Yüksek Din Eğitiminin Öğrencilerin Dini-Manevi Durumlarına Etkisine Yönelik Algı Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
İNDİR
Link: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5053007
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
10 Psikoloji » 175 Dini İnançlar, Maneviyat, Manevi Gelişim/Danışmanlık
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 490 İlahiyat
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Keleş, F. ve Horozcu, Ü. (2025). Yüksek din eğitiminin (ilahiyat fakültesi-İslami ilimler fakültesi) öğrencilerin dini-manevi durumlarına etkisine yönelik algı ölçeği (DEMDE): Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11(2), 394-414. https://doi.org/10.32955/neu.ilaf.2025.11.2.01
Geliştiren/Uyarlayan: Fatmatüzzehra Keleş, Ümit Horozcu
Yıl: 2025
Kaynak Adı: Yüksek Din Eğitiminin (İlahiyat Fakültesi-İslami İlimler Fakültesi) Öğrencilerin Dini-Manevi Durumlarına Etkisine Yönelik Algı Ölçeği (DEMDE): Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması
Dergi: Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Cilt: 11
Sayı: 2
Sayfa Aralığı: 394-414
DOI: https://doi.org/10.32955/neu.ilaf.2025.11.2.01
Sorumlu Yazar: Fatmatüzzehra Keleş
İletişim: fatmatuzzehrakeles@ogr.iu.edu.tr
Ölçülen Özellikler: Yüksek Din Eğitimi Alan Öğrencilerin Dini-Manevi Durumları
Alt Boyutlar: Dini bilgi, Dini çaba, Haramlardan kaçınma, İçselleştirme, İnanç esasları, Nafile ibadetler
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 27.Dini tebliğ etme çabam
28.Ümmetin meselelerine yönelik hassasiyetim
29.Dini yayınları takip etme sıklığım
30.Dini açıdan örnek olma gayretim
31.Arkadaşlarımı dindar insanlardan seçme hassasiyetim
33.Dindar nesiller yetiştirme isteğim
32.Kıyafetlerimin dini ölçülere uygun olması konusundaki dikkatim
34.Emri bil maruf nehyi anil münker ilkesine bağlılığım
Ölçek Türü: KENDİNİ DEĞERLENDİRME
Kimlere Uygulanabilir: Yüksek din eğitimi alan öğrenciler
Derecelendirme: 7'li Likert (1=çok azaldı - 7=çok arttı)
Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınacak en düşük puan 37, en yüksek puan ise 259’dur. Ölçekte ters hesaplanan madde bulunmamaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçekten alınacak 37 puan yüksek din eğitiminin kişinin dini-manevi durumu üzerinde negatif yönde bir etkisi olduğuna işaret etmektedir. Ölçekten alınacak 259 puan ise kişinin dini-manevi durumu üzerinde yüksek din eğitiminin olumlu bir etkisi olduğu anlamına gelmektedir.
Geçerlik: Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla öncelikle ölçeğin faktör yapısını ortaya çıkarmak için açımlayıcı faktör analizi, sonrasında ise belirlenen ölçek yapısının doğrulanması için doğrulayıcı faktör analizi yöntemlerine başvurulmuştur. Elde edilen verilerin faktör analizine uygun olup olmadığı Bartlett Küresellik Testi ve Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlik testi ile hesaplanmıştır. Elde edilen verilerle yapılan analizde 0 ile 1 aralığında olması gereken KMO değerinin ,968, Bartlett testi sonucunda da kay kare değerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. [X2=15546.599, p=.000] 37 maddeli 6 faktörlü ölçeğin faktör yük değerlerine bakıldığında ise 1. faktörün yük değerlerinin ,560 ile ,896 arasında, 2. faktörün yük değerlerinin ,657 ile ,923 arasında, 3. faktörün yük değerlerinin ,560 ile ,934 arasında, 4. faktörün yük değerlerinin ,747 ile ,911 arasında, 5. faktörün yük değerlerinin ,586 ile ,814 arasında ve 6. faktörün yük değerlerinin ,858 ile ,864 arasında değiştiği görülmektedir. Ölçeğin uyum indeksleri arasında önemli bir yere sahip olan kay kare değeri, X2 =157,47, serbestlik derecesi Df=608, anlamlılık değeri p=0.000, (X2/df=2,59) olarak tespit edilmiştir. Yaklaşık Hataların Ortalama Karekökü (Root Mean Square Error of Approximation-RMSEA) ,063, Normlaştırılmış Uyum İndeksi (Normed Fit Index-NFI) ,90, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (Comparative Fit IndexCFI) ,93 ve Görece Uyum İndeksi (Relative Fit Index-RFI) ,89, Uyum İyiliği İndeksi (Goodness of Fit Index-GFI) ,82 ve Düzeltilmiş Uyum İyiliği İndeksi (Adjusted Goodness of Fit IndexAGFI) ,79 olarak bulunmuştur.
Güvenirlik: Ölçeğin iç tutarlılığını gösteren Cronbach’s Alpha katsayısı ,97 olarak tespit edilmiştir. Ölçeğin 6 alt boyutunun güvenirlik katsayıları ise inanç esasları faktörü için ,96, dini bilgi faktörü için ,92, haramlardan kaçınma faktörü için ,93, nafile ibadetler faktörü için ,89, dini çaba faktörü için ,95 ve içselleştirme faktörü için ,93 olarak ortaya çıkmıştır.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr