Yeme Farkındalığı Davranış Ölçeği (YFDÖ)
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
İNDİR
Ölçek Çeşidi: Uyarlama
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 185 Sağlık Psikolojisi
20 Psikiyatri /Klinik Psikoloji » 210 Beslenme ve Yeme Bozuklukları
60 Sağlık Bilimleri » 650 Beslenme ve Diyetetik
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Dinç, Ö., Akal Yıldız, E., Okburan, G., & Buyuktuncer, Z. (2025). Validity and reliability of the Turkish version of the Mindful Eating Behavior Scale. Nutrients, 17(19), e3083. https://doi.org/10.3390/nu17193083
Geliştiren/Uyarlayan: Özge Dinç, Emine Akal Yıldız, Gözde Okburan, Zehra Büyüktuncer
Yıl: 2025
Kaynak Adı: Validity and reliability of the Turkish version of the Mindful Eating Behavior Scale
Dergi: Nutrients
Cilt: 17
Sayı: 19
DOI: https://doi.org/10.3390/nu17193083
Sorumlu Yazar: Özge Dinç
İletişim: ozgedinccoskun@gmail.com
Ölçülen Özellikler: Yeme Farkındalığı
Alt Boyutlar: Farkındalıkla Yeme, Odaklanmış Yeme
Ölçek Türü: 18 yaş üzeri yetişkinler
Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üzeri yetişkinler
Geçerlik: Ölçeğin yapı geçerliği açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir. Kaiser–Meyer–Olkin (KMO) katsayısı .85, Bartlett Küresellik Testi anlamlı bulunmuştur (χ² = 2960.80; p<.05). AFA sonucunda, orijinal ölçekle tutarlı olarak toplam varyansın %64.01'ini açıklayan dört faktörlü bir yapı elde edilmiş; faktör yükleri .50 ile .85 arasında değişmiştir. DFA sonuçları modelin kabul edilebilir uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/sd = 3.147; CFI = .918; GFI = .910; RMSEA = .074). Dil geçerliği çalışması 50 kişilik bir grupla yürütülmüştür.
Güvenirlik: Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach alfa katsayısı ile incelenmiş ve α = .855 olarak hesaplanmıştır. Test-tekrar test güvenirliği 50 katılımcıyla değerlendirilmiş ve r = .821 bulunmuştur. Bu değerler, ölçeğin Türkçe formunun yüksek iç tutarlılığa ve iyi düzeyde zamansal kararlılığa sahip olduğunu göstermektedir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr
Orijinal Form
Orijinal Ölçek Adı: Mindful Eating Behavior Scale (MEBS)
Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale
Orijinal Kaynak / Referans:
Winkens, L. H., van Strien, T., Barrada, J. R., Brouwer, I. A., Penninx, B. W., & Visser, M. (2018). The Mindful Eating Behavior Scale: Development and psychometric properties in a sample of Dutch adults aged 55 years and older. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 118(7), 1277-1290.
Orijinal Ölçek Yazarlar: Brenda W.J.H. Penninx, Ingeborg A. Brouwer, Juan Ramón Barrada, Laura H.H. Winkens, Marjolein Visser, Tatjana van Strien
Orijinal Ölçek Yıl: 2018
Orijinal Ölçek Kaynak Adı: The Mindful Eating Behavior Scale: Development and Psychometric Properties in a Sample of Dutch Adults Aged 55 Years and Older
Orijinal Ölçek DOI: https://doi.org/10.1016/j.jand.2018.01.015
Orijinal Ölçek Geçerlik: Orijinal ölçek (Winkens vd., 2018), 55 yaş ve üzeri 1.227 Hollandalı yetişkinden oluşan temsili bir örneklemde geliştirilmiştir. Faktör sayısı paralel analiz ile belirlenmiş, yapı geçerliği açımlayıcı yapısal eşitlik modellemesi (ESEM) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir. Başlangıçtaki 20 maddeden 3'ü çıkarılarak 17 maddelik dört faktörlü yapı elde edilmiştir: Odaklanmış Yeme (5 madde), Açlık ve Doygunluk İpuçlarına Dayalı Yeme (5 madde), Farkındalıkla Yeme (3 madde) ve Dikkat Dağınıklığı Olmadan Yeme (4 madde). DFA modeli iyi uyum göstermiştir (CFI = .97; TLI = .96; RMSEA = .04); madde faktör yükleri bir madde dışında ≥ .65 bulunmuştur. Cinsiyet, yaş ve BKİ'ye göre ölçme değişmezliği sağlanmıştır. MEBS maddelerinin DEBQ-20 maddeleriyle birlikte analiz edilmesi sonucunda, ölçeğin duygusal, dışsal ve kısıtlayıcı yeme stillerinden bağımsız bir yapı ölçtüğü doğrulanmıştır (CFI = .956; TLI = .932; RMSEA = .039). İlgili değişkenlerle korelasyonların çoğunun beklenen yönde olması ön düzeyde yakınsak geçerliğe işaret etmiştir. Düşük faktörler arası korelasyonlar nedeniyle toplam puan yerine alt boyut puanlarının kullanılması önerilmektedir.
Orijinal Ölçek Güvenirlik: Orijinal çalışmada iç tutarlılık katsayıları (Cronbach alfa) alt boyutlara göre .70 ile .89 arasında değişmiştir: Odaklanmış Yeme α = .85; Açlık ve Doygunluk İpuçlarına Dayalı Yeme α = .89; Farkındalıkla Yeme α = .81; Dikkat Dağınıklığı Olmadan Yeme α = .70. Orijinal geliştirme çalışmasında test-tekrar test güvenirliği verisi toplanmamıştır.