60-72 Aylık Çocuklar İçin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (ÇSOÖ)

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.

Tez

İNDİR

Ölçek Çeşidi: Geliştirme

Kategori(ler):

30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 340 Erken Çocukluk Eğitimi » 395 Sağlık Eğitimi

60 Sağlık Bilimleri » 606 Halk Sağlığı

Kaynak Türü: Tez

Kaynak/Referans:

Güneş, L. C. (2025). 60-72 aylık çocukların sağlık okuryazarlığı, problem çözme ve bilimsel süreç becerilerine resimli öykü kitaplarıyla hazırlanan Çocuk Merkezli Sağlık Okuryazarlığı Eğitim Programı’nın etkisinin incelenmesi (Tez No. 998901) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

Geliştiren/Uyarlayan: Lügen Ceren GÜNEŞ, Ender DURUALP

Yıl: 2025

Kaynak Adı: 60-72 aylık çocukların sağlık okuryazarlığı, problem çözme ve bilimsel süreç becerilerine resimli öykü kitaplarıyla hazırlanan çocuk merkezli sağlık okuryazarlığı eğitim programının etkisinin incelenmesi

Tez Türü: Doktora

Üniversite: Ankara Üniversitesi

Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü

Şehir: Ankara

Ülke: Türkiye

Sorumlu Yazar: Lügen Ceren GÜNEŞ

İletişim: lugencerenkiyan@gmail.com

Ölçülen Özellikler: 5-6 Yaş Çocukların Sağlık Okuryazarlığı, sağlık çalışanları, Sağlık davranışları, Sağlık okuryazarlığı düzeyi, Sağlık okuryazarlığı ölçeği

Alt Boyutlar: Tek Boyutlu

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 60-72 Aylık Çocuklar İçin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (ÇSOÖ), araştırmacılar tarafından 60-72 aylık çocukların sağlık okuryazarlığı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin maddeleri sağlık okuryazarlığının bilgi, beceri ve tutum boyutlarına uygun şekilde tasarlanmış olup, sağlıkla ilişkili materyalleri tanıma, sağlık çalışanlarını ve görevlerini tanıma, sağlıklı ve sağlıksız olma durumlarını açıklama becerilerini ölçmeye yöneliktir. ÇSOÖ, 14 maddeden, her maddeye ait resim, her resme ilişkin iki soru ve değerlendirme formundan oluşmaktadır. Ölçekteki dokuz madde sağlık malzemesini isimlendirme ve işlevini bilme, bir madde sağlık çalışanını tanıma ve görev tanımını açıklama, dört madde ise sağlıklı-sağlıksız olma durumlarını tanıma ve açıklamaya yöneliktir. Ölçek tek boyutludur ve üçlü Likert tipi bir ölçektir. Ölçek maddeleri yetişkin tarafından çocuğa yöneltilmekte olup uygulama yaklaşık 10 dakika sürmektedir. Çocuklara resimler gösterilip dikkatle bakması/incelemesi ve yanıtını vermesi söylenmektedir. ÇSOÖ’de her bir resimli madde sıfır ile iki arasında puanlanmaktadır. ÇSOÖ’de doğru cevap alındıysa “1” puan, alınmadıysa “0” puan verilmektedir. Her resimli madde iki sorudan oluştuğu için her maddenin toplam puanı “2”dir. ÇSOÖ’de puan arttıkça çocukların SOY düzeyi de yüksek anlamına gelmektedir. Çocuğun ölçekten alabileceği en düşük puan sıfır, en yüksek puan 28’dir. Ölçeğin kullanımında sağlık alanında bilgi sahibi olunmasının değerlendirme sürecini kolaylaştıracağı öngörülmektedir.
Ölçeğin bir uygulayıcı kılavuzu bulunmaktadır. Bu kılavuzun içerisinde bir uygulayıcı yönergesi, cevap anahtarı ve değerlendirme formu yer almaktadır. Cevap anahtarı, ölçeğin geçerlik-güvenirlik çalışmaları kapsamında çocuklardan alınan yanıtlar ile oluşturulmuştur. Oluşturulan cevap anahtarı beş uzmanın (bir pediatrist, dört çocuk gelişimi uzmanı) görüşüne sunularak kapsam geçerlik oranları (KGO) hesaplanarak son halini almıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmasında kapsam geçerliği, AFA ve DFA’ya başvurulmuştur. AFA sonucunda tek faktörden oluştuğu görülmüş olan ölçeğin faktör toplam varyansı %26 bulunmuştur. Güvenirlik çalışmasında ise Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı (0,758), McDonald’s Omega değeri (0,762) ve TTT yöntemiyle elde edilen kararlılık güvenirlik katsayıları değerlendirilmiştir. Sonuçta 14 madde, 28 soru ve tek boyuttan oluşan, geçerli ve güvenilir bir ölçek elde edilmiştir.

Kimlere Uygulanabilir: 5-6 Yaş Çocukları

Derecelendirme: 3'lü Likert (0= yanlış, 1= kısmen doğru, 2= tamamen doğru)

Ölçek Puanlaması: ÇSOÖ’de doğru cevap alındıysa “1” puan, alınmadıysa “0” puan verilmektedir. Her resimli madde iki sorudan oluştuğu için her maddenin toplam puanı “2”dir. ÇSOÖ’de puan arttıkça çocukların SOY düzeyi de yüksek anlamına gelmektedir. Çocuğun ölçekten alabileceği en düşük puan sıfır, en yüksek puan 28’dir.

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçeğin bir uygulayıcı kılavuzu bulunmaktadır. Bu kılavuzun içerisinde bir uygulayıcı yönergesi, cevap anahtarı ve değerlendirme formu yer almaktadır. Cevap anahtarı, ölçeğin geçerlik-güvenirlik çalışmaları kapsamında çocuklardan alınan yanıtlar ile oluşturulmuştur. Oluşturulan cevap anahtarı beş uzmanın (bir pediatrist, dört çocuk gelişimi uzmanı) görüşüne sunularak kapsam geçerlik oranları (KGO) hesaplanarak son halini almıştır.

Geçerlik: Ölçeğin geçerlik çalışmasında kapsam geçerliği, AFA ve DFA’ya başvurulmuştur. AFA sonucunda tek faktörden oluştuğu görülmüş olan ölçeğin faktör toplam varyansı %26 bulunmuştur.

Güvenirlik: Güvenirlik çalışmasında ise Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı (0,758), McDonald’s Omega değeri (0,762) ve TTT yöntemiyle elde edilen kararlılık güvenirlik katsayıları değerlendirilmiştir. Sonuçta 14 madde, 28 soru ve tek boyuttan oluşan, geçerli ve güvenilir bir ölçek elde edilmiştir.

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr