Revize Edilmiş Klinik ve Simülasyon Genel Öz Yeterlilik Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
Ölçek Çeşidi: Uyarlama
Kategori(ler):
60 Sağlık Bilimleri » 643 Hemşirelik Esasları
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Demircan, B., Kıyak Yorulmaz, Y., Kaya, H., & Özakgül, A. (2026). Revize Edilmiş Klinik ve Simülasyon Genel Öz Yeterlilik Ölçeği’nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması: Metodolojik araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 18(2), 546-557. https://doi.org/10.5336/nurses.2025-115891
Geliştiren/Uyarlayan: Burcu Demircan, Yasemin Kıyak Yorulmaz, Hülya Kaya, Aylin Özakgül
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Revize Edilmiş Klinik ve Simülasyon Genel Öz Yeterlilik Ölçeği'nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması: Metodolojik Araştırma
Dergi: Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi
Cilt: 18
Sayı: 2
Sayfa Aralığı: 546-557
DOI: https://doi.org/10.5336/nurses.2025-115891
Sorumlu Yazar: Burcu Demircan
İletişim: burcud34@gmail.com
Ölçülen Özellikler: Öz yeterlik
Alt Boyutlar: Güvenlik, hemşirelik süreci, Performans
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Ölçek, 16 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. 4'lü likert (Hiç emin değilim, Biraz eminim, Kararsızım, Çok eminim) derecelendirmeye sahip olan ölçekte ters madde yer almamaktadır.
Ölçek alt boyutları ve maddeler:
-Hemşirelik süreci: 1, 2, 3, 4, 5 ve 7. maddeler
-Güvenlik: 6, 8, 13, 14, 15 ve16. maddeler
-Performans: 9, 10, 11 ve 12. maddeler
Ölçek maddeleri:
1. Tıbbi tanının patofizyolojisini hastanın durumuyla ilişkilendirebilirim.
2. Belirlenen tedavi planını hastanın durumuyla ilişkilendirebilirim.
3. Normal ve anormal ilişkili bulguları not ederek veri toplamak için eksiksiz bir sağlık tanılaması yapabilirim.
4. Sağlıklı/hasta birey ve/veya ailenin gereksinimlerini karşılamak için gerekli hemşirelik girişimlerini öncelik sırasına koyabilirim.
5. planlanan hemşirelik girişimlerinin bilimsel gerekçelerini anladığımı gösterebilirim.
6. planlanan hemşirelik bakımının uygulanması için güvenli bir ortam sağlayabilirim.
7. Sağlıklı/hasta birey için reçete edilen/istemi yapılan ilaçların gerekçelerini açıklayabilirim.
8. İlaçları doğru ve güvenli bir şekilde uygulayabilirim.
9. Hemşirelik girişimlerini güvenli ve uygun bir şekilde uygulayabilirim.
10. Sağlıklı/hasta birey ve/veya aile ile terapötik bir ilişki kurmak ve sürdürmek için iletişim becerilerini kullanabilirim.
11. Sağlıklı/hasta birey ve/veya aile ile ilgili elde edilen bilgileri uygun kişilere bildirebilirim.
12.Sağlıklı/hasta bireyin bakımı ile ilgili tüm sorumluluğu üstlenebilirim.
13. Klinik uygulamalar için hazırlıklı olabilirim.
14. Mesleki gelişimim için eğitimcilerin rehberliğini kabul edebilirim.
15. Sağlıklı/hasta birey ile ilgili bilgilerin gizliliğini koruyabilirim.
16. Hastamı, eğitimciye ve diğer öğrencilere profesyonel bir şekilde sunabilirim.
Ölçek Türü: Öz Bildirim
Kimlere Uygulanabilir: En az bir yarıyıllık klinik uygulama yapmış hemşirelik öğrencileri
Derecelendirme: 4'lü likert (Hiç emin değilim, Biraz eminim, Kararsızım, Çok eminim)
Ölçek Puanlaması: Ölçekten alınan puan, maddeler toplanarak elde edilmektedir. Ölçekten alınabilecek en düşük puan 0, en yüksek puan 64’tür. Ölçekten alınan puan arttıkça öz yeterlilik artmaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: ÖlçeK, 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar; hemşirelik süreci (1, 2, 3, 4, 5 ve 7. maddeler), güvenlik (6, 8, 13, 14, 15 ve 16. maddeler) ve performans (9, 10, 11 ve 12. maddeler) olarak değerlendirilmiştir. 4’lü Likert bir değerlendirmeye sahip olan ölçekte, ters puanlanan madde ve kesme noktası bulunmamaktadır. Ölçekten alınan puan, maddeler toplanarak elde edilmektedir. Ölçekten alınabilecek en düşük puan 0, en yüksek puan 64’tür. Ölçekten alınan puan arttıkça öz yeterlilik artmaktadır.
Çeviri Süreci: Ölçeğin dil geçerliliği, çeviri–geri çeviri yöntemi kullanılarak sağlandı. Ölçek, İngilizceye ileri düzeyde hâkim iki bağımsız akademisyen tarafından Türkçeye çevrildi ve çeviriler karşılaştırılarak uzlaşı metni oluşturuldu. Bu metin, İngilizceye hâkim üç akademisyen tarafından yeniden İngilizceye çevrildi. Geri çeviri, orijinal ölçek ile karşılaştırılarak anlam ve kavramsal eşdeğerlik açısından değerlendirildi. Gerekli düzenlemelerin ardından Türkçe form, bir Türk Dili ve Edebiyatı uzmanının görüşü doğrultusunda dilbilgisel ve anlamsal açıdan gözden geçirilerek son hâline getirildi.
Geçerlik: Ölçeğin geçerliliği için öncelikle ölçek maddelerinin uygunluğunu değerlendirmek amacıyla kapsam geçerliği yöntemi kullanıldı. Uzman görüşleri doğrultusuna ölçeğin KGİ 0.88 olarak belirlendi. Ölçeğin yapı geçerliliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile belirlendi. Yapılan faktör analizinde, KMO değeri 0,943, Bartlett testi χ2 değeri 1775,027 (p<0,00) olarak hesaplandı. DFA’da modelin anlamlı olduğu (p=0,00) ve 3 faktör ve 16 maddeden oluşan ölçekte maddelerin faktör yüklerinin 0,394-0,788 arasında değiştiği görüldü. Modelin uygunluğunu değerlendirmek amacıyla genel uyum iyiliği istatistikleri test edildi ve ölçeğin faktör yapısının iyi uyum sergilediği belirlendi (χ2/sd: 2,184; AGFI: 0,805; GFI:0,862; NFI: 0,886; CFI: 0,934; IFI: 0,935; NNFI:0,918; RMSEA: 0,084).
Güvenirlik: Ölçeğin güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla madde toplam korelasyonu, %27’lik alt-üst grup karşılaştırması analizleri, iç tutarlılık analizi (Cronbach alfa katsayısı), iki yarıya bölme (split-half) ve test-tekrar test yöntemleri kullanıldı. Ölçeğin güvenirlik analizi sonuçları aşağıda özetlenmiştir.
-Madde toplam puan korelasyon katsayıları 0,555-0,777 arasında yer almaktadır.
-%27’lik alt-üst grup arasındaki fark anlamlı bulundu (p<0,01)
-İç tutarlılık analizinde Cronbach alfa değerleri hemşirelik süreci alt boyutu için 0,860, güvenlik alt boyutu için 0,893 ve performans alt boyutu için 0,814 ve ölçek toplamı için ise 0,946 olarak bulundu.
-İki yarıya bölme analizinde; birinci yarının Cronbach alfa değeri 0,880, ikinci yarının Cronbach alfa değeri 0,907, iki yarı arasındaki korelasyon değeri 0,925, Spearman-Brown katsayısı 0,961 ve
Gutmann split-half güvenirlik katsayısı 0,959 olarak hesaplandı.
-Test tekrar test analizinde 2 ölçüm arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p=0,318) ve Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı (ICC)’nın r=0,715 olduğu bulundu.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr
Orijinal Form
Orijinal Ölçek Adı: Revised Clinical and Simulation General Self-Efficacy Scale
Orijinal Ölçek Kaynak Türü: Makale
Orijinal Kaynak / Referans:
Brennan B. A. (2023). Psychometric evaluation of the Clinical and Simulation General Self-Efficacy Scale. Nursing Education Perspectives, 44(2), 105–106. https://doi.org/10.1097/01.NEP.0000000000000979
Orijinal Ölçek Yazarlar: Brittany A. Brennan
Orijinal Ölçek Yıl: 2023
Orijinal Ölçek Kaynak Adı: Psychometric Evaluation of the Clinical and Simulation General Self-Efficacy Scale
Orijinal Ölçek Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35499935/
Orijinal Ölçek DOI: https://doi.org/10.1097/01.nep.0000000000000979
Orijinal Ölçek Dergi: Nurs Education Perspectives
Orijinal Ölçek Cilt: 44
Orijinal Ölçek Sayı: 2
Orijinal Ölçek Sayfa Aralığı: 105-106
Orijinal Ölçek Geçerlik: Orijinal ölçeğin kapsam geçerlik indeksi (KGİ-M/I-CVI) tüm maddeler için 0,75 ve üzerinde bulunmuştur. Veriler çok değişkenli normal dağılım göstermediğinden açımlayıcı faktör analizi temel eksen faktörleştirme ve Promax rotasyonu ile gerçekleştirilmiştir. Bartlett küresellik testi anlamlı bulunmuş (p<0,001) ve Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlilik katsayısı 0,879 olarak hesaplanmıştır. Tüm maddelerin faktör yükü 0,30'un üzerinde bulunmuştur. Özdeğeri 1'in üzerinde olan üç faktör belirlenmiş, bu yapı yamaç grafiği (scree plot) ile de doğrulanmıştır. İki faktöre benzer düzeyde yüklenen 5., 6. ve 15. maddeler ölçekten çıkarılmıştır. Son hâli 16 maddeden oluşan ölçek, toplam varyansın %49,65'ini açıklamıştır. Faktörler; hemşirelik süreci (6 madde), güvenlik (6 madde) ve performans (4 madde) olarak adlandırılmıştır. Eş zamanlı geçerlik analizinde ölçek ile General Self-Efficacy Scale (GSES) arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,421; p<0,001; %95 GA: 0,261-0,586).
Orijinal Ölçek Güvenirlik: Ölçeğin toplam Cronbach alfa katsayısı 0,875; hemşirelik süreci, güvenlik ve performans alt boyutları için ise sırasıyla 0,816, 0,814 ve 0,814 olarak bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliği Pearson korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiş ve iki uygulama arasında anlamlı düzeyde pozitif ilişki saptanmıştır (r=0,668; p<0,001; %95 GA: 0,435-0,806).