Duygusal Zekâ Ölçeği
Ölçek özeti
- Çalışma türü
- Geliştirme
- Yıl
- 2026
- Kaynak türü
- Makale
- Ölçülen özellik
- Duygusal Zeka
Kaynak ve Dosyalar
Kaynak/Referans:
Sarıçam, H., & Fazlıoğlu, Y. (2026). Duygusal zekâ ölçeğinin kısa formunun normal ve üstün yetenekli çocuklarda psikometrik özellikleri. Trakya Eğitim Dergisi, 16(1), 262-281. https://doi.org/10.24315/tred.1579034
Kaynak Bağlantısı: https://dergipark.org.tr/en/pub/tred/article/1579034
Diğer kaynak bilgileri
Kaynak Türü: Makale
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Duygusal zekâ ölçeğinin kısa formunun normal ve üstün yetenekli çocuklarda psikometrik özellikleri.
Dergi: Trakya Eğitim Dergisi
Cilt: 16
Sayı: 1
Sayfa Aralığı: 262-281
DOI: https://doi.org/10.24315/tred.1579034
Ölçek Bilgileri
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 103 Duyusal, Motor ve Algısal Süreçler
Ölçülen Özellikler: Duygusal Zeka
Alt Boyutlar: Diğerleri-Odaklı Duygu Değerlendirme, Diğerleri-Odaklı Duygu Düzenleme, Kendi-Odaklı Duygu Değerlendirme, Kendi-Odaklı Duygu Düzenleme
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 1.Kendi-odaklı duygu değerlendirme: 1. Kendi duygularımın farkındayım.
2.Diğerleri-odaklı duygu değerlendirme: 4. Başkalarının hangi duyguları yaşadığı bilirim.
3.Kendi-odaklı duygu düzenleme: 7. Duygularımı kontrol altında tutarım.
4.Diğerleri-odaklı duygu düzenleme: 10. Başka birinin duygusal durumunu değiştirebilirim.
Ölçek Türü: Kendini Değerlendirme
Kimlere Uygulanabilir: 13 Yaşından Büyük Ergenler ve Yetişkinler, Çocuklar ve Ergenler
Derecelendirme: 5'li Likert (1=Tamamıyla katılmıyorum, 2=Katılmıyorum, 3=Kararsızım, 4=Katılıyorum, 5=Tamamıyla katılıyorum)
Ölçek Puanlaması: Ölçek toplam bir duygusal zekâ puan verdiği gibi alt boyutlara göre de puan vermektedir. Artan puanlar duygusal zekânın arttığını göstermektedir.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçek maddelerinden alınan puanlar toplanarak toplam bir duygusal zeka puanı hesaplanmaktadır.
Geçerlik: Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği-Kısa Formunu oluşturmak için çocuklarla yüz yüze formlar doldurtulurken RDZÖ28 uzun olup, sıkıldıkları geri dönütlerinden yola çıkarak madde anlaşılırlığı iyi olan, düzeltmiş madde toplam korelasyon katsayılarının ve madde faktör yüklerinin yüksek olduğu 12 madde için normal zekâya sahip 410 ortaokul ve lise öğrencisinden elde edinilen verilerle yapı geçerliliği incelenmiştir. KMO örneklem uygunluk katsayısı .79, sd= 66 ve Barlett Küresellik testi 1433.46 (p<.01) bulunmuştur. AFA sonucu 12 madde ve 4 boyutlu model toplam varyansın %66.61’ini açıklamaktadır. Madde faktör yükleri .54 ila .86 arasında sıralanmaktadır. Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği-Kısa Formu’nun uyum iyiliği değerlerinin χ2= 103.14 sd=48, CMIN/sd= 2.15, SRMR=.055, RMSEA=.053, AGFI=.94, CFI=96, GFI=96, IFI=96, TLI=.94, olduğu gözlenmiştir. Madde faktör yükleri .36 ila .85 arasında değişmektedir. RDZÖ-KF ile RDZÖ-28, Olumlu Mükemmeliyetçilik alt ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği arasında sırasıyla r= .97, .40, .23 (p<.01) pozitif ilişkiler bulunmuştur.
Üstün yeteneklilerde Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği-Kısa Formu’nun uyum iyiliği değerleri χ2= 136.934, sd=93, CMIN/sd= 2.85, SRMR=.050, RMSEA=.069, AGFI=.91 CFI=95, GFI=94, IFI=95, TLI=.93 olarak tespit edilmiştir. Madde faktör yükleri .36 ila .85 arasında, hata varyansları ile .22 ile .89 arasında değişmektedir. Bununla birlikte her bir maddenin bağlı bulunduğu faktöre yol katsayılarına ait t değerleri (5.84-14.47) manidardır. Ayrıca her bir maddenin hata varyansına ait t değerleri (CR) 5.47 ile 13.20 arasında olup, istatistiksel olarak manidardır (p<.001). Bu ifadelere dayanarak DFA analizi sonrası maddelerin ilgili oldukları faktörleri %99 güven aralığında doğruladığı (p=.000) söylenebilir.
Güvenirlik: Ölçeğin normal zekaya sahip çocuk ve ergen örnekleminde Cronbach alfa ve McDonald Omega güvenirlik katsayısı ‘Kendi-odaklı duygu değerlendirme’ alt boyutu için α=.79., ω=.80, ‘Diğerleri-odaklı duygu değerlendirme’ alt boyutu için α=.83, ω=.83, ‘Kendiodaklı duygu düzenleme’ alt boyutu için α=.56, ω=.64 (üst değer), ‘Diğerleri-odaklı duygu düzenleme alt boyutu için α=.68, ω=.68 (üst değer ω=.73) ve ölçeğin bütünü için α=.78, ω=.75 olarak hesaplanmıştır. RDZÖKF’ye ait düzeltilmiş madde toplam korelasyon değerleri .29 ile .52 arasında sıralanmıştır.
Üstün yeteneklilerde ölçeğin iç tutarlılık Cronbach alfa ve McDonald Omega güvenirlik değerleri ‘Kendi-odaklı duygu değerlendirme’ alt boyutu için α=.77, ω=.77; ‘Diğerleri-odaklı duygu değerlendirme’ alt boyutu için α=.83, ω=.83; ‘Kendi-odaklı duygu düzenleme’ alt boyutu için α=.63, ω=.67 (üst değer .73); ‘Diğerleri-odaklı duygu düzenleme’ alt boyutu için α=.75, ω=.75 ve ölçeğin bütünü için α=.84, ω=.84 olarak hesaplanmıştır. Düzeltilmiş madde toplam korelasyon katsayıları .35 ile .60 arasında değişmekte olup her bir ilişki p<.01 düzeyinde anlamlıdır.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr