Vatandaşlık Okuryazarlığı Ölçeği

Ölçek Çeşidi: 
Geliştirme
Kaynak Türü: 
Makale
Kaynak/Referans: 

Karadağ, A. & Kapusızoğlu, M. (2022). Vatandaşlık Okuryazarlığı Ölçeği: Geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (30), 37-71. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/diclesosbed/issue/70823/1025971

Geliştiren/Uyarlayan: 
Sorumlu Yazar: 
Mehmet KAPUSIZOĞLU
Örnek Maddeler ve Madde Sayıları: 

Herkesin dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahip olduğunu bilirim
Herkesin düşüncelerini serbestçe ifade edebilmesinin bir hak olduğunu bilirim
Hiç kimsenin yaşam hakkından yoksun bırakılamayacağını bilirim
Kimsenin özel hayatına dokunulamayacağını bilirim
Devletin en temel görevinin bireylerin güvenliğini sağlamak olduğunu bilirim
Belediye Meclisinin aldığı kararları takip ederim
İktidarın seçim vaatlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğini takip ederim

Ölçeğin Türü: 
Kimlere Uygulanabileceği: 
Derecelendirme: 
1=Kesinlikle Katılmıyorum - 5=Kesinlikle Katılıyorum
Ölçeğin Puanlaması: 

Ölçekten elde edilen puanlar 29-145 (0-50 standardize edilmiş puan) arasında değişmektedir. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır.

Ölçeğin Değerlendirilmesi: 

Ölçekten alınan puanların kategorize edilmesinde standart sapma göz önünde bulundurularak aritmetik ortalamadan standart sapma değerleri çıkarılmış ve kesme noktaları elde edilmiştir. Standartlaştırılmış puanlara göre ölçekte 0 en düşük Vatandaşlık Okuryazarlığı puanını, 50 ise en yüksek Vatandaşlık Okuryazarlığı puanını göstermektedir.
0 – 22,63 Yetersiz Vatandaşlık Okuryazarlığı
22,64 – 30,98 Sınırlı Vatandaşlık Okuryazarlığı
30,99 – 39,32 Yeterli Vatandaşlık Okuryazarlığı
39,33 – 50 Mükemmel Vatandaşlık Okuryazarlığı

Geçerlik: 

Geçerlik analiz sonuçların göre; Vatandaşlık Okuryazarlığı Ölçeği’nin toplam varyansın %65,573’ünü açıklayan 4 faktör altında toplanan 29 ifadeden oluştuğu görülmüştür. Açıklayıcı faktör analizinin ardından maddelerin ayırt edici özelliğini belirlemek için alt grup üst grup ortalama puanları için t testi yapılmış, her bir maddenin ölçek ile olan ilişkisini ortaya çıkarmak amacı ile de madde korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Bağımsız örneklem t testi sonuçlarına göre bütün maddelerin anlamlılık düzeyi 0,000 bulunmuş, madde korelasyon katsayılarının ise 0,25’ten büyük olduğu görülmüştür. Vatandaşlık Okuryazarlığı Ölçeği’nin faktörleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi yapılmış, faktörler arasında ve faktörlerin her birinin ölçeğin tamamı ile pozitif yönde anlamlı ilişki içerisinde olduğu görülmüştür. Açıklayıcı faktör analizi sonrası doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve modelin uyum iyiliği indeksleri incelenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda uyum iyiliği değerleri; χ2 =1430,423; df=363, p= .000; χ2/df= 3,941; RMSEA= 0,052; SRMR = 0,051; GFI=0,912; AGFI=0,901; TLI= 0,944; CFI=0,950; IFI= 0,950; NFI=0,934; RFI=0,926 olarak bulunmuştur. Bu değerlere göre Vatandaşlık Okuryazarlığı Ölçeği’nin CFI ve IFI için mükemmel uyum, χ2/df, RMSEA, SRMR, GFI, NFI ve RFI için iyi uyum gösterdiği anlaşılmıştır.

Güvenirlik: 

Vatandaşlık Okuryazarlığı Ölçeği’nin güvenirlik analizleri de Cronbach Alpha değerleri hesaplanmıştır. Buna göre; 29 maddelik ölçeğin tamamının Cronbach Alpha katsayısı 0,931 olarak bulunmuştur. Ölçeği oluşturan alt boyutlar açısından Bilgi faktörü için 0,925; İlgi faktörü için 0,909; Eylem Faktörü için 0,888; Hak Arama faktörü için 0,922 Cronbach Alpha değerlerine ulaşılmıştır.

Sitemizden en iyi biçimde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır. Bu siteye giriş yaptığınızda çerez kullanımını kabul etmiş oluyorsunuz.    Daha Fazla Bilgi