Pediatrik Kronik Hastalık için Öz-yeterlik Ölçeği

Ölçek Çeşidi: 
Uyarlama
Kategori: 
Kaynak Türü: 
Makale
Kaynak/Referans: 

Gürcan, M., & Turan, S. A. (2020). Testing the psychometric properties of the Turkish culture version of The Self-Efficacy Scale for pediatric chronic illness. Current Psychology, 1-11. https://doi.org/10.1007/s12144-020-01134-z

DOI: 
https://doi.org/10.1007/s12144-020-01134-z
Geliştiren/Uyarlayan: 
Sorumlu Yazar: 
Meltem Gürcan
Ölçülen Özellikler: 
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 

Ölçek 15 maddelik bir ölçektir.

Ölçeğin Türü: 
Kimlere Uygulanabileceği: 
Derecelendirme: 
0= Hiç emin değilim- 10=Çok eminim
Ölçeğin Puanlaması: 

Ölçekteki her bir maddenin alacağı puan 0-10 arasında değişmektedir. Ölçekten alınabilecek toplam puan 0 ile 150 arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

Ölçeğin Değerlendirilmesi: 

Ölçme aracı her maddeden alınan puanın toplanmasıyla değerlendirilir.

Çeviri Süreci: 

Bu çalışmanın dil geçerlik aşamasında çeviri-geri çeviri yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin İngilizce’den Türkçe’ye çeviri süreci dört uzman tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu veriler dikkate alınarak, ölçek maddeleri araştırmacılar tarafından tek bir çeviride birleştirilmiştir. Elde edilen maddeler açık ve anlaşılabilir olması açısından değerlendirilmiştir ve uygun olan düzeltmeler titizlikle yapılmıştır. Başka bir uzman tarafından ölçek tekrar İngilizce’ye çevrilmiştir.

Geçerlik: 

Kapsam geçerliği için lawshe tekniği kullanılarak ölçek maddelerinin ölçülecek niteliği temsil etmesi (amaca uygunluk), hedef kitle tarafından açık ve kolay anlaşılabilmesi konusunda 10 kişiden uzman görüşü alınmıştır. Lawshe tarafından geliştirilen ve kapsam geçerliğinde yaygın olarak kullanılan bu yöntemde uzmandan her madde için 3 üzerinden puan vermesi istenmiştir. Uzmanlar tarafından her maddeye bağımsız olarak 1=gereksiz, 2=faydalı/yetersiz, 3=gerekli anlamına gelen puanlama yapılır. Bu sayede her madde için kapsam geçerlik indeksi (KGI) hesaplanır. Literatürde KGI puanının ortalama 0.80 ve üzerinin geçerlik için kabul edilebilir olduğu belirtilmektedir. Tüm bu aşamalardan sonra ölçek maddeleri psikometrik değerlendirmeye hazır duruma getirilmiştir.
Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek ve değerlendirmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Faktör analizi öncesinde örneklem büyüklüğünü ve ölçeğin faktör analizine uygunluğunu değerlendirmek amacıyla Kaiser‐Meyer‐Olkin (KMO) ve korelasyon matrisinin faktör analizine uygunluğunu belirlemek için Bartlett’s testi yapılmıştır. Örneklem büyüklüğünün uygun görülebilmesi için KMO değerinin 0.50’den büyük olması önerilmektedir (Polit & Beck, 2013). Açımlayıcı faktör analizinde principal component analysis ve direct oblimin yöntemleri kullanılmıştır. Eigenvalue değeri ≥ 1 olan maddeler seçilerek faktör yapısı belirlenmiştir. Faktör yük değerleri ≥ .32 olan maddeler değerlendirmeye dahil edilmiştir (Büyüköztürk, 2018). Açımlayıcı faktör analizinde elde edilen bulguları desteklemek amacıyla DFA yapılmıştır.

Güvenirlik: 

Bu çalışmada, literatürde likert tipi bir ölçeğin iç tutarlığını belirlemek için önerilen cronbach alfa katsayısı kontrol edilmiştir. Cronbach alfa katsayısı 1’e yaklaştıkça ölçüm aracının güvenirliği artar. Cronbach alfa katsayısı .40’dan düşük ise güvenilir değil, .40-.59 zayıf güvenilirlik düzeyinde, .60-.79 arasında yüksek güvenirlik düzeyinde, .80-1.00 arasında olması ise çok yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir (Bland & Altman, 1997).
Test güvenirliğini ve zaman değişmezliğini göstermek için PRCISE-Tr 23 kişiden oluşan aynı gruba en az 2 hafta arayla 2 kez uygulanmıştır. Daha sonra bireylerin birinci uygulamadan aldıkları puanlarla ikinci uygulamadan aldıkları puanlar arasında sperman korelasyon analizi ve paired-samples t testi kullanılarak ölçeğin test tekrar test güvenirlik katsayısı belirlenmiştir (Tekindal, 2017). Ayrıca, iç tutarlık göstergelerinden biri olan madde corrected item‐total correlation coefficients hesaplanmıştır. Literatürde her maddenin kabul edilebilir değerinin .20’nin üzerinde olması önerilmektedir (Bland & Altman, 1997) .
Ölçekteki sayısal değişkenlerin normallik testlerinin değerlendirilmesi için Kolmogorov Smirnov testi kullanılmıştır. Örneklemin tanımlayıcı özellikleri ile öz-yeterlik düzeyleri arasındaki farkları karşılaştırmak için Independent Samples T-test ve One-way Anova testi yapılmıştır.

Orijinal Form

Ölçeğin Orijinal Adı: 
Self‐efficacy scale for pediatric chronic illness
Orijinal Kaynak Türü: 
Makale
Orijinal Kaynak/Referans: 

Emerson, N. D., Morrell, H. E. R., Mahtani, N., Sanderson, L., Neece, C., Boyd, K. C., & Distelberg, B. (2018). Preliminary validation of a self‐efficacy scale for pediatric chronic illness. Child: Care, Health and Development, 44(3), 485-493.

DOI: 
DOI: 10.1111/cch.12551
Sitemizden en iyi biçimde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır. Bu siteye giriş yaptığınızda çerez kullanımını kabul etmiş oluyorsunuz.    Daha Fazla Bilgi