Sporda İrade Zayıflığına Yönelik Tutum Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 420 Spor Bilimleri, Eğlence ve Boş Zaman
Kaynak Türü: Tez
Kaynak/Referans:
Dereceli, E. (2026). Sporda İrade Zayıflığına Yönelik Tutum Ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması (Tez No. 10673908) [Doktora tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Geliştiren/Uyarlayan: Ebru Dereceli
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Sporda irade zayıflığına yönelik tutum ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması.
Tez Türü: Doktora
Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Şehir: Aydın
Ülke: TÜRKİYE
Sorumlu Yazar: EBRU DERECELI
İletişim: edereceli@adu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: Öz Denetim, Öz düzenleme, sporda irade zayıflığı
Alt Boyutlar: Davranışsal Çözülme, Öz Düzenleme Direnci, Sosyal Düzenleme Eğilimi
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Ölçek toplam 25 maddeden ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Öz Düzenleme Direnci alt boyutu 9 maddeden oluşmaktadır. Örnek madde: “Spor yapmak hedeflerime ulaşmama yardımcı olur.” Sosyal Düzenleme Eğilimi alt boyutu 5 maddeden oluşmaktadır. Örnek madde: “Çevremden aldığım takdir ve övgü, spor yapma isteğimi artırır.” Davranışsal Çözülme alt boyutu 11 maddeden oluşmaktadır. Örnek madde: “Spor yapmaya başlamakta ve düzenli olarak devam ettirmekte zorlanıyorum.”
Madde dağılımı şöyledir:
Öz Düzenleme Direnci: 1–9. maddeler
Sosyal Düzenleme Eğilimi: 10–14. maddeler
Davranışsal Çözülme: 15–25. maddeler
Ölçek Türü: Öz Bildirim (Kendini Değerlendirme)
Kimlere Uygulanabilir: Öz bildirim
Derecelendirme: 5'li Likert (1= Hiç Katılmıyorum, 2= Katılmıyorum, 3= Kararsızım, 4= Katılıyorum, 5= Tamamen Katılıyorum)
Ölçek Puanlaması: Ölçek 25 maddeden oluşmaktadır. Her madde 1–5 arasında puanlanmaktadır. Ölçekten alınabilecek toplam puan 25 ile 125 arasında değişmektedir. Yüksek puan, sporda irade zayıflığına yönelik tutum düzeyinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ölçek üç alt boyuttan oluşmaktadır: Öz Düzenleme Direnci (9 madde), Sosyal Düzenleme Eğilimi (5 madde) ve Davranışsal Çözülme (11 madde).Toplam puan hesaplanırken olumlu maddeler ters puanlanmaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçek, alt boyut ve toplam puan üzerinden değerlendirilmektedir. Ölçeğin toplam puanı 25–125 arasında değişmektedir. Toplam puanın yükselmesi, sporda irade zayıflığına yönelik tutum düzeyinin arttığını göstermektedir. Toplam puan 25,00–58,33 ise düşük, 58,34–91,66 ise orta, 91,67–125,00 ise yüksek düzey olarak değerlendirilir. Alt boyutlar da kendi puan aralıklarına göre düşük, orta ve yüksek düzeyde yorumlanmaktadır. Ölçeğin toplam puanı hesaplanırken olumlu maddeler ters puanlanmaktadır.
Geçerlik: Ölçeğin kapsam geçerliği alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda sağlanmıştır. Yapı geçerliği Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA sonucunda üç faktörlü yapının doğrulandığı ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yakınsak geçerlik kapsamında Bileşik Güvenirlik (CR) ve Ortalama Açıklanan Varyans (AVE) değerleri incelenmiş ve ölçeğin geçerli bir ölçme aracı olduğu gösterilmiştir.
Güvenirlik: Ölçeğin güvenirliği iç tutarlılık yöntemiyle değerlendirilmiştir. Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayılarının ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında 0,81 ile 0,96 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca Bileşik Güvenirlik (Composite Reliability-CR) değerleri de kabul edilebilir sınırların üzerinde bulunmuş olup, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr