Sanal Bahis Tutum Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
İNDİR
Link: https://dergipark.org.tr/en/pub/inubesyo/article/1894718
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
40 Sosyal ve Beşeri Bilimler » 420 Spor Bilimleri, Eğlence ve Boş Zaman
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
İlbak, İ., Yasuntimur, A., Düz, S., Bayhan, V., & Ersoy, E. (2026). Online Sports Betting Attitude Scale. Inönü University Journal of Physical Education and Sport Sciences, 13(5), 01–14. https://doi.org/10.5281/zenodo.20069383
Geliştiren/Uyarlayan: İsmail İlbak, Ahmet Yasuntimur, Serkan Düz, Vehbi Bayhan, Ersan Ersoy
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Sanal Bahis Tutum Ölçeği
Dergi: Inonu University Journal of Physical Education and Sports Sciences
Cilt: 13
Sayı: 5
DOI: https://doi.org/10.5281/ zenodo.20069383
Sorumlu Yazar: Ahmet Yasuntimur
İletişim: ahmetyasuntimur@gmail.com
Ölçülen Özellikler: Sanal bahis, Sanal spor bahisleri
Alt Boyutlar: Davranışsal Kabul, Risk Algısı
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Risk Algısı
1. Çevrim içi bahsin ciddi zararlı etkileri olabileceğini düşünüyorum.
2. Çevrim içi bahis uzun vadede kontrol edilmesi zor bir alışkanlığa dönüşebilir.
3. Çevrim içi bahis finansal sorunlara yol açma riski taşır.
4. Çevrim içi bahis sosyal ilişkileri olumsuz etkileyebilir.
Davranışsal Kabul
5. Çevrim içi bahis normal bir davranıştır.
6. Çevrim içi bahis spor karşılaşmalarını daha heyecanlı hale getirir.
7. Çevrim içi bahis için para ayırmayı makul bulabilirim.
8. Uygun koşullar oluşursa çevrim içi bahis oynamayı düşünebilirim.
Ölçek Türü: TUTUM ÖLÇEĞİ
Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü bireyler
Derecelendirme: Kesinlikle katılmıyorum” (1) ile “kesinlikle katılıyorum” (5)
Ölçek Puanlaması: Bu çalışmada geliştirilen OSBAS, toplam sekiz maddeden ve iki alt boyuttan oluşan beşli Likert tipinde bir ölçme aracıdır. Katılımcılar her bir maddeyi, 1 = “Kesinlikle katılmıyorum” ile 5 = “Kesinlikle katılıyorum” arasında derecelendirmektedir. Ölçek, çevrim içi bahislere yönelik tutumları iki temel boyutta değerlendirmektedir: Risk Algısı ve Davranışsal Kabul.
Risk Algısı alt boyutu; Madde 7, Madde 10, Madde 11 ve Madde 12’den oluşmaktadır ve bu maddeler ters puanlanmaktadır. Ters puanlama sonrasında bu alt boyuttan alınan yüksek puanlar, çevrim içi spor bahislerine yönelik daha eleştirel bir tutumu ve daha yüksek risk farkındalığını göstermektedir. Düşük puanlar ise daha düşük risk algısını ve azalmış eleştirel farkındalığı ifade etmektedir.
Davranışsal Kabul alt boyutu ise Madde 2, Madde 4, Madde 6 ve Madde 8’den oluşmaktadır ve bu maddeler ters puanlanmamaktadır. Bu alt boyuttan alınan yüksek puanlar, çevrim içi spor bahislerine yönelik daha olumlu kabul düzeyini ve davranışsal eğilimi göstermektedir. Düşük puanlar ise daha olumsuz ya da daha düşük kabul düzeyine işaret etmektedir.
Alt boyut puanları, ilgili maddelerin puanlarının toplanmasıyla hesaplanmaktadır. Her bir alt boyuttan alınabilecek puanlar 4 ile 20 arasında değişmektedir. Toplam ölçek puanı ise Risk Algısı maddeleri ters puanlandıktan sonra tüm maddelerin toplanmasıyla elde edilmekte olup, toplam puan aralığı 8 ile 40 arasında değişmektedir. Toplam puanın yüksek olması, çevrim içi spor bahislerine yönelik daha olumlu tutumları; düşük olması ise daha olumsuz tutumları göstermektedir.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçek, 5’li Likert tipinde derecelendirilmektedir. Maddeler “1 = Kesinlikle katılmıyorum” ile “5 = Kesinlikle katılıyorum” arasında puanlanmaktadır. Ölçek toplam sekiz maddeden ve iki alt boyuttan oluşmaktadır. Risk Algısı alt boyutu; 1., 2., 3. ve 4. maddelerden oluşmakta olup bu maddeler ters puanlanmaktadır. Davranışsal Kabul alt boyutu ise 5., 6., 7. ve 8. maddelerden oluşmakta ve düz puanlanmaktadır. Alt boyut puanları ilgili maddelerin toplanmasıyla elde edilmektedir. Her bir alt boyuttan alınabilecek puanlar 4 ile 20 arasında değişmektedir. Toplam ölçek puanı, Risk Algısı alt boyutundaki maddeler ters puanlandıktan sonra tüm maddelerin toplamı alınarak hesaplanmaktadır. Ölçekten alınabilecek toplam puanlar 8 ile 40 arasında değişmektedir. Ölçekten alınan yüksek puanlar çevrim içi spor bahislerine yönelik daha olumlu tutumu, düşük puanlar ise daha olumsuz tutumu göstermektedir.
Geçerlik: Ölçme aracının geçerlik çalışmaları kapsamında açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA öncesinde verilerin faktör analizine uygunluğu Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Küresellik Testi ile incelenmiştir. KMO değeri .835 olarak bulunmuş, Bartlett testi sonucu ise anlamlı çıkmıştır (χ² = 1354.578; sd = 78; p < .001). AFA sonucunda toplam varyansın %64.51’ini açıklayan iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Ölçek “Risk Algısı” ve “Davranışsal Kabul” olmak üzere iki alt boyuttan oluşmaktadır. DFA sonuçları incelendiğinde model uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür (χ²/sd = 2.706; RMSEA = .076; CFI = .976; GFI = .962; AGFI = .927). Nihai modelde faktör yüklerinin .710 ile .931 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca AVE ve CR değerleri ölçeğin yakınsak geçerliğini ve yapı güvenirliğini desteklemiştir. Ölçüt geçerliği kapsamında, daha önce çevrim içi bahis deneyimi olan bireylerin davranışsal kabul ve toplam ölçek puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p < .01). Bu bulgular ölçeğin geçerli bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Güvenirlik: Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları ile incelenmiştir. Risk Algısı alt boyutu için Cronbach Alfa katsayısı .905, Davranışsal Kabul alt boyutu için .854 ve ölçeğin toplamı için .958 olarak bulunmuştur. Madde-toplam korelasyonlarının .354 ile .549 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca birleşik güvenirlik (CR) değerleri Risk Algısı alt boyutu için .934, Davranışsal Kabul alt boyutu için .904 ve toplam ölçek için .958 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve güçlü güvenirlik özelliklerine sahip olduğunu göstermektedir.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr