Çocuklar için Resimli Değerler Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. Araştırmanının başlangıcında araştırmanın amacı ile bir bilginin sorumlu yazara e-posta gönderilmesi yeterlidir.
Link: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/5331174
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 170 Değerler Psikolojisi
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 307 Değerler Eğitimi » 320 Eğitim Programları
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Kayıran, D. (2025). Development of the Pictorial Values Scale for Children: A validity and reliability study. Değerler Eğitimi Dergisi, 23(50), 527–556. https://doi.org/10.34234/ded.1706695
Geliştiren/Uyarlayan: DERYA KAYIRAN
Yıl: 2025
Kaynak Adı: Çocuklar için Resimli Değerler Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Dergi: Değerler Eğitimi Dergisi
Cilt: 23
Sayı: 50
Sayfa Aralığı: 527-556
DOI: https://doi.org/10.34234/ded.1706695
Sorumlu Yazar: DERYA KAYIRAN
İletişim: deryakeskinpalta@gmail.com
Ölçülen Özellikler: Çocuklar için görsel değer ölçeği, Çocuklar için Resimli ̇ Değerler Ölçeği, çocuklarda değer farkındalığı, değer bilinci, değer kazanımı, Değerler Eğitimi, görsel değer ölçeği, resimli değer ölçeği
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 15 madde: Dostluk, yardımseverlik,
sorumluluk, vatanseverlik, sabır, dürüstlük, adalet, saygı, merhamet, sevgi, öz denetim, çalışkanlık,
empati, aile birliği ve iyilik değerleri
Ölçek Türü: Görsel değer kazanımı ölçeği
Kimlere Uygulanabilir: 3 yaş- 7 yaş arasındaki çocuklar, Anaokulu öğrencileri, İlkokul 1. sınıf öğrencileri, Okulöncesi dönemindeki çocuklar
Derecelendirme: Resimli Likert tipi değerlendirme yaklaşımı
Ölçek Puanlaması: ‘ÇOCUKLAR İÇİN RESİMLİ DEĞERLER ÖLÇEĞİ’ UYGULAMA YÖNERGESİ
1. Ölçeğin Amacı
Bu ölçek, okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocukların temel değerlere (dostluk, yardımseverlik, sorumluluk, vatanseverlik, sabır, dürüstlük, adalet, saygı, merhamet, sevgi, öz denetim, çalışkanlık, empati, aile birliği ve iyilik) ilişkin farkındalık düzeylerini, görsel temelli değerlendirme yoluyla belirlemek amacıyla geliştirilmiştir.
2. Uygulama Biçimi
• Ölçek bireysel olarak uygulanmalıdır.
• Uygulama, çocukların kendilerini rahat ve güvende hissedecekleri sessiz bir ortamda gerçekleştirilmelidir.
• Uygulayıcı (öğretmen, rehber öğretmen, araştırmacı), uygulama boyunca yönlendirici olmayan, yargı içermeyen bir tutum sergilemelidir.
3. Uygulama Öncesi Hazırlık
• Ölçek formu ve işaretleme araçları uygulama öncesinde hazır bulundurulmalıdır.
• Çocuğun uygulamaya katılımı için veli onamı alınmış olmalıdır.
• Çocuğun yaş, sınıf ve demografik bilgileri forma önceden doldurulmalıdır.
4. Çocuğa Yapılacak Açıklama
Uygulama başlamadan önce çocuğa, yaşına uygun ve sade bir dil kullanılarak aşağıdaki açıklama yapılır:
“Bu sayfalarda bazı resimler var. Her resimde çocukların yaptığı farklı şeyler gösteriliyor. Resme bakmanı ve bu davranışın sana göre nasıl olduğunu seçmeni istiyorum. Doğru ya da yanlış cevap yok, senin düşüncen önemli.”
5. Uygulama Süreci
• Ölçek, her biri ayrı bir değeri temsil eden sayfalardan oluşmaktadır.
• Her sayfada aynı değere ilişkin 5 farklı görsel yer almaktadır.
• Uygulayıcı, her görsel için çocuğa aşağıdaki standart soruyu yöneltir: “Bu resimdeki davranış, sence bu değeri ne kadar yansıtıyor?”
• Çocuk, her görsel için üç yüz ifadesinden yalnızca birini seçer:
o ◻ Gülen Yüz → Bu davranış değeri yansıtıyor
o ◻ Nötr Yüz → Kararsızım / emin değilim
o ◻ Üzgün Yüz → Bu davranış değeri yansıtmıyor
• Çocuğun verdiği yanıt, uygulayıcı tarafından forma işaretlenir.
• Her görsel ayrı ayrı değerlendirilir; önceki görsellere geri dönülmez.
6. Uygulayıcı İçin Dikkat Edilecek Hususlar
• Görsellerin hangi davranışın doğru ya da yanlış olduğuna dair açıklama yapılmamalıdır.
• Çocuğun seçimine ilişkin mimik, jest veya sözel geri bildirim verilmemelidir.
• Çocuk soru sorarsa, yönlendirmeden kaçınılarak şu tür yanıtlar verilmelidir: “Bu resmi sen nasıl düşünüyorsan öyle seçebilirsin.”
• Çocuğun dikkatinin azaldığı durumlarda kısa bir ara verilebilir.
7. Uygulama Süresi
• Ölçeğin tamamının uygulanması ortalama 15- 20 dakika sürmektedir.
• Çocuğun isteksizlik veya yorgunluk göstermesi durumunda uygulama sonlandırılabilir.
8. Puanlamaya İlişkin İlkeler
• Uygulama sırasında puanlama yapılmaz.
• Puanlama işlemi, uygulama tamamlandıktan sonra ölçeğin puanlama yönergesine göre gerçekleştirilir.
• Her değer için elde edilen yanıtlar ayrı ayrı değerlendirilir.
Bu yönerge, erken çocukluk dönemine uygun resimli Likert tipi değerlendirme yaklaşımı temel alınarak hazırlanmıştır. Ölçek, çocukların sözel becerilerinden bağımsız olarak değer farkındalıklarını ortaya koymayı amaçlamakta; görsel algı ve yorumlama süreçlerini merkeze almaktadır.
1. Puanlama Sistemi
Ölçekte yer alan her bir görsel için çocuklar üç yüz ifadesinden birini seçmektedir. Bu yüz ifadeleri aşağıdaki şekilde puanlanır:
• ◻ Gülen Yüz = 3 puan
• ◻ Nötr Yüz = 2 puan
• ◻ Üzgün Yüz = 1 puan Her görsel ayrı ayrı puanlanır.
2. Alt Boyut (Değer) Puanlarının Hesaplanması
• Ölçekte 15 değer bulunmaktadır.
• Her değer, 5 görsel maddeden oluşmaktadır.
• Bir değer alt boyutundan alınabilecek puan aralığı:
Değer Madde Sayısı Minimum Puan Maksimum Puan
Her bir değer 5 5 15
Her bir değer için alt boyut puanı, o değere ait 5 görselden elde edilen puanların toplamı alınarak hesaplanır.
3. Alt Boyut (Değer) Düzeylerinin Yorumlanması
Her bir değer için elde edilen toplam puanlar aşağıdaki şekilde yorumlanır:
Puan Aralığı Düzey Yorum
5 – 8 Düşük Düzey Çocuğun ilgili değere ilişkin farkındalığının sınırlı olduğu; değeri yansıtan davranışları ayırt etmekte zorlandığı görülmektedir.
9 – 12 Orta Düzey Çocuğun ilgili değere ilişkin kısmi bir farkındalık geliştirdiği; bazı davranışları doğru değerlendirebildiği, ancak tutarlılığın tam olarak oluşmadığı anlaşılmaktadır.
13 – 15 Yüksek Düzey Çocuğun ilgili değere ilişkin farkındalığının yüksek olduğu; değeri yansıtan davranışları büyük ölçüde doğru biçimde ayırt edebildiği görülmektedir.
4. Ölçek Toplam Puanının Hesaplanması
• Ölçekte toplam 75 görsel madde bulunmaktadır (15 değer × 5 görsel).
• Ölçekten alınabilecek toplam puan aralığı:
Ölçek Minimum Puan Maksimum Puan
Toplam Ölçek 75 225
Toplam ölçek puanı, tüm değer alt boyutlarından elde edilen puanların toplanmasıyla hesaplanır.
5. Toplam Ölçek Düzeylerinin Yorumlanması
Toplam Puan Aralığı Düzey Genel Yorum
75 – 124
puan Düşük Düzey Çocuğun temel değerlere ilişkin genel farkındalığının düşük olduğu; değerleri ayırt etme ve yorumlama becerisinin sınırlı olduğu söylenebilir.
125 – 174 Orta Düzey Çocuğun temel değerlere ilişkin farkındalığının gelişmekte olduğu; bazı değerleri doğru algıladığı, ancak tüm değerlerde tutarlı bir düzeye ulaşmadığı görülmektedir.
175 – 225 Yüksek Düzey Çocuğun temel değerlere ilişkin farkındalığının yüksek olduğu; değerleri yansıtan davranışları büyük ölçüde doğru değerlendirebildiği söylenebilir.
6. Puanlamaya İlişkin Akademik Notlar
• Ölçekten elde edilen puanlar tanı koyma amacıyla değil, çocukların değer farkındalık düzeylerini betimlemek amacıyla kullanılmalıdır.
• Puanlar, çocuğun gelişimsel özellikleri ve yaş düzeyi dikkate alınarak yorumlanmalıdır.
• Alt boyut puanları ve toplam puan birlikte ele alınarak değerlendirme yapılması önerilir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr