Hemşirelerin Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyon Güvenliği Hakkındaki Bilgi ve Tutum Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının bilimsel araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazara araştırmanın amacı ile bilgi notu içeren bir e-posta gönderilerek izin alınması zorunludur.
Link: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5267307
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
60 Sağlık Bilimleri » 640 Hemşirelik » 643 Hemşirelik Esasları » 645 İç Hastalıkları Hemşireliği
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Yurtsever, İ., Karagözoğlu, Ş., & Bardakçı, S. (2026). Nurse Knowledge and Attitude Scale on blood and blood product transfusion safety. Turkish Journal of Science and Health, 7(1), 31-39. https://doi.org/10.51972/tfsd.1789628
Geliştiren/Uyarlayan: İlkay Yurtsever, Şerife Karagözoğlu, Sait Bardakçı
Yıl: 2026
Kaynak Adı: Nurse knowledge and attitude scale on blood and blood product transfusion safety
Dergi: Türk Fen ve Sağlık Dergisi
Cilt: 7
Sayı: 1
Sayfa Aralığı: 31-39
DOI: https://doi.org/10.51972/tfsd.1789628
Sorumlu Yazar: İlkay Yurtsever
İletişim: ilkayyurtsever@hotmail.com
Ölçülen Özellikler: Bilgi ve tutum ölçeği, hemşire, Kan ve kan ürünü transfüzyonu
Alt Boyutlar: Transfüzyon Hazırlığı, Transfüzyon Kontrol, Transfüzyon Öncesi, Transfüzyon Reaksiyonu
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: Ölçek toplam 15 maddeden oluşmaktadır. Ölçekte yer alan örnek maddeler; “Transfüzyon sırasında hasta, transfüzyon ile ilişkili istenmeyen reaksiyonlar yönünden gözlenir” ve “Kan bileşeni uygun koşullarda taşınır (kan taşıma kaplarında)” şeklindedir. Ölçekte Transfüzyon Reaksiyonu (5 madde), Transfüzyon Hazırlığı (4 madde), Transfüzyon Öncesi (3 madde) ve Transfüzyon Kontrol (3 madde) olmak üzere dört alt boyut bulunmaktadır.
Ölçek Türü: Bilgi ve Tutum Ölçeği
Kimlere Uygulanabilir: Akademisyen hemşireler, Erişkin Yoğun Bakım Hemşireleri, Hastane hemşireleri, Hekim-Hemşire, Hemşire ve Ebeler
Derecelendirme: 7’li Likert (1= Kesinlikle katılmıyorum – 7= Tamamen katılıyorum)
Ölçek Puanlaması: Ölçekten elde edilen puanlar 1 ile 7 arasında değişmektedir. Ölçekte toplam 15 madde bulunmakta olup, üç madde ters kodlanmaktadır.
Ölçek Değerlendirmesi: Ölçek; Transfüzyon Reaksiyonu (5 madde), Transfüzyon Hazırlığı (4 madde), Transfüzyon Öncesi (3 madde) ve Transfüzyon Kontrol (3 madde) olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Alt boyut puanları ilgili maddelerin ortalaması alınarak hesaplanmaktadır. Ölçekten ve alt boyutlardan elde edilen puanların 7’ye yaklaşması, bireylerin kan ve kan ürünleri transfüzyon güvenliğine yönelik bilgi ve tutum düzeylerinin yüksek olduğunu; 1’e yaklaşması ise düşük olduğunu göstermektedir. Olumsuz ifade içeren ters maddeler analiz öncesinde ters kodlanarak değerlendirilmektedir.”
Geçerlik: Ölçeğin geçerlik özellikleri kapsamında kapsam ve yapı geçerliği değerlendirilmiştir. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA sonucunda toplam varyansın %65.88’ini açıklayan dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0.836 olarak bulunmuş ve örneklem büyüklüğünün faktör analizi için yeterli olduğu belirlenmiştir. DFA sonuçları dört faktörlü yapının doğrulandığını göstermiştir (χ²/df=1.453, GFI=0.953, IFI=0.977, TLI=0.970, CFI=0.976, RMSEA=0.038). Tüm maddelerin standartlaştırılmış faktör yüklerinin 0.50’nin üzerinde olması, ölçeğin yapı geçerliğini desteklemektedir.
Güvenirlik: Ölçeğin güvenirliği iç tutarlılık ve zamana karşı değişmezlik açısından değerlendirilmiştir. İç tutarlılık Cronbach’s alfa katsayısı ile incelenmiş ve ölçeğin genel güvenirlik düzeyinin kabul edilebilir olduğu belirlenmiştir (α=0.786). Ayrıca ölçeğin zaman içindeki kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr