Bürokratik Okul Kültürü Ölçeği

Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.

Makale

İNDİR

Ölçek Formu

İNDİR

Link: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3971433

Ölçek Çeşidi: Geliştirme

Kategori(ler):

30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 310 Eğitim Yönetimi

40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 430 Yönetim ve Organizasyon

Kaynak Türü: Makale

Kaynak/Referans:

Zengin, T., Tabancalı, E. (2024). Bürokratik Okul Kültürü Ölçeğinin geliştirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 46, 78-99.

Geliştiren/Uyarlayan: Tuğba Zengin, Erkan Tabancalı

Yıl: 2024

Kaynak Adı: Bürokratik Okul Kültürü Ölçeği

Dergi: Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi

Cilt: 46

Sayfa Aralığı: 78-99

Sorumlu Yazar: Tuğba Zengin

İletişim: tugbazengin2411@gmail.com

Ölçülen Özellikler: bürokratik okul kültürü algısı

Alt Boyutlar: Müphem bürokratik okul kültürü, Weberyen bürokratik okul kültürü

Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Maddeler Hiçbir zaman Nadiren Bazen Sıklıkla Her zaman
1 Görev tanımında yer alan sorumluluklar yerine getirilir.
2 Samimi ve arkadaşça iş ilişkileri kurulur.
3 Resmi törenler önemsenir.
4 Karar süreçlerinde deneyimler etkilidir.
5 Öğretmenler kılık kıyafet yönetmeliğine uygun şekilde giyinir.
6 Görev tanımında yer almayan işler yapılır.
7 İş süreçlerinde plân ve programlara göre hareket edilir.
8 Kurallara uyma motivasyonu yüksektir.
9 Öğretmenlerin özel hayatlarıyla ilgili gelişmeleri işlerini etkiler.
10 Resmi belgelerde imza ya da eimza olmasına dikkat edilir.
11 Beklenmedik sorunları çözmek için kişisel insiyatif kullanılır.
12 Görev dağılımı branşlara göre belirlenir.
13 Karar süreçlerinde objektif davranılır.
14 Sorumluluk alma konusunda isteksizlik vardır.
15 Düzenlilik ve düzensizlik iç içe geçmiş durumdadır.
16 Yöneticiler herkese eşit davranır.
17 Eğitim öğretimin temel amacı verimliliktir.
18 Bireysel tercihler kararları etkiler.
19 Görevler konusunda bilinçlilik vardır.
20 Resmi işbölümü uygulamada değişkenlik gösterir.
21 Öğretmen ders denetimleri yasal kriterlere göre gerçekleştirilir.
22 Resmi toplantılara katılımda isteksizlik vardır.
23 Kuralların prosedürden ibaret olduğu düşünülür.
24 Kurumsal amaçlar bireysel ihtiyaçlardan önceliklidir.
25 Etkili öğretimin göstergesi öğrenci başarısı olarak kabul edilir.
26 Risk içeren kararlar alınır.
27 Kurallara itaat etmek isabetli kararlar alınmasını sağlar.
28 Karar verme süreçlerinde sezgisel davranılır.
29 Eğitim öğretimle ilgili amaçlar duruma göre değişir.
30 Görev tanımlarında karmaşa vardır.
31 Mevcut düzen korunmaya çalışılır.

Ölçek Türü: bürokratik okul kültürü algı ölçeği

Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü öğretmenlere, Okul Yöneticileri

Derecelendirme: Ölçek maddeleri, 5’li likert tipi şeklinde derecelenmiş ve seçenekler her zaman 5, sıklıkla 4, bazen 3, nadiren 2 ve hiçbir zaman 1 ifadeleriyle kullanılmıştır.

Ölçek Puanlaması: Ölçekte toplam puan alınmamaktadır. Ölçekte tersten puanlanan madde bulunmamaktadır. Ölçekte okulların Müphem Bürokratik Okul Kültürü ve Weberyen Bürokratik Okul Kültürü düzeylerini belirlemek için ilgili alt boyutların ortalama puanlarının alınması tercih edilmiştir. Ölçeğin alt faktörlerinden alınan puanların ortalamaları bir okulda hangi bürokratik kültür algısının daha baskın olduğunu göstermektedir.

Ölçek Değerlendirmesi: Ölçeğin değerlendirilmesinde her bir alt boyut için ayrı ayrı puanlama yapılmaktadır. Bu kapsamda Müphem Bürokratik Okul Kültürü boyutuna ait maddelerden elde edilen puanların aritmetik ortalaması alınarak bu boyuta ilişkin puan hesaplanmaktadır. Benzer şekilde, Weberyen Bürokratik Okul Kültürü boyutuna ait maddelerden elde edilen puanların aritmetik ortalaması alınarak ilgili boyuta ilişkin puan belirlenmektedir. Her iki alt boyut için hesaplanan ortalama puanlar 1 ile 5 arasında değer almaktadır. Elde edilen puanların yorumlanmasında ortalama puanın 1.00 ile 1.80 arasında olması çok düşük, 1.81 ile 2.60 arasında olması düşük, 2.61 ile 3.40 arasında olması orta, 3.41 ile 4.20 arasında olması yüksek ve 4.21 ile 5.00 arasında olması çok yüksek düzey olarak ele alınabilir.

Geçerlik: Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda birinci faktörde 15 madde, ikinci faktörde 16 maddenin yer aldığı toplam 31 maddeden meydana gelen iki faktörlü bir yapıya ulaşılmıştır. Buna ek olarak birinci faktörün (Müphem) ölçeğe ilişkin varyansın %27.799’unu, ikinci faktörün (Weberyen) ölçeğe ilişkin varyansın %26.236’sını, bu iki faktörün birlikte ölçeğe ilişkin varyansın %54.035’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Toplam varyansın %40’tan büyük olması ölçek için uygundur (Büyüköztürk, 2015).
Doğrulayıcı Faktör Analizi kapsamında modele ilişkin modifikasyon işlemlerinin gerçekleştirilmesiyle modele ilişkin elde edilen değerler şu şekildedir: [χ2/df=2.87 (p=.000); RMSEA=.077; NFI=.90; CFI=.89; AGFI=.81; GFI=.82; SRMR=.068]. Modele ilişkin χ2/df değerinin (χ2/df=2.87) 5 ya da 5’ten küçük olması kabul edilebilir olduğunu göstermektedir (Kline, 2005). Analiz sonucuna göre modelin Ki-Kare değerinin serbestlik derecesine oranının (χ2/df) 2.87 olduğu tespit edilmiştir. Bu değerin 5 ya da 5’ten küçük olması modelin kabul edilebilir olduğunu göstermektedir (Kline, 2005). Analize göre RMSEA değerinin (RMSEA=.077) 10’dan küçük olması modelin kabul edilebilir düzeyde bir uyum değeri olduğunu göstermektedir (Kline, 2005). NFI değerinin 0-1 aralığında olması (NFI=.90) modelin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir (Kline, 2005). CFI değerinin (CFI=.89) olması modelin kabul edilebilir uyum gösterdiğini ortaya koymaktadır (Munro, 2005). AGFI değerinin .90’dan büyük olması (AGFI=.81) modelin kabul edilebilir düzeyde
uyuma sahip olduğunu göstermektedir (Kline, 2005). Analize ilişkin GFI değeri (GFI=.82) olarak bulunmuş olup bu değer modelin kabul edilebilir uyumsa sahip olduğunu göstermektedir (Brown, 2006). SRMR değerinin sıfıra yakın olması (SRMR=.068) modelin kabul edilebilir bir uyuma sahip olduğunu göstermektedir (Kline, 2005).

Güvenirlik: Ölçeğe ilişkin güvenirlik katsayıları Müphem bürokratik okul kültürüne ilişkin faktörde .977 ve Weberyen bürokratik okul kültürüne ilişkin faktörde .968 olarak saptanmıştır. Ölçeğin güvenirliği için hesaplanan toplam Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı .944 olarak belirlenmiştir. Güvenirlik katsayısı testin ölçek istediği özelliği ne derece ölçtüğünü ortaya koymakta ve değerin .70’ten yüksek olması güvenirlik için yeterli görülmektedir (Büyüköztürk, 2015).

Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr