İklim Yanlısı Davranışsal Niyetlerin Yordayıcılarına İlişkin Planlı Davranış Kuramı Ölçeği
Ölçek özeti
- Çalışma türü
- Geliştirme
- Yıl
- 2025
- Kaynak türü
- Makale
- Hedef grup
- 18 yaş üstü tüm yetişkin bireylere
Kaynak ve Dosyalar
Kaynak/Referans:
Kaşdarma, E., Dursun, A., & Yeniçırak, Ç. G. (2025). Planlı davranış kuramı ve değer-inanç-norm kuramı kapsamındaki değişkenlere ilişkin ölçeklerin iklim değişikliği bağlamında geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(49), 739–766. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1583354
Kaynak Bağlantısı: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosbilder/article/1583354
Diğer kaynak bilgileri
Kaynak Türü: Makale
Yıl: 2025
Kaynak Adı: Planlı davranış kuramı ve değer-inanç-norm kuramı kapsamındaki değişkenlere ilişkin ölçeklerin iklim değişikliği bağlamında geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Dergi: Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
Cilt: 26
Sayı: 49
Sayfa Aralığı: 739-766
DOI: https://doi.org/10.21550/sosbilder.1583354
Ölçek Bilgileri
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 330 Ölçme ve Değerlendirme
Ölçülen Özellikler: 18 yaş ve üstü bireylerin iklim yanlısı davranışsal niyetlerinin planlı davranış kuramı kapsamındaki yordayıcıları
Alt Boyutlar: İklim Yanlısı Davranışlara yönelik Algılanan Davranış Kontrolü, İklim Yanlısı Davranışlara yönelik Öznel Norm, İklim Yanlısı Davranışlara yönelik Tutum
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: İklim Yanlısı Davranışlara Yönelik Tutum: 6 madde
“Ekolojik ayak izimi azaltmak için çevre yanlısı davranışlarda bulunmam önemlidir.”
“Küresel iklim değişikliğini azaltmaya çalışmak oldukça iyidir.”
İklim Yanlısı Davranışlara Yönelik Algılanan Davranış Kontrolü : 4 madde
“Eğer istersem küresel iklim değişikliğini azaltıcı eylemlerde bulunabileceğimden eminim.”
“Küresel iklim değişikliğini azaltmak için kaynaklarım, zamanım ve fırsatlarım var.”
İklim Yanlısı Davranışlara Yönelik Öznel Norm: 4 madde
“Benim için önemli olan çoğu insan küresel iklim değişikliğini azaltıcı davranışlarda bulunmamı ister.”
“Görüşlerine değer verdiğim insanlar küresel iklim değişikliğini azaltıcı davranışlarda bulunmamı tercih eder.”
Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü tüm yetişkin bireylere
Derecelendirme: 1= tamamen katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum
Ölçek Puanlaması: İklim Yanlısı Davranışlara Yönelik Tutum Alt Ölçeği: En düşük 6, En yüksek 30 puan alınabilir. Ters madde yoktur.
İklim Yanlısı Davranışlara Yönelik Algılanan Davranış Kontrolü : En düşük 4, En yüksek 20 puan alınabilir. Ters madde yoktur.
İklim Yanlısı Davranışlara Yönelik Öznel Norm: En düşük 4, En yüksek 20 puan alınabilir. Ters madde yoktur.
Ölçek Değerlendirmesi: Herbir alt ölçek kuramsal olarak ayrı ayrı değerlendirilir.
Geçerlik: İlgili ölçeklerin psikometrik özellikleri üç kapsamlı çalışma ile incelenmiştir. Türkiye’nin tüm coğrafi bölgelerinden genel nüfusu temsil eden bir örneklem kullanılarak yürütülen üç ayrı çalışmada toplam 1.152 kişiden veri toplanmıştır. Birinci çalışmada, Açımlayıcı Faktör Analizi ile ölçeklerin yapısı ve içeriği belirlenmiştir. İkinci çalışmada, ölçek yapılarını doğrulamak üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi gerçekleştirilmiş ve ölçeklerin iç tutarlık güvenirlikleri incelenmiştir. Üçüncü çalışmada, ölçeklerin ait olduğu kuramsal modeller üzerinden nomolojik yapı geçerliği sınaması gerçekleştirilmiştir. Her bir ölçek için, maddeleri dört ile altı arasında değişen, geçerli ve güvenilir tek boyutlu yapılar elde edilmiştir.
Güvenirlik: Planlı Davranış Kuramı’ndaki ölçeklerden davranışa yönelik tutum için iç tutarlık güvenirliğinin .86 katsayısı ile çok yüksek düzeyde, algılanan davranış kontrolü için iç tutarlık güvenirliğinin .73 katsayısı ile iyi düzeyde ve öznel norm için iç tutarlık güvenirliğinin .74 katsayısı ile yüksek düzeyde olduğu görülmüştür.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr