Sosyal Medya Dindarlığı Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.
Link: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4510574
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 175 Dini İnançlar, Maneviyat, Manevi Gelişim/Danışmanlık » Sosyal Bilimler
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 490 İlahiyat
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Memiş, M. (2025). Sosyal medya dindarlığı ölçeği güvenirlik geçerlilik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (41), 154-169. https://doi.org/10.20875/makusobed.1617459
Geliştiren/Uyarlayan: Mustafa Memiş
Yıl: 2025
Kaynak Adı: Sosyal Medya Dindarlığı Ölçeği güvenirlik geçerlilik çalışması
Dergi: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Sayı: 41
Sayfa Aralığı: 154-169
DOI: https://doi.org/10.20875/makusobed.1617459
Sorumlu Yazar: Mustafa MEMİŞ
İletişim: mustafamemis@sdu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: 18 yaş üstü bireylerin sosyal medya dindarlık düzeyi
Alt Boyutlar: Dinî Gün ve Gecelerde Kutlama ve Geri Bildirim Davranışları, Dinî İçeriklere Yönelik İlgi ve Etkileşim, Dinî Konularda Bilgi Edinme ve Kur’an'ın Dijital Kullanımı, Sosyal Medya ve İnternetin Dinî ve Ahlaki Etkileri
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Ölçek, 4 alt boyut ve 14 maddeden oluşmaktadır.
Örnek maddeler:
1-Sosyal medyada yer alan dinî içerikli paylaşımlar ilgimi çeker.
2-Sosyal medyada çıkan dinî içerikli paylaşımları takip etmek benim için
önemlidir.
3-Sosyal medyada beğendim dini karakterlerin videolarını takip etmekten
hoşlanırım.
4-Sosyal medyada insanlarla karşılıklı dinî içerikli mesaj ve videolar
paylaşmaktan hoşlanırım.
5-Sosyal medyada yer alan dinî içerikli paylaşımlardan duygusal anlamda
etkilenirim.
6-Sosyal medyada yer alan beğendiğim dinî içerikli sayfalara üye olup
paylaşımlarını takip etmek benim için önemlidir.
7-Dini içerikli sohbetleri internet üzerinden dinlemeyi tercih ederim.
Ölçek Türü: 18 yaş üstü bireyler, sosyal medya, dindarlık
Kimlere Uygulanabilir: Sosyal medya kullanan 18 yaş üzeri tüm dindar bireylere
Derecelendirme: 5'li likert (tamamen katılmıyorum=1 - katılmıyorum=2 - kararsızım=3 - katılıyorum=4 - tamamen katılıyorum=5 )
Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınabilecek puan 14 ile 70 arasında değişmektedir.
Geçerlik: Geçerlilik analizinin ilk aşaması, elde edilen verilerin faktör analizine uygunluğunu belirlemek amacıyla KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) Örneklem Yeterlilik Testi ve Bartlett Küresellik Testi'nin yapılmasıdır. KMO testinden elde edilen sonuçlar, 0,80 ve üzeri değerlere "mükemmel", 0,70-0,80 arası "iyi", 0,60-0,70 arası "orta", 0,50-0,60 arası "kötü" ve 0,50'nin altındaki değerler ise "kabul edilemez" olarak değerlendirilmektedir (Yurtkoru, 2018, s.80). Bu çalışmada, KMO testinden 0.86 değeri elde edilmiştir. Ayrıca Bartlett testinin sonuçları anlamlı bulunmuş ve x² değeri 1757,101, p değeri ise 0,00 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, örneklemin faktör analizine uygunluk açısından mükemmel bir düzeyde olduğunu göstermektedir.
Güvenirlik: Ölçeğin tamamı için 0,84, Dinî İçeriklere Yönelik İlgi ve Etkileşim faktörü için 0,81, Dinî Gün ve Gecelerde Kutlama ve Geri Bildirim Davranışları faktörü için 0,79, Dinî Konularda Bilgi Edinme ve Kur’an'ın Dijital Kullanımı faktörü için 0,77 ve Sosyal Medya ve İnternetin Dinî ve Ahlaki Etkileri faktörü için 0,76. Bu sonuçlar, ölçek maddeleri arasında yeterli düzeyde iç tutarlılık olduğunu göstermektedir. Ayrıca, sosyal bilimler alanında bir testin güvenilirlik katsayısının 0,70 veya üzerinde olması, test puanlarının güvenilirliğinin yeterli olduğu anlamına gelmektedir (Yurtkoru vd., s.89). Ayrıca, maddelerin kendi aralarındaki tutarlılığı belirlemek amacıyla yapılan madde analizi sonucunda, maddelerin toplam korelasyonlarının 0,35 ile 0,68 arasında değiştiği görülmüştür. Bu durum, ölçeğin maddelerinin tutarlı ve ayırt edici nitelikte olduğunu göstermektedir. Çünkü, "bir araştırmada madde toplam korelasyonunun 0,30'un üzerinde olması, maddelerin iç tutarlılığının bir göstergesi" olarak kabul edilmektedir. Bu sonuçlar araştırmada geliştirilmiş olan ölçeğin dört faktörüyle birlikte tümünün güvenilir olduğunu göstermektedir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr