Sporcu Beslenme Davranış Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. İzin için ayrıca e-posta gönderilmesine gerek yoktur.
Link: https://izlik.org/JA73BS55AA
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 330 Ölçme ve Değerlendirme
60 Sağlık Bilimleri » 650 Beslenme ve Diyetetik
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Gündüz, A. Z., & Hazar, S. (2025). Sporcu Beslenme Davranış Ölçeği geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 16–25.
Geliştiren/Uyarlayan: Serkan Hazar, Ayşe Zülal Gündüz
Yıl: 2025
Kaynak Adı: SPORCU BESLENME DAVRANIŞ ÖLÇEĞİ GELİŞTİRİLMESİ, GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Dergi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi
Cilt: 6
Sayı: 1
Sayfa Aralığı: 16-25
Sorumlu Yazar: Ayşe Zülal Gündüz
İletişim: dytzulalgunduz@gmail.com
Ölçülen Özellikler: Sporcuların Beslenme Davranışları
Alt Boyutlar: Antrenman/Müsabaka Sürecinde Beslenme, Öğün İçeriği, ÖĞÜN PERİYOTLARI
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: ÖĞÜN İÇERİĞİ alt başlığında 5 madde, ANTRENMAN/MÜSABAKA SÜRECİNDE BESLENME alt başlığında 4 madde, ÖĞÜN PERİYOTLARI alt başlığında 3 madde içermektedir.
Ölçek Türü: beslenme davranışları
Kimlere Uygulanabilir: Tüm Sporcular
Derecelendirme: 5’li Likert (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)
Ölçek Puanlaması: Her maddeye verilen puanlar toplanarak toplam davranış puanı elde edilir. Ölçekten alınabilecek minimum puan 12, maksimum puan 60’tır. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçeğin puanlamasında beslenme davranış düzeyi; 12 - 20 Hiç Uygun Değil, 21 – 29 Uygun Değil,
30 - 38 Kısmen Uygun, 39 - 47 Uygun, 48 - 60 Çok Uygun davranış olarak değerlendirilir.
Geçerlik: Ölçekte yer alan 22 madde korelasyon katsayıları (<.30), AFA faktör yükü (<.30) düşük olan ve binişik olan maddeler elendiğinde 3 faktörlü 12 maddelik ölçek son halini almıştır. AFA’ya göre, ölçeğin KMO değeri .850 olup, Bartlett testi anlamlı çıkmıştır. Bu bulgu mevcut verilerin faktör analizine uygun olduğunu göstermektedir (Büyüköztürk, 2014). Yapılan temel bileşen analizi incelendiğinde özdeğeri 1’in üzerinde olan üç faktör saptanmıştır. Üç faktörün toplam varyansın %64.744’ünü açıklaması, ölçeğin yapısal geçerliği açısından tatmin edici bir düzeyde olduğunu ortaya koymaktadır. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen uyum indekslerinin (χ²/df=1,9; RMSEA=0,059; CFI=0,94; GFI=0,91) ideal sınırlar içinde yer alması, ölçeğin model yapısının teorik beklentileri sağladığını göstermektedir. Bu durum, geliştirilen ölçeğin yapı geçerliğinin sağlandığına işaret etmektedir (Schermelleh-Engel & diğ., 2003). Elde edilen faktörlerin, “öğün içeriği”, “antrenman/müsabaka
sürecinde beslenme” ve “öğün periyotları” olarak adlandırılan alt boyutların, beslenme davranışlarını değerlendirmeye yönelik literatürde vurgulanan temel başlıkları yansıttığı görülmektedir (Thomas & diğ., 2016; Rodriguez & diğ., 2009). Özellikle “antrenman/müsabaka sürecinde beslenme” boyutunun sporcu performansı ile doğrudan ilişkisinin olması, bu alt boyutun ölçekte yer almasını önemli kılmaktadır. Ölçeğin sporcularda yemek zamanlaması ve öğün periyotlarına ilişkin tutumları değerlendiren alt boyutu, yakın dönemde yapılan çalışmalarla uyumludur. Örneğin, Jeukendrup (2017), karbonhidrat zamanlamasının dayanıklılık sporcularında performans üzerine etkisini vurgulamış; geliştirilen ölçekteki "öğün periyotları" faktörü, bu tarz stratejilere ne derece uyulduğunun değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Ayrıca, yapılan analizlerde faktör yüklerinin yüksek olması ve madde-toplam korelasyonlarının kabul edilebilir düzeyde bulunması (0,40 – 0,73 aralığında), her bir maddenin faktörü temsil etme gücünü göstererek ölçeğin içerik geçerliğini desteklemektedir.
Güvenirlik: Sporcu Beslenme Davranışları Ölçeğine İlişkin Güvenirlik Analizi Sonuçları
Faktörler: (Cronbach Alpha)
1. Faktör .82
2. Faktör .83
3. Faktör .61
Ölçeğin tamamı .84
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr