İklim Yanlısı Davranışsal Niyetlerin Yordayıcılarına İlişkin Değer İnanç Norm Kuramı Ölçeği
Kullanım İzni
Geliştirdiğim(iz) / uyarladığım(ız) ölçme aracının atıf gösterilmesi ve bilimsel araştırmalarla sınırlı olmak kaydıyla kullanılmasına izin veriyorum/z/. Araştırmanının başlangıcında araştırmanın amacı ile bir bilginin sorumlu yazara e-posta gönderilmesi yeterlidir.
Link: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosbilder/article/1583354
Ölçek Çeşidi: Geliştirme
Kategori(ler):
30 Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme » 330 Ölçme ve Değerlendirme
Kaynak Türü: Makale
Kaynak/Referans:
Kaşdarma, E., Dursun, A., & Yeniçırak, Ç. G. (2025). Planlı davranış kuramı ve değer-inanç-norm kuramı kapsamındaki değişkenlere ilişkin ölçeklerin iklim değişikliği bağlamında geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(49), 739–766. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1583354
Geliştiren/Uyarlayan: Ezgi Kaşdarma, Asiye Dursun, Çiğdem Gülçay Yeniçırak
Yıl: 2025
Kaynak Adı: Planlı davranış kuramı ve değer-inanç-norm kuramı kapsamındaki değişkenlere ilişkin ölçeklerin iklim değişikliği bağlamında geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması.
Dergi: Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
Cilt: 26
Sayı: 49
Sayfa Aralığı: 739-766
DOI: https://doi.org/10.21550/sosbilder.1583354
Sorumlu Yazar: Ezgi Kaşdarma
İletişim: ezgikasdarma@gmail.com
Ölçülen Özellikler: 18 yaş ve üstü bireylerin iklim yanlısı davranışsal niyetlerinin değer inanç norm kuramı kapsamındaki yordayıcıları
Alt Boyutlar: İklim Değişikliğine Yönelik Sorumluluk Üstlenme, İklim Değişikliğiyle İlgili Sonuçların Farkındalığı, İklim Yanlısı Davranışlara İlişkin Kişisel Norm
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: İklim Değişikliğiyle İlgili Sonuçların Farkındalığı 5 madde
“İklim değişikliğinin olumsuz etkileri, insanların gelecekteki yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyecektir.”
“Çevrenin korunması, benim ve gelecek nesiller için daha sağlıklı bir yaşam anlamına gelmektedir.”
İklim Değişikliğine Yönelik Sorumluluk Üstlenme 4 madde
“İklim değişikliğinin temel nedenlerinden biri insan faaliyetleridir.”
“Toplumdaki her bireyin iklim değişikliğiyle mücadelede sorumluluk alması gerektiğini düşünüyorum.”
İklim Yanlısı Davranışlara İlişkin Kişisel Norm 5 madde
“İklim değişikliğinin etkisini azaltmak için çaba göstermenin ahlaki bir sorumluluk olduğunu hissediyorum.”
“Kendi değerlerim, günlük yaşamda iklim dostu davranmam gerektiğini söylüyor.”
Ölçek Türü: 18 yaş üzeri yetişkinler
Kimlere Uygulanabilir: 18 yaş üstü tüm yetişkin bireylere
Derecelendirme: 1= tamamen katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum
Ölçek Puanlaması: İklim Değişikliğiyle İlgili Sonuçların Farkındalığı: En düşük 5, en yüksek 25 puan alınabilir. Ters madde yoktur.
İklim Değişikliğine Yönelik Sorumluluk Üstlenme: En düşük 4, en yüksek 20 puan alınabilir. Ters madde yoktur.
İklim Yanlısı Davranışlara İlişkin Kişisel Norm: En düşük 5, en yüksek 25 puan alınabilir. Ters madde yoktur.
Ölçek Değerlendirmesi: Alt ölçeklerin hepsi kuramsal olarak ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Geçerlik: İlgili ölçeklerin psikometrik özellikleri üç kapsamlı çalışma ile incelenmiştir. Türkiye’nin tüm coğrafi bölgelerinden genel nüfusu temsil eden bir örneklem kullanılarak yürütülen üç ayrı çalışmada toplam 1.152 kişiden veri toplanmıştır. Birinci çalışmada, Açımlayıcı Faktör Analizi ile ölçeklerin yapısı ve içeriği belirlenmiştir. İkinci çalışmada, ölçek yapılarını doğrulamak üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi gerçekleştirilmiş ve ölçeklerin iç tutarlık güvenirlikleri incelenmiştir. Üçüncü çalışmada, ölçeklerin ait olduğu kuramsal modeller üzerinden nomolojik yapı geçerliği sınaması gerçekleştirilmiştir. Her bir ölçek için, maddeleri dört ile beş arasında değişen, geçerli ve güvenilir tek boyutlu yapılar elde edilmiştir.
Güvenirlik: Değer-İnanç-Norm Kuramı’ndaki ölçeklerden sonuçların farkındalığı için iç tutarlık güvenirliğinin .87 katsayısı ile çok yüksek düzeyde, sorumluluk üstlenme ve kişisel normlar için iç tutarlık güvenirliklerinin sırasıyla .82 ve .83 katsayısı ile yüksek düzeyde olduğu görülmüştür.
Kullanılan Araştırmalar
scholar.google.com.tr