Çalışan Sessizliği Ölçeği Kısa Formu

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.

Makale

İNDİR

Link: https://dergipark.org.tr/tr/pub/verimlilik/article/1813297

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

Kategori(ler):

40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 430 Yönetim ve Organizasyon

Kaynak Türü: Makale

Kaynak/Referans:

Özer, H., & Develi, A. (2026). Çalışan Sessizliği Ölçeği Kısa Formunun Türkçeye uyarlanması. Verimlilik Dergisi, 60(2), 475-490. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1813297

Geliştiren/Uyarlayan: Hüseyin Özer, Alptekin Develi

Yıl: 2026

Kaynak Adı: Çalışan Sessizliği Ölçeği Kısa Formunun Türkçeye Uyarlanması

Dergi: Verimlilik Dergisi

Cilt: 60

Sayı: 2

Sayfa Aralığı: 475-490

DOI: https://doi.org/10.51551/verimlilik.1813297

Sorumlu Yazar: Doç. Dr. Alptekin DEVELİ

İletişim: alptekin.develi@gop.edu.tr

Ölçülen Özellikler: Çalışan Sessizlik ve Seslilik Davranışları

Alt Boyutlar: Tek Boyutlu

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 1. İşle ilgili endişelerim olduğunda sessiz kalmayı tercih ederim.
2. İşleri iyileştirmek için fikirlerim olmasına rağmen sesimi çıkarmam.
3. Fark ettiğim sorunlar hakkında diğerlerine hiçbir şey söylemem.
4. Bir olayı önlemeye yardımcı olabilecek bir bilgiye sahip olduğumda sessiz kalırım.
5. İşler hakkında daha fazla bilgi almak istediğimde soru sormak yerine susarım.

Ölçek Türü: Öz Bildirim (Kendini Değerlendirme) Ölçeği

Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü çalışan yetişkinler

Derecelendirme: 6’lı derecelendirme (1= Hiçbir zaman, 2= nadiren, 3= bazen, 4= sıkça, 5= çok sık, 6= her zaman

Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınabilecek puan 5 ile 30 arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçme aracı tek boyutlu olup 6'lı derecelendirme tipindedir (1= Hiçbir zaman, 2= Nadiren, 3= Bazen, 4= Sıkça, 5= Çok sık, 6= Her zaman). Ölçek puanı, maddelere verilen yanıtların toplanması (veya ortalamasının alınması) ile hesaplanmaktadır. Ölçekten alınan puanın yüksek olması, çalışan sessizliği düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir.

Çeviri Süreci: Tangirala ve Ramanujam (2008) tarafından sadeleştirilen çalışan sessizliği ölçeği Türkçeye geçerlenmiştir. İngilizce dilinde yazılmış olan bu ölçme aracına yönelik maddelerin Türkçeye çevrilmesinde dilbilimsel açıdan doğru bir çeviriye ulaşmak ve tek kişiden kaynaklanabilecek yanlılıkları azaltmak amacıyla bir prosedür takip edilmiştir (Ægisdóttir vd., 2008; Develi ve Çavuş, 2024; Hambleton, 1993). Bu amaçla, kültürlerarası çalışmalarda sıklıkla başvurulan ve hataları minimize etmeyi amaçlayan komite yaklaşımı (committee approach) ve paralel çeviri (parallel translation) yöntemleri izlenmiştir (Brislin, 1980; Hambleton, 2005). Bu doğrultuda, yönetim ve organizasyon alanında uzman ve ileri düzeyde İngilizce yetkinliğine sahip üç öğretim üyesinden oluşan bir komisyon kurulmuştur. Sürecin ilk aşamasında, komisyon üyeleri ölçek maddelerini birbirinden bağımsız olarak Türkçeye çevirmiştir. İkinci aşamada, elde edilen bağımsız çeviriler bir araya getirilerek karşılaştırmalı analiz yapılmış; anlamsal farklılıklar ve terminolojik tutarsızlıklar tartışılmıştır. Maddelerin Türk kültürü ve iş yaşamı bağlamındaki anlaşılırlığını en iyi temsil eden ifadeler üzerinde uzlaşı sağlanana kadar düzeltme ve iyileştirmeler yapılmış, böylece maddelere Türkçe dilindeki son halleri verilmiştir.

Geçerlik: Çalışan sessizliği ölçeğinin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile Birleşme ve Ayrışma Geçerliliği Analizi uygulanmıştır. Tüm geçerlilik analizlerinden tatmin edici sonuçlar elde edilmiştir.

Güvenirlik: Çalışan sessizliği ölçeğinin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenilirlik analizi yapılmıştır. Bu kapsamda, her bir maddenin ölçek toplam puanı ile olan ilişkisini belirlemek amacıyla madde-toplam
korelasyonları, ölçeğin genel tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı ve ayrıca bileşik güvenirlik hesaplanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık düzeyini gösteren Cronbach Alfa katsayısı 0,947 olarak hesaplanmış ve ayrıca bileşik güvenirlik değeri 0,943 olarak elde edilmiştir. Her iki katsayı da 0,70 ve üzeri olma ölçütünü sağladığı için ölçeğin içsel tutarlılığının güvenilir bir düzeyde olduğu anlaşılmaktadır.

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr

Orijinal Form

Orijinal Ölçek Adı: Employee Silence Scale

Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale

Orijinal Kaynak / Referans:

Tangirala, S., & Ramanujam, R. (2008). Employee silence on critical work issues: The cross-level effects of procedural justice climate. Personnel Psychology, 61(1), 37–68. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2008.00105.x

Orijinal Ölçek Yazarlar: Rangaraj Ramanujam, Subrahmaniam Tangirala

Orijinal Ölçek Yıl: 2008

Orijinal Ölçek Kaynak Adı: Employee Silence On Critical Work Issues: The Cross Level Effects Of Procedural Justice Climate

Orijinal Ölçek Link: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/j.1744-6570.2008.00105.x

Orijinal Ölçek DOI: 10.1111/j.1744-6570.2008.00105.x

Orijinal Ölçek Dergi: Personnel Psychology

Orijinal Ölçek Cilt: 61

Orijinal Ölçek Sayı: 1

Orijinal Ölçek Sayfa Aralığı: 37-68

Orijinal Ölçek Geçerlik: Çalışan Sessizliği Ölçeği'nin orijinal çalışmasında yapı geçerliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiş ve 5 maddenin tek boyutlu yapıyı güçlü uyum indeksleriyle doğruladığı rapor edilmiştir. Aracın ölçüt geçerliği bağlamında; çalışan sessizliğinin prosedürel adalet iklimi, örgütsel bağlılık ve çalışma ortamındaki etkileşimler gibi değişkenlerle teorik beklentilere tam uygunlukta anlamlı ilişkiler gösterdiği kanıtlanmıştır.

Orijinal Ölçek Güvenirlik: Ölçeğin orijinal çalışmasında (Tangirala ve Ramanujam, 2008), 5 maddelik tek boyutlu yapının iç tutarlılık (Cronbach Alpha) katsayısı .86 olarak bulunmuş ve ölçme aracının yüksek düzeyde güvenilir olduğu rapor edilmiştir.