Sporda Algılanan Performans Ölçeği

Ölçek Bilgileri

Yazarlar: Mehmet Ali Üzgü, Miraç Tunahan Birsen, Emre Ozan Tingaz

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

Kategori(ler):

10 Psikoloji

Ölçülen Özellikler: Algılanan Spor Performansı

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 1. Genel olarak müsabakalar esnasında performansımın iyi olduğunu düşünüyorum.
2. Müsabakalardaki sonuçlarımdan memnunum.
3. Kulübün veya takımın başarısı için çabamla ve müsabakalardaki performansımla iş birliği yaptığımı hissediyorum.
4. Müsabakalarda çok iyi olduğumu hissediyorum.
5. İyi bir performans sergiliyorum.

Kimlere Uygulanabilir: 18 Yaş ve Üzeri Sporcular

Derecelendirme: 5'li Likert (1=Kesinlikle Katılmıyorum - 5=Kesinlikle Katılıyorum)

Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınabilecek puan 5 ile 25 arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçekten alınan puanların yükselmesi sporda algılanan performansın yükseldiğini ifade etmektedir.

Çeviri Süreci: Sporda Algılanan Performans Ölçeği (SAPÖ)’nin Türkçeye uyarlama izni, orijinal formun yazarlarından elektronik posta yoluyla alınmıştır. Ölçek 5 ayrı dil uzmanı tarafından Portekizce ve İngilizceden Türkçeye çevrilmiş; ardından araştırmacılar çevirileri inceleyerek tek bir Türkçe form oluşturmuştur. Bu Türkçe form, 3 farklı dil uzmanı tarafından geri çeviri yöntemiyle Portekizce ve İngilizceye çevrilmiş; araştırmacılar tarafından incelenerek, tek bir form hâline getirilmiş ve orijinal ölçekle karşılaştırılmıştır. Gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra, spor bilimleri alanında uzman 3 kişi tarafından Türkçe form eş zamanlı olarak değerlendirilmiş; yapılan yüz yüze görüşmeler doğrultusunda son düzeltmeler gerçekleştirilerek taslak nihai Türkçe form oluşturulmuştur.

Geçerlik: Görünüş Geçerliği: Görünüş geçerliğinin temel amacı, ölçme aracında yer alan maddelerin ölçülmek istenen özelliği ne ölçüde yansıttığını değerlendirmektir. Bu değerlendirme, uzman görüşü aracılığıyla yapılabileceği gibi katılımcı görüşlerine dayanarak da gerçekleştirilebilir.Katılımcı görüşlerinin daha gerçekçi sonuçlar sağlayabileceği düşüncesiyle sesli düşünme tekniği protokolü uygulanmıştır. Sesli düşünme tekniği (think-aloud), katılımcıların görevlerini yerine getirirken zihinsel süreçlerini eş zamanlı olarak söze dökmelerini içeren, bilişsel süreçlerine doğrudan erişim sağlamayı ve gözlemlenemeyen düşünceleri ortaya çıkarmayı amaçlayan nitel bir veri toplama yöntemidir.Bu doğrultuda Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 12 sporcu (6 erkek, 6 kadın) ile görüşmeler yapılmıştır. Sporcular, ölçek maddelerinden yaptıkları çıkarımları paylaşmış ve maddelerin anlaşılabilirliğini artırmaya yönelik önerilerde bulunmuşlardır. Elde edilen geri bildirimler doğrultusunda, maddelerde bazı küçük düzenlemeler yapılarak tüm katılımcıların benzer çıkarımlar yapması hedeflenmiştir.

Yapı Geçerliği: Yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla yapılan DFA sonuçlarının Uyum İyiliği İndeks’leri, literatürde önerilen kriterler doğrultusunda yorumlanmıştır. χ²/sd oranı 0-2 arasında ise iyi uyum, 2-3 arasında ise kabul edilebilir uyum olarak değerlendirilmiştir. Standartlaştırılmış hata kareleri ortalamasının karekökü [standardized root mean square residual (SRMR)] değeri 0-0,05 arasında olduğunda iyi uyum, 0,05-0,10 arasında olduğunda kabul edilebilir uyum; yaklaşık hataların ortalama karekökü [root mean square error of approximation (RMSEA)] değeri 0-0,05 arasında olduğunda iyi uyum, 0,05-0,08 arasında olduğunda kabul edilebilir uyum göstermektedir. Normlaştırılmış Uyum İndeksi [Normed Fit Index (NFI)] ve Karşılaştırmalı Uyum İndeksi [Comparative Fit Index (CFI)] 0,95-1,00 arasında olduğunda iyi uyum, sırasıyla 0,90-0,95 arasında olduğunda kabul edilebilir uyum olarak; Ayarlanmış Uyum İyiliği İndeksi [Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI)] 0,90-1,00 arasında iyi uyum, 0,85-0,90 arasında ise kabul edilebilir uyum olarak yorumlanmıştır.

Yakınsak Geçerliği: Ölçeğin yakınsak geçerliği, faktörün ölçmek istediği yapıyı maddeler aracılığıyla ne derece temsil ettiğini gösteren AVE değeri ile değerlendirilmiştir. Literatürde, bir faktörün yakınsak geçerliği için AVE değerinin 0,50 ve üzerinde olması yeterli kabul edilmektedir. Bu çalışmada, ölçeğin AVE değeri 0,596 olarak hesaplanmış olup, bu değer faktörün maddeleri yeterli düzeyde açıkladığını ve yakınsak geçerliliğin kabul edilebilir olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla ölçeğin tek faktörlü yapısının ölçmek istediği yapıyı yeterli bir şekilde yansıttığı sonucuna varılmıştır.

Güvenirlik: Güvenirlik: Güvenirlik analizinde korelasyon değerlerinin yorumlanması için literatürde önerilen aralıklar dikkate alınmıştır: 0,10-0,39 zayıf korelasyon, 0,40-0,69 orta korelasyon, 0,70-0,89 güçlü korelasyon ve 0,90-1,00 çok güçlü korelasyon olarak değerlendirilmiştir. Cronbach’s alfa iç tutarlık katsayısının 0,76-0,95 arasında olması, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir ve bu aralık güvenirlik referans değeri olarak benimsenmiştir. Ayrıca ölçeğin yapı güvenirliği için bileşik güvenirlik [Composite Reliability (CR)] değeri 0,84 olarak hesaplanmış olup, bu değer maddelerin bir bütün olarak yeterli düzeyde tutarlı olduğunu göstermektedir. İki yarım test güvenirliği de Cronbach’s alfa ile benzer şekilde yorumlanmış olup, 0,70’in üzerinde olması beklenmektedir.

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr