Yapay Zekâ Mentörlük Algısı Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
Link: https://jtae.penpublishing.net/en/makale_indir/9952.pdf
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 312 Genel Öğretmen Yeterlilikleri » 320 Eğitim Programları » 325 Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Satmaz, İ. (2026). Artificial Intelligence Mentorship Perception Scale for preservice teachers: Development and preliminary psychometric evidence. Journal of Technology Applications in Education, 7, e9952. https://doi.org/10.29329/jtae.2026.1432.5
Geliştiren/Uyarlayan: İsmail Satmaz
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Artificial Intelligence Mentorship Perception Scale for Preservice Teachers: Development and Preliminary Psychometric Evidence
Dergi: Eğitimde Teknoloji Uygulamaları Dergisi
Sayı: 7
Sayfa Aralığı: 1-25
DOI: http://dx.doi.org/10.29329/jtae.2026.1432.5
Sorumlu Yazar: İsmail SATMAZ
İletişim: ismailsatmaz@comu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: yapay zeka mentörlük algısı
Alt Boyutlar: Akademik Rehberlik, Mesleki Gelişim, Pedagojik Planlama, Performans Değerlendirme
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: YZ mentor, ders planı hazırlarken öğrenme tercihlerime uygun öneriler sunabilir
YZ mentor, hazırladığım ders planları hakkında zamanında geri bildirim verebilir.
YZ mentor, farklı öğretim yöntemleri arasında seçim yapmamda yardımcı olabilir
YZ mentor, ders içi etkinlikleri öğrencilerin ihtiyaçlarına göre uyarlamamda destek olabilir.
YZ mentor, sınıf yönetimiyle ilgili karşılaşacağım sorunlarda alternatif çözümler önerebilir.
YZ mentor, sınıf kuralları ve günlük rutinler için dönem başı planı oluşturmamda yardımcı olabilir.
Ölçek Türü: Algı Ölçeği
Kimlere Uygulanabilir: Öğretmen Adayları
Derecelendirme: 1. Kesinlikle Katılmıyorum 2.Katılmıyorum 3.Orta Derecede Katılıyorum 4. Katılıyorum 5.Kesinlikle Katılıyorum
Ölçek Puanlaması: 17 ile 85 arasında değişmektedir.
Ölçek Değerlendirmesi: 1.00–2.33: Düşük düzey
2.34–3.67: Orta düzey
3.68–5.00: Yüksek düzey
Geçerlik: Kapsam geçerliği: Ölçeğin ilk 33 maddelik madde havuzu dört uzmanın görüşüne sunulmuştur. Uzmanlar; Eğitim Programları ve Öğretim, Ölçme ve Değerlendirme, dil ve yapay zekâ alanlarından seçilmiştir. Maddeler içerik uygunluğu, açıklık, anlaşılırlık ve öğretmen adaylarına uygunluk açısından incelenmiştir. Ancak uzman değerlendirmeleri nitel biçimde yapıldığı için I-CVI ve S-CVI gibi nicel kapsam geçerliği indeksleri hesaplanmamıştır; bu durum çalışmanın bir sınırlılığı olarak belirtilmiştir.
Yapı geçerliği: Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin dört faktörlü bir yapı gösterdiği belirlenmiştir. KMO değeri .918, Bartlett Küresellik Testi ise anlamlı bulunmuştur. Dört faktör toplam varyansın %65.12’sini açıklamaktadır. Bu bulgular ölçeğin faktör analizine uygun olduğunu ve dört boyutlu yapıya ilişkin başlangıç düzeyinde destek bulunduğunu göstermektedir.
Doğrulayıcı Faktör Analizi: DFA sonucunda 12. madde çıkarılmış ve nihai yapı 17 madde olarak yeniden test edilmiştir. Uyum indeksleri; χ²/df = 2.426, RMSEA = .077, NFI = .917, CFI = .949, GFI = .884 ve AGFI = .843 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar modelin genel olarak kabul edilebilir ancak güçlü/optimal olmayan bir uyuma sahip olduğunu göstermektedir. Bu nedenle yazar, yapının bağımsız örneklemlerde yeniden doğrulanması gerektiğini özellikle vurgulamıştır.
Yakınsak geçerlik: Alt boyutlara ilişkin AVE değerleri .57–.70, CR değerleri ise .80–.92 arasında bulunmuştur. Bu değerler yakınsak geçerlik ve yapı güvenirliği açısından kabul edilebilir düzeydedir.
Buna karşılık ayırt edici geçerlik kanıtı daha sınırlıdır. Özellikle bazı faktörler arasındaki korelasyonların yüksek olması ve HTMT analizinin yapılmamış olması nedeniyle ayırt edici geçerliğin kesin biçimde kurulamadığı belirtilmiştir.
“Ölçeğin geçerliği kapsam geçerliği, AFA, DFA ve yakınsak geçerlik analizleri ile incelenmiştir. AFA sonucunda dört faktörlü yapı toplam varyansın %65.12’sini açıklamış; DFA bulguları modelin kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. CR ve AVE değerleri yakınsak geçerliği desteklemiştir. Bununla birlikte ayırt edici geçerlik kanıtlarının sınırlı olduğu ve yapının bağımsız örneklemlerde yeniden doğrulanmasının gerektiği belirtilmiştir.”
Güvenirlik: Ölçeğin güvenirliği Cronbach alfa ve bileşik güvenirlik (CR) katsayılarıyla incelenmiştir. Nihai 17 maddelik formda alt boyutlara ilişkin Cronbach alfa katsayıları .794 ile .913 arasında, toplam ölçeğin Cronbach alfa katsayısı ise .955 olarak bulunmuştur. CR değerleri .80–.92 arasında değişmiş ve ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr