Acil Sağlık Hizmetleri Güvenlik Tutumları Anketi (EMS-SAQ)
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. Araştırmanının başlangıcında araştırmanın amacı ile bir bilginin sorumlu yazara e-posta gönderilmesi yeterlidir.
Ölçek Çeşidi: Uyarlama
Kategori(ler):
60 Sağlık Bilimleri » 603 Dahili Tıp Bilimleri » 605 Cerrahi Tıp Bilimleri » 640 Hemşirelik
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Aygün, Z., Erdurmuş, Ö. Y., Genç, S., Koca, A., Günalp Eneyli, M., & Polat, O. (2026). Assessment of patient safety culture perceptions among healthcare personnel in emergency services in Türkiye: Validity and application of the EMS-SAQ. International Emergency Nursing, 86, 101796. https://doi.org/10.1016/j.ienj.2026.101796
Geliştiren/Uyarlayan: Ziya Aygün, Ömer Yusuf Erdoğmuş, Sinan Genç, Ayça Koca, Müge Günalp Eneyli, Onur Polat
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Assessment of patient safety culture perceptions among healthcare personnel in emergency services in Türkiye: Validity and application of the EMS-SAQ
Dergi: International Emergency Nursing
Cilt: 86
Sayı: 86
DOI: https://doi.org/10.1016/j.ienj.2026.101796
Sorumlu Yazar: Ziya Aygün
İletişim: ziaygun@gmail.com
Ölçülen Özellikler: Acil servis Hasta güvenliği, Güvenlik Kültürü, Hasta güvenliği kültürü, Organizasyonel güvenlik algısı, Sağlık Çalışanlarının Tutum ve Algısı
Alt Boyutlar: Çalışma Koşulları, Güvenlik İklimi, İş memnuniyeti, Stresi Tanımlama, Takım Çalışması, Yönetim Bakışı
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Ölçek toplam 30 maddeden ve 6 alt boyuttan oluşmaktadır. Alt boyutlar; takım çalışması (6 madde), iş memnuniyeti (5 madde), güvenlik iklimi (7 madde), stresi tanımlama (4 madde), yönetim bakışı (4 madde) ve çalışma koşulları (4 madde) şeklindedir.
• “Bu birimde çalışanlar arasında iyi bir ekip çalışması vardır.”
• “Bu kurumda hasta güvenliği yüksek önceliğe sahiptir.”
• “İşimden genel olarak memnunum.”
• “Stresli durumlar performansımı olumsuz etkiler.”
• “Yönetim hasta güvenliğini desteklemektedir.”
Ölçek Türü: Öz Bildirim
Kimlere Uygulanabilir: Acil Sağlık Çalışanları, Acil Tıp Teknisyenleri, Doktorlar, Hemşireler, Paramedikler, Yardımcı Sağlık Personeli
Derecelendirme: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır (1=Kesinlikle katılmıyorum, 5=Kesinlikle katılıyorum). Elde edilen puanlar (ortalama puan − 1) × 25 formülü ile 0–100 aralığına dönüştürülmektedir.
Ölçek Puanlaması: Ölçek 30 maddeden oluşmakta olup her madde 1–5 arasında puanlanmaktadır. Ölçek puanları, (ortalama puan − 1) × 25 formülü kullanılarak 0–100 aralığına dönüştürülmektedir. Ölçekte 2 adet ters maddeli ifade bulunmakta olup bu maddeler ters kodlanarak hesaplamaya dahil edilmektedir. Ölçek için belirlenmiş bir cut-off değeri bulunmamaktadır. Yüksek puanlar daha olumlu güvenlik tutumu ve hasta güvenliği kültürünü göstermektedir.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçekten elde edilen puanlar 0–100 aralığına dönüştürülerek değerlendirilir. Yüksek puanlar daha olumlu güvenlik tutumları ve hasta güvenliği kültürünü, düşük puanlar ise olumsuz güvenlik algısını göstermektedir. Değerlendirme hem toplam puan hem de alt boyutlar üzerinden yapılabilir ve her alt boyut ilgili alanlara (ekip çalışması, güvenlik iklimi, yönetim algısı vb.) özgü bilgi sağlar. Ölçek için belirlenmiş kesin bir cut-off değeri bulunmamakta olup, sonuçların karşılaştırmalı olarak yorumlanması önerilmektedir.
Çeviri Süreci: Ölçeğin Türkçe uyarlama süreci, Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Test Komisyonu (ITC, 2018) kılavuzlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek öncelikle alan dışı, iki dile hâkim yeminli bir tercüman tarafından İngilizceden Türkçeye çevrilmiş, ardından hasta güvenliği konusunda deneyimli ve her iki dile hâkim iki acil tıp uzmanı tarafından yapılan çevirilerle karşılaştırılmıştır. Elde edilen çeviri metinleri akademisyenler tarafından incelenerek dilsel, anlamsal ve kültürel uyum açısından değerlendirilmiş, gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Kapsam geçerliliği değerlendirmesinde düşük bulunan maddeler revize edilmiş ve son hali verilen ölçek, hedef gruba uygulanarak anlaşılırlığı test edilmiştir.
Geçerlik: Ölçeğin geçerliği kapsam ve yapı geçerliği ile değerlendirilmiştir. Kapsam geçerliği, uzman görüşleri doğrultusunda içerik geçerlilik indeksi (CVI) kullanılarak incelenmiş ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (CFA) ile değerlendirilmiş olup model uyum indeksleri (χ²=1300,4; sd=495; χ²/sd=3,33; RMSEA=0,078; CFI=0,77; GFI=0,71; TLI=0,73) kabul edilebilir düzeyde bulunmuş ve ölçeğin altı faktörlü yapısı doğrulanmıştır.
Güvenirlik: Ölçeğin güvenirliği iç tutarlılık analizi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin toplam Cronbach alfa katsayısı 0,880 olarak bulunmuş olup yüksek düzeyde güvenilirlik göstermektedir. Alt boyutlara ait Cronbach alfa katsayıları 0,604 ile 0,828 arasında değişmekte olup kabul edilebilir düzeydedir. Bu bulgular, ölçeğin iç tutarlılığının yeterli olduğunu ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.Elde edilen bulgular, ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr
Orijinal Form
Orijinal Ölçek Adı: Emergency Medical Services Safety Attitudes Questionnaire (EMS-SAQ)
Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale
Orijinal Kaynak / Referans:
Patterson, P. D., Huang, D. T., Fairbanks, R. J., & Wang, H. E. (2010). The Emergency Medical Services Safety Attitudes Questionnaire. American Journal of Medical Quality, 25(2), 109–115.
Orijinal Ölçek Yazarlar: Fairbanks, R. J., Huang, D. T., Patterson, P. D., Wang, H. E.
Orijinal Ölçek Yıl: 2010
Orijinal Ölçek Kaynak Adı: American
Orijinal Ölçek Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20133519/
Orijinal Ölçek DOI: https://doi.org/10.1177/1062860609352106
Orijinal Ölçek Dergi: American Journal of Medical Quality
Orijinal Ölçek Cilt: 25
Orijinal Ölçek Sayı: 2
Orijinal Ölçek Sayfa Aralığı: 109–115