Genç Yetişkinler ve Yetişkinler için Cinsel Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.

Makale

İNDİR

Ölçek Formu

İNDİR

Link: https://journals.healio.com/doi/epdf/10.3928/24748307-20260409-01

Ölçek Çeşidi: Geliştirme

Kategori(ler):

10 Psikoloji » 148 Cinsellik, Cinsiyet Rolü ve Cinsel Davranış

60 Sağlık Bilimleri » 606 Halk Sağlığı

Cinsellik ve Cinsel Davranışlar

Kaynak Türü: Makale

Kaynak/Referans:

Bayram Değer, V., Apak, H., Olğaç Ak, K., & Filoğlu, N. (2026). Development and validation of the Sexual Health Literacy Scale for Young Adults and Adults. Health Literacy Research and Practice, 10(3), 78-96. https://doi.org/10.3928/24748307-20260409-01⁠

Geliştiren/Uyarlayan: Vasfiye BAYRAM DEĞER, Hıdır APAK, Kadriye OLĞAÇ AK, Nilay FİLOĞLU

Yıl: 2026

Kaynak Adı: Development and Validation of the Sexual Health Literacy Scale for Young Adults and Adults

Dergi: HLRP: Health Literacy Research and Practice

Cilt: 10

Sayı: 3

Sayfa Aralığı: 78-96

DOI: https://doi.org/10.3928/24748307-20260409-01

Sorumlu Yazar: Vasfiye BAYRAM DEĞER

İletişim: vasfiyedeg@gmail.com

Ölçülen Özellikler: 18 yaş üzerindeki yetişkinlerin cinsel sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi

Alt Boyutlar: Bilgi, Bilişsel, Davranış

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Madde sayısı: 17 madde (5'li Likert tipi; 1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 5 = Kesinlikle Katılıyorum).

Alt boyutlar ve örnek maddeler:

Bilgi (5 madde): "Cinsel sağlığımla ilgili bir sorunum olduğunda uzman sağlık personeline başvururum."

Bilişsel (8 madde): "Çevremin (aile, arkadaş vs.) cinsel sağlık konusunda sunduğu önerilerin doğruluğunu değerlendiririm."

Davranış (4 madde): "Cinsel sağlıkla ilgili edindiğim bilgileri, günlük yaşamımda karşılaştığım durumlara uygularım."

Ölçek Türü: 18 yaş üzeri yetişkinler

Derecelendirme: 1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 5 = Kesinlikle Katılıyorum

Ölçek Puanlaması: Ölçek 17 maddeden oluşmaktadır ve tüm maddeler 5'li Likert tipinde (1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 2 = Katılmıyorum, 3 = Kısmen Katılıyorum, 4 = Katılıyorum, 5 = Kesinlikle Katılıyorum) puanlanmaktadır. Ölçekten alınabilecek toplam puan 17 ile 85 arasında değişmektedir. Alt boyut puanları Bilgi için 5–25, Bilişsel için 8–40 ve Davranış için 4–20 arasında değişmektedir. Yüksek puan, bireyin cinsel sağlık okuryazarlığı düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ölçekte ters puanlanan madde bulunmamaktadır.

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçekten elde edilen toplam puan ve alt boyut puanları, ilgili maddelerin puanlarının toplanmasıyla hesaplanmaktadır. Ölçekte kesme puanı bulunmamaktadır. Toplam puanın ve alt boyut puanlarının yüksek olması bireyin cinsel sağlık okuryazarlığı düzeyinin yüksek olduğunu, düşük olması ise cinsel sağlık okuryazarlığı düzeyinin düşük olduğunu göstermektedir. Ölçek bilgi, bilişsel ve davranış olmak üzere üç alt boyut üzerinden de ayrı ayrı değerlendirilebilmektedir.

Geçerlik: Ölçeğin kapsam geçerliği uzman görüşü ile değerlendirilmiştir. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonucunda ölçeğin bilgi, bilişsel ve davranış olmak üzere üç faktörlü ve 17 maddelik bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Toplam açıklanan varyans %62,44'tür. DFA sonucunda model uyum indeksleri kabul edilebilir düzeyde bulunmuş ve üç faktörlü yapı doğrulanmıştır (KMO = 0,964; Bartlett χ² = 11617,929; p < 0,001).

Güvenirlik: Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach alfa ve McDonald's omega katsayıları ile değerlendirilmiştir. Cronbach alfa katsayıları bilişsel alt boyut için 0,93, davranış alt boyutu için 0,94, bilgi alt boyutu için 0,96 ve ölçeğin tamamı için 0,97 olarak bulunmuştur. McDonald's omega katsayıları sırasıyla 0,92, 0,93, 0,95 ve toplam ölçek için 0,95'tir. Madde-toplam korelasyonları 0,42-0,81 arasında değişmekte olup, %27 alt-üst grup karşılaştırmalarında tüm maddelerin ayırt ediciliği istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,001).

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr