Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği

Ölçek Çeşidi: 
Geliştirme
Kaynak Türü: 
Makale
Kaynak/Referans: 

Koç, Y. (2013). Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği (BEDSDÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 96-114.

Geliştiren/Uyarlayan: 
Sorumlu Yazar: 
Yakup Koç
İletişim: 
Ölçülen Özellikler: 
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 

2 Alt boyut ve 22 Madde
Sportmenliğe Uygun Davranışları Sergileme (11 m): Beden eğitimi dersinde heyecanlanıp oyun kuralına uymadığım da rakibimden özür dilerim.
Sportmenliğe Uygun Olmayan Davranışlardan Kaçınma (11 m): Beden eğitimi dersinde yendiğim zaman karşı takım oyuncusuyla dalga geçerim.

Ölçeğin Türü: 
Kimlere Uygulanabileceği: 
Derecelendirme: 
5'li Likert (1=hiçbir zaman - 5=her zaman)
Ölçeğin Puanlaması: 

Ölçekten alınabilecek en düşük puan 22 ve en yüksek puan 110'dur.

Ölçeğin Değerlendirilmesi: 
-
Geçerlik: 

Ölçmede geçerlik, ölçülmek istenen şeyin ölçülebilmiş olma de-recesidir; ölçülmek istenenin, başka şeylerle karıştırılmadan ölçüle-bilmesidir (Karasar, 2003). Geçerliliğin birçok türü vardır. Bu çalışmada geliştirilen ölçeğin geçerliliği için ölçeğin kapsam geçerliğine ve yapı geçerliğine bakılmıştır.
Kapsam geçerliği, ölçülmek istenen niteliğin tüm gözlenen ve ölçülebilen özelliklerinin bir ölçme aracında sağlanmasıdır (Sönmez, 2011). Bu bağlamda oluşturulan ölçek taslağının kapsam geçerliğini sağlamak için konu ile ilgili uzman görüşlerine (2 sınıf öğretmeni, 10 beden eğitimi öğretmeni, 1 Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) öğretim üyesi, 1 Ölçme-değerlendirme uzmanı öğretim üyesi ve 2 Tü-rkçe Öğretmeni) başvurulmuştur. 5. sınıfların ortaokul kapsamına alınması nedeniyle ölçek maddelerinin bu yaş grubuna zihinsel gelişim açısından uygunluğunun değerlendirilmesi sınıf öğretmenleri tarafından yapılmıştır. Özellikle küçük yaş grubu öğrenciler için Tü-rkçe metinlerin okunabilirlik düzeyinin yüksek olması sağlanmaktadır. Bu amaca yönelik geliştirilen ölçümlerden biri olan Dale Cale formül-ünde cümlelerin kelime ortalamaları 11 ve 12 yaş (5-6. sınıf) düzey-inde göre sırasıyla 8.0 ve 8.9 olması yeterli görülmüştür (Güneş,2000). Çalışmada oluşturulan ölçek taslağının cümlelerinin kelime ortalamaları 7.68 çıkmıştır ve ölçek taslağının okunabilirlik düzeyi 5. ve 6. sınıf öğrencilerine de uygun olduğu anlaşılmıştır. Uzman görüşl-erine göre gözden geçirilen ölçek taslağının imla, noktalama ve ifade kontrolü Türkçe öğretmenleri tarafından yapılmıştır. Ölçek taslağı gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra ön uygulamaya hazır hale getirilmiştir.
Ölçek taslağı, yapı geçerliğinin değerlendirilmesi amacıyla MEB’den gerekli izinler alındıktan sonra 2012-2013 eğitim ve öğretim yılında Erzincan il merkezindeki ortaokullarda okuyan ve rastgele seçilen 225’i kız ve 253’ü erkek toplam 478 öğrenciye uygu-lanmıştır. Uygulama sonucunda hatalı veya eksik doldurulan 29 anket çıkartıldıktan sonra geriye kalan 449 anket değerlendirmeye alınmıştır. 47 maddeli ölçek taslağını uygulayan öğrenci sayısı, litera-türe göre ölçek geliştirmede yapı geçerliliği açısından yeterli sayılmaktadır. Grup büyüklüğünün faktör analizi, madde analizi gibi işlemler dikkate alınarak madde sayısının en az iki katı, hatta tercihen 5-10 katı olması önerilmektedir (Tavşancıl, 2002; Balcı, 2005).

Güvenirlik: 

Ölçeğin güvenirliği, aynı süreçlerin izlenmesi ve aynı ölçütlerin kullanılması ile aynı sonuçların alınmasıdır (Karasar, 1998). Bu bağlamda ölçeğin güvenirliliği için iç tutarlılık kat sayısına (Cronbach Alfa) bakılmıştır. Uzmanlara göre alfa katsayısı .80 ile 1 arasında ise ölçek yüksek güvenirliliğe sahiptir (Tavşancıl, 2002). Ayrıca ölçek her sınıf düzeyinden 40 ortaokul öğrencesine 45 gün ara ile uygulanmıştır. Bu “test-tekrar test” tekniği sonucunda ölçeğin Pearson Momentler Çarpım korelasyon katsayısı sayısı değerlendirilmiştir
Öğrencilerin ölçek taslağına verdikleri cevaplar, SPSS 15.0 for Windows ve LISREL 8.57 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin cevapları programa yüklenirken, olumlu maddeler “(1) Hiçbir Zaman, (2) Nadiren, (3) Ara Sıra, (4) Çok Sık ve (5) Her Zaman” şeklinde; olumsuz maddeler“(1) Her Zaman, (2) Çok Sık, (3) Ara Sıra, (4) Nadiren ve (5) Hiçbir Zaman” şeklinde ko-dlanmıştır.