Münih Kronotip Anketi Vardiyalı Çalışanlar Formu

Ölçek Bilgileri

Yazarlar: Ahmet Günay

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

Kategori(ler):

10 Psikoloji » 185 Sağlık Psikolojisi » 190 Örgütsel/Endüstriyel Psikoloji

Ölçülen Özellikler: İnsan Sirkadiyen Ritminde Sabahçıl-Akşamcıl Tipleri, sirkadiyen ritim bozukluğu, Uyku Alışkanlıkları, Uyku Bozuklukları

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: İş günleri: 5 soru
Serbest günler: 5 soru
Vardiya öncesi gece: 4 soru
Vardiya sonrası serbest gün: 4 soru

Ölçek Türü: Öz Bildirim

Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü sağlık çalışanları, 18 Yaş Üzeri Çalışan Yetişkinler, 18 Yaş ve Üzeri Sağlık Çalışanları

Derecelendirme: Likert tipi derecelendirme bulunmamaktadır. Katılımcılar uyku ve uyanıklık zamanlarını saat ve süre olarak bildirmektedir.

Ölçek Puanlaması: Klasik anlamda toplam ölçek puanı bulunmamaktadır. Katılımcının bildirdiği uyku zamanlarından standart algoritmalar kullanılarak kronotip değeri hesaplanmaktadır. Sürekli gündüz çalışanlarda MSFsc; gündüz dışı çalışma düzenlerinde MSFEsc kullanılmaktadır. Yüksek kronotip değerleri daha geç uyku zamanlamasını ve daha akşamcıl eğilimi göstermektedir.

Ölçek Değerlendirmesi: MCTQShift, bireyin gerçek uyku zamanlarını temel alarak kronotip/uyku zamanlaması göstergesi üretir. Sürekli gündüz çalışanlarda uyku borcuna göre düzeltilmiş serbest gün uyku orta noktası (MSFsc), gündüz dışı çalışanlarda ise akşam/gece vardiyası sonrası serbest günlere dayalı düzeltilmiş uyku orta noktası (MSFEsc) kullanılmaktadır. Değer yükseldikçe daha geç uyku zamanlaması ve akşamcılık eğilimi artmaktadır.

Çeviri Süreci: Uyarlama sürecinde ileri çeviri, çevirilerin sentezi, geri çeviri, uzman panel incelemesi ve ön uygulama aşamaları izlenmiştir. İleri çeviri beş öğretim elemanı, geri çeviri altı öğretim elemanı tarafından bağımsız olarak yapılmıştır. Uzman paneli beş uzmandan oluşmuş; ön uygulama 35 psikoloji bölümü öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir.

Geçerlik: Kapsam geçerliği için KGO=1,00 ve I-CVI=1,00 elde edilmiştir. Ölçüt ilişkili geçerlik kapsamında MCTQShift kronotip değeri ile rMEQ arasında r=−0,466 (p<0,001); yakınsak geçerlik kapsamında öz-değerlendirme kronotip sorusuyla r=+0,416 (p<0,001) bulunmuştur. Sıralı öz-değerlendirme için Spearman rho=+0,40'tır. Bilinen gruplar geçerliği kapsamında kronotipin yaş, cinsiyet ve çalışma düzenine göre beklenen yönde farklılaştığı gösterilmiştir.

Güvenirlik: MCTQShift Likert tipi maddelerden oluşan klasik bir psikometrik ölçek olmadığından Cronbach alfa gibi iç tutarlılık katsayılarının kullanılması uygun değildir. Bu çalışmada test-tekrar test güvenirliği incelenmemiştir. Her iki kronotip formülünün hesaplanabildiği katılımcılarda MSFsc ile MSFEsc arasında yüksek ilişki bulunmuştur (r=+0,911; p<0,001).

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr