Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.

---

---

Link: https://www.isarder.org/index.php/isarder/article/view/2607

---

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

---

Kategori(ler):

10 Psikoloji » 190 Örgütsel/Endüstriyel Psikoloji

40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 430 Yönetim ve Organizasyon

---

Kaynak Türü: Makale

---

Kaynak/Referans:

Ünsal, Ö. N., & Basım, H. N. (2026). İş-Yaşam Çatışması Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 18(2), 1288-1298. https://doi.org/10.20491/isarder.2026.2235

---

Geliştiren/Uyarlayan: Özgür Nazım Ünsal, Hamdullah Nejat Basım

---

Yıl: 2026

---

Kaynak Adı: İş Yaşam Çatışması Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması

---

Dergi: İşletme Araştırmaları Dergisi

---

Cilt: 18

---

Sayı: 2

---

Sayfa Aralığı: 1288-1298

---

DOI: https://doi.org/10.20491/isarder.2026.2235

---

Sorumlu Yazar: özgür nazım ünsal

---

İletişim: unsalozgur@hotmail.com

---

Ölçülen Özellikler: çalışanların iş-yaşam çatışması

---

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 1. Yoğun iş tempom ile sağlığıma bakmak arasında kendimi dağılmış hissederim.
2. İşim aile veya özel hayatımın kalitesine etkiler.
3. Dinlenmeye zaman bulmak benim için zordur.
4. Yapmam gereken işler, beni ailemle veya özel hayatımla istediğim gibi ilgilenmemden alıkoyar.
5. İşim sıklıkla iş dışı diğer hayatımı (ev, sağlık, eğlence vb.) engeller.
6. İşimi başarma gereğinden kaynaklanan fazla çalışmak ve iş stresi hayatımı olumsuz etkiler.

---

Ölçek Türü: Öz Bildirim (Kendini Değerlendirme) Ölçeği

---

Kimlere Uygulanabilir: Tüm çalışanlar

---

Derecelendirme: 5'li Likert

---

Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınabilecek puan 5 ile 30 arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

---

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçeğin; tek boyutlu ve az maddeli olmasının araştırmacılara kolay uygulanabilme imkânı sağlamasının yanı sıra, iş-aile ve iş-aile dışı yaşam çatışmasını kapsıyor olmasının, iş-yaşam çatışmasını daha geniş bir perspektiften ölçme imkânı sağlayacağı düşülmektedir.

---

Çeviri Süreci: Araştırmada Türkçeye uyarlanan ölçek; işin hem aile yaşamı hem de özel yaşama olan etkisini içermesinden dolayı işin iş dışı yaşama olan etkisini daha geniş bir bağlamda inceleme imkânı sağlamaktadır ki bu da araştırmanın hedefidir. Yazın taraması neticesinde araştırmada kullanılan ölçeğin Türkçe uyarlamasına rastlanılmadığı için Türkçeye uyarlanması yapılmıştır. Ölçeği geliştiren yazarlardan izin alınmış (Hambleton ve Patsula, 1999) ve sonrasında ölçeğin Türkçeye çevirisi Brislin vd. (1973)’nin ortaya koyduğu şekilde yapılmıştır. İlk olarak ölçek, 2 Amerikan Kültürü ve Edebiyatı öğretim üyesi tarafından birbirinden bağımsız ve eş zamanlı Türkçeye çevrilmiştir. Daha sonra alanda yetkin bir öğretim görevlisi, yapılan çevirileri kuram ve anlaşılırlık açısından incelemiş ve tek bir metinde birleştirmiştir. Müteakip olarak, Türkçeye çevrilen ölçek 2 Amerikan Kültürü ve Edebiyatı öğretim üyesi tarafından, birbirinden bağımsız ve eş zamanlı İngilizceye çevrilmiştir. Tekrar İngilizceye çevrilen ölçek ile orijinali karşılaştırılmış ve gerekli düzeltmelerden sonra aynı anlamı verdiği tespit edilmiştir. Son olarak, ölçek alanda yetkin, akademik ve İngilizce literatüre hâkim 2 Yönetim ve Organizasyon alanı akademisyeninin değerlendirmesine sunulmuş ve olumlu geri dönüş alınmıştır. Son haliyle ölçek, her iki dili iyi düzeyde bilen 30 kişilik bir gruba uygulanmış, ölçek maddelerinin açık ve uygun olduğu algılarına ulaşılmasını müteakip ölçeğin çevirisi sona ermiştir.

---

Geçerlik: Yapı geçerliliği için yapılan DFA neticesinde; ölçeğin geçerlilik için iyi değerlere ulaştığı (χ2/sd= 2.694, RMSEA= 0,077, TLI= 0.975, GFI= 0.976, CFI= 0.987; Tablo 1), faktör yüklerine göre 4’üncü maddenin (Yapmam gereken işler, beni ailemle veya özel hayatımla istediğim gibi ilgilenmemden alıkoyar) en güçlü madde (0.899) ve uyum geçerliliği testlerinde ise ölçeğin uyum geçerliliğinin kabul edilebilir değerlerde (CR= 0.89, AVE= 0.59) olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, ölçek geçerliliği için yeterli kanıtlar elde edilmiştir.

---

Güvenirlik: Ölçeğin güvenilirliği analizleri neticesinde; toplam güvenilirliği (Cronbach alfa katsayısı) 0,90 olarak yeterli güvenilirlik değerine ulaştığı ve madde silindiğinde Cronbach alfa değerleri incelendiğinde de bir artış görülmediğinden dolayı madde çıkarmaya gerek olmadığı tespit edilmiştir (Tablo 2). Literatür taraması kapsamında güvenilirlik değeri itibariyle daha önce Türkçeye çevrilmiş olan ölçeklere göre nispeten yüksek bir değer elde edilmiştir. Ayrıca ölçek modelinin kadın ve erkek için farklılık gösterip göstermediği test edilmiş ve neticesinde cinsiyete göre ölçüm eşdeğerliliğine dair sonuçlar elde edilmiştir. Tüm bulgular kapsamında; ölçeğin orijinalinde olduğu gibi 6 maddeli ve tek boyutlu olarak Türkçe yazında kullanılabileceği değerlendirmesine ulaşılmıştır.

---

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr