İyatrojenez Algısı Ölçeği
Ölçek özeti
- Çalışma türü
- Geliştirme
- Yıl
- 2026
- Kaynak türü
- Makale
- Madde sayısı
- 19
- Hedef grup
- Yetişkinler (18 yaş ve üzeri)
- Ölçülen özellik
- 18 yaş üstü bireyler, 18 yaş üstü tüm yetişkin bireylere
- Alt boyutlar
- Klinik İyatrojenez, Kültürel İyatrojenez, Sosyal İyatrojenez
Kaynak ve Dosyalar
Kaynak/Referans:
Göde, A. (2026). The Iatrogenesis Perception Scale: A methodological study. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 9(2), 96-109. https://doi.org/10.59372/turajas.1869844
Kaynak Bağlantısı: https://doi.org/10.59372/turajas.1869844
Diğer kaynak bilgileri
Kaynak Türü: Makale
Yıl: 2026
Kaynak Adı: The Iatrogenesis Perception Scale: A Methodological Study
Dergi: Turkish Research Journal of Academic Social Science
Cilt: 9
Sayı: 2
Sayfa Aralığı: 96-109
DOI: https://doi.org/10.59372/turajas.1869844
Ölçek Bilgileri
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 415 Sosyoloji
60 Sağlık Bilimleri » 606 Halk Sağlığı
Ölçülen Özellikler: 18 yaş üstü bireyler, 18 yaş üstü tüm yetişkin bireylere
Alt Boyutlar: Klinik İyatrojenez, Kültürel İyatrojenez, Sosyal İyatrojenez
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Ölçek toplam 19 maddeden ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Klinik İyatrojenez alt boyutu 5, Sosyal İyatrojenez alt boyutu 8 ve Kültürel İyatrojenez alt boyutu 6 maddeden oluşmaktadır. Örnek maddeler: “Tıbbi hatalar, hastaların sağlık durumunu daha da kötüleştirebilir.”, “Sağlık politikalarının, sosyal eşitsizlikleri artırabileceğine inanıyorum.” ve “Tıbbın sağlıkla ilgili kültürel gelenekleri yok ettiğine inanıyorum.”
Ölçek Türü: Öz Bildirim
Kimlere Uygulanabilir: Yetişkinler (18 yaş ve üzeri)
Derecelendirme: 5'li Likert tipi: 1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 2 = Katılmıyorum, 3 = Kısmen Katılıyorum, 4 = Katılıyorum, 5 = Kesinlikle Katılıyorum.
Ölçek Puanlaması: Ölçek 19 maddeden oluşmakta ve maddeler 1 ile 5 arasında puanlanmaktadır. Ölçekten alınabilecek toplam puan 19 ile 95 arasında değişmektedir. Alt boyutlar ve toplam ölçek için puan ortalamaları da hesaplanabilir. Ölçekte ters kodlanan madde bulunmamaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçekten elde edilen puanın yükselmesi bireyin iyatrojenez algısının yükseldiğini, puanın düşmesi ise iyatrojenez algısının azaldığını göstermektedir. Ortalama puan kullanıldığında puanın 1'e yaklaşması düşük, 5'e yaklaşması yüksek iyatrojenez algısını ifade etmektedir. Ölçek toplam puanının yanı sıra Klinik İyatrojenez, Sosyal İyatrojenez ve Kültürel İyatrojenez alt boyutları ayrı ayrı değerlendirilebilir. Ölçek için kesme puanı tanımlanmamıştır.
Geçerlik: Ölçeğin yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda KMO değeri 0,899 olarak bulunmuş ve Bartlett Küresellik Testi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Ölçeğin üç faktörlü yapısı toplam varyansın %50,022'sini açıklamıştır. DFA sonucunda χ²/sd=2,708, GFI=0,924, AGFI=0,903, CFI=0,917, RMSEA=0,056 ve RMR=0,065 değerleri elde edilmiş ve modelin kabul edilebilir uyum gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca ölçüt ilişkili geçerlik kapsamında Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği ile pozitif ve anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,636; p<0,001).
Güvenirlik: lçeğin iç tutarlılık güvenirliği Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Cronbach Alfa katsayısı toplam İyatrojenez Algısı Ölçeği için 0,862; Sosyal İyatrojenez alt boyutu için 0,835; Kültürel İyatrojenez alt boyutu için 0,785 ve Klinik İyatrojenez alt boyutu için 0,747 olarak belirlenmiştir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr