bilginoğlu, E., & Yozgat, U. (2026). Assessing toxic work environments in Türkiye: Adaptation and validation of the Toxic Work Environment Scale. Frontiers in Public Health, 14, e1869949. https://doi.org/10.3389/fpubh.2026.1869949
Geliştiren/Uyarlayan: Elif Bilginoğlu, Uğur Yozgat
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Assessing toxic work environments in Türkiye: adaptation and validation of the toxic work environment scale
Dergi: Frontiers in Public Health
Cilt: 14
Sayı: 14
DOI: https://doi.org/10.3389/fpubh.2026.1869949
Sorumlu Yazar: Elif Bilginoğlu
İletişim: elifb@ada.net.tr
Ölçülen Özellikler: Örgütsel toksisite, Toksik çalışma ortamı
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: TWE-1 Çalıştığım iş ortamında, benimle açık sözlü olmaya çalışılarak sık sık bazı müstehcen şakalar paylaşılmaktadır.
TWE-2 Çalıştığım iş ortamında, fiziksel görünüşüm sık sık takdir edilmektedir.
TWE-3 Çalıştığım iş ortamında, bana yetkinlik seviyeme uygun olmayan işler verilmektedir.
TWE-4 Çalıştığım iş ortamında, sık sık kişisel ve cinsel hayatım hakkında konuşulmaya çalışılmaktadır.
TWE-5 Çalıştığım iş ortamında, selam verdiğimde selamıma cevap verilmediği durumlar yaşanmaktadır.
TWE-6 Çalıştığım iş ortamında, bana karşı mesafeli davranılmaktadır.
TWE-7 Çalıştığım iş ortamında, benimle topluluk içinde kaba bir şekilde konuşulmaktadır.
Ölçek Türü: Öz Bildirim
Kimlere Uygulanabilir: Çalışanlar, Yetişkinler
Derecelendirme: 6’lı Likert (1 = Kesinlikle Katılmıyorum – 6 = Kesinlikle Katılıyorum)
Ölçek Puanlaması: Ölçek 7 maddeden oluşmaktadır. Her madde 1 ile 6 arasında puanlanmaktadır. Ölçekten alınabilecek toplam puan 7 ile 42 arasında değişmektedir. Yüksek puanlar, algılanan toksik çalışma ortamı düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ölçekte ters puanlanan madde bulunmamaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçekten alınan puanların yükselmesi, çalışanların algıladığı toksik çalışma ortamı düzeyinin arttığını göstermektedir. Ölçek tek boyutlu olarak değerlendirilmekte ve yedi maddeden elde edilen puanlar birlikte ele alınmaktadır.
Çeviri Süreci: Ölçeğin orijinal İngilizce formu, İngilizceye hâkim dört akademisyenden oluşan bir komisyon tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Ardından Türkçe ve İngilizce formlar anlamsal ve kavramsal eşdeğerlik açısından karşılaştırılmıştır. Türkçe form, Türk dili alanında üç akademisyen tarafından anlam ve dil bilgisi açısından incelenerek gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Hazırlanan deneme formu daha sonra liderlik dersi alan sekiz doktora ve yedi yüksek lisans öğrencisine uygulanmış ve katılımcıların görüşleri doğrultusunda küçük değişiklikler yapılarak Türkçe forma son şekli verilmiştir. Çeviri ve uyarlama sürecinde Brislin’in geri çeviri yöntemi esas alınmıştır.
Geçerlik: Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile incelenmiştir. KMO değeri 0,852 olarak bulunmuş ve Bartlett küresellik testi anlamlı sonuç vermiştir (χ² = 852,905; sd = 21; p < 0,001). AFA sonucunda yedi maddenin tamamının tek faktör altında toplandığı ve bu tek faktörün toplam varyansın %57,24’ünü açıkladığı belirlenmiştir. Madde faktör yükleri 0,631 ile 0,840 arasında değişmektedir. Tek faktörlü yapıya ilişkin DFA sonuçlarında uyum indeksleri GFI = 0,917, TLI = 0,897, CFI = 0,896 ve SRMR = 0,052 olarak bulunmuş ve modelin kabul edilebilir uyum gösterdiği belirtilmiştir. Bu bulgular ölçeğin Türkçe formunun tek faktörlü yapısını desteklemektedir.
Güvenirlik: Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği Cronbach alfa katsayısı ile incelenmiş ve α = 0,871 olarak bulunmuştur. Zamana karşı kararlılığı ise 134 katılımcıdan Haziran ve Temmuz 2025 tarihlerinde iki farklı zamanda elde edilen veriler kullanılarak test-tekrar test yöntemiyle değerlendirilmiştir. İki ölçüm arasındaki madde düzeyindeki korelasyon katsayılarının 0,379 ile 0,714 arasında değiştiği ve tüm korelasyonların istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p < 0,01) belirlenmiştir. Bu bulgular, ölçeğin kabul edilebilir iç tutarlılığa ve zamansal kararlılığa sahip olduğunu göstermektedir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr
Orijinal Form
Orijinal Ölçek Adı: Toxic Workplace Environment Scale
Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale
Orijinal Kaynak / Referans:
Wang, Z., Zaman, S., Rasool, S. F., Zaman, Q. U., & Amin, A. (2020). Exploring the relationships between a toxic workplace environment, workplace stress, and project success with the moderating effect of organizational support: Empirical evidence from Pakistan. Risk Management and Healthcare Policy, 13, 1055-1067. https://doi.org/10.2147/RMHP.S256155
Orijinal Ölçek Yazarlar: Asad Amin, Qamar uz Zaman, Samma Faiz Rasool, Shah Zaman, Zilong Wang
Orijinal Ölçek Yıl: 2020
Orijinal Ölçek Kaynak Adı: Exploring the Relationships Between a Toxic Workplace Environment, Workplace Stress, and Project Success with the Moderating Effect of Organizational Support: Empirical Evidence from Pakistan
Orijinal Ölçek Link: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7423346/
Orijinal Ölçek DOI: https://doi.org/10.2147/RMHP.S256155
Orijinal Ölçek Cilt: 13
Orijinal Ölçek Sayfa Aralığı: 1055—1067
Orijinal Ölçek Geçerlik: Ölçeğin geçerliği açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir. Toksik Çalışma Ortamı Ölçeğinin 7 maddesine ait faktör yüklerinin 0,86 ile 0,89 arasında değiştiği ve kabul edilen eşik değerlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. KMO değerinin 0,60’ın üzerinde ve Bartlett küresellik testinin anlamlı (p < 0,001) olması verilerin faktör analizine uygunluğunu göstermiştir. Yakınsak geçerlik kapsamında hesaplanan Ortalama Açıklanan Varyans (AVE) değerinin 0,50’nin üzerinde olduğu ve standartlaştırılmış faktör katsayılarının kabul edilebilir sınırları karşıladığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ölçeğin yapı ve yakınsak geçerliğini desteklemektedir.
Orijinal Ölçek Güvenirlik: Toksik Çalışma Ortamı Ölçeğinin iç tutarlılık güvenirliği Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilmiş ve α = 0,96 olarak bulunmuştur. Bu değer, kabul edilen 0,70 eşik değerinin oldukça üzerinde olduğundan ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve güvenirliğe sahip olduğu belirtilmiştir. Ayrıca doğrulayıcı faktör analizi kapsamında hesaplanan bileşik güvenirlik (CR) değerinin de kabul edilebilir eşik değer olan 0,60’ın üzerinde olduğu bildirilmiştir.